Kathimerini.gr
To βράδυ της Τετάρτης η Κωνσταντίνα Πετρομιχελή έφτανε στο σπίτι της επί της οδού Ανθέων στην Aνω Γλυφάδα και προσπαθούσε να παρκάρει το αυτοκίνητό της. Είχε ήδη ξεκινήσει η καταρρακτώδης βροχή και πολύ σύντομα η νεαρή γυναίκα διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε να ανοίξει την πόρτα του οδηγού.
Οι πέτρες, τα μπάζα και οι λάσπες που «κατέβαζε» ο Υμηττός έκαναν αδύνατη οποιαδήποτε προσπάθεια. «Τηλεφώνησα στον πατέρα μου, ο οποίος κατέβηκε και με βοήθησε να ανοίξω την πόρτα και να βγω. Τρόμαξα πολύ», λέει στην «Κ».
Μια 56χρονη γυναίκα που περπατούσε μερικές εκατοντάδες μέτρα πιο πέρα, στην οδό Κυρίλλου-Μεθοδίου, στάθηκε πολύ πιο άτυχη. Ενώ περπατούσε, παρασύρθηκε από τα φερτά υλικά και εγκλωβίστηκε κάτω από αυτοκίνητο που επίσης είχε παρασυρθεί, με αποτέλεσμα να πνιγεί.
Το πρωί της Πέμπτης βρήκε τους κατοίκους της Ανω Γλυφάδας με τα φτυάρια, τα λάστιχα και τις σκούπες να καθαρίζουν αυλές και υπόγεια και να απομακρύνουν από τα αυτοκίνητά τους τις πέτρες, τα μπάζα και τα υπόλοιπα υλικά που έκαναν απροσπέλαστους τους δρόμους για αρκετές ώρες.
Οι καταστροφές σε αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες ήταν μεγάλες. Οσα δεν έπαθαν εξωτερικές ζημιές από τις πέτρες που τα χτύπησαν όταν κατέβαιναν με μεγάλη ταχύτητα, έμειναν ακινητοποιημένα επειδή ο όγκος του υλικού ήταν τόσο μεγάλος που κάλυπτε ολόκληρες τις ρόδες τους. Ετσι, μαζί με τους ιδιοκτήτες και τα συνεργεία του δήμου που καθάριζαν, στους δρόμους της Ανω Γλυφάδας βρέθηκαν και δεκάδες υπάλληλοι ασφαλιστικών εταιρειών οι οποίοι κατέγραφαν ζημιές και έδιναν συμβουλές στους πελάτες τους.
Ο Παναγιώτης Πετρομιχελής λέει στην «Κ» ότι αυτό που συνέβη ήταν πολύ απότομο. «Το νερό κατέβαινε σαν τσουνάμι και έφερνε μαζί του μεγάλες πέτρες. Ζω πολλές δεκαετίες εδώ και δεν είμαι σίγουρος αν έχει πέσει ξανά τόσο πολλή βροχή», σημειώνει. Οι κάτοικοι των οδών Ανθέων και Κυρίλλου-Μεθοδίου, στις οποίες έγιναν οι μεγαλύτερες καταστροφές, θυμούνται ότι κάτι παρόμοιο είχε συμβεί το 2009. Η πρώτη νεροποντή μετά τη μεγάλη φωτιά που έκαψε τον Υμηττό εκείνο το καλοκαίρι είχε προκαλέσει αντίστοιχα προβλήματα.
Η διαδρομή των φερτών υλικών
«Δεν μπορεί απλά να είναι πέτρες από το βουνό», υποστηρίζει ένας κάτοικος της οδού Κυρίλλου-Μεθοδίου, δείχνοντας κομμάτια πλαστικού που έβγαλε με το φτυάρι από τις ρόδες του αυτοκινήτου του. Τονίζουν επίσης πως δεν ήταν τυχαία η διαδρομή όλων αυτών των υλικών. «Και η Κυρίλλου-Μεθοδίου και η Ανθέων ήταν γνωστά ρέματα της περιοχής πριν από δεκαετίες. Με μια βροχή όπως η χθεσινή, την οποία δεν έχω ξαναδεί στα 50 χρόνια που ζω εδώ, ήταν αναμενόμενο να συμβούν όσα συνέβησαν», προσθέτει ο Γιώργος Μπόκιας.
«Οι συνέπειες της νεροποντής αναδεικνύουν όλες τις κακές συνήθειες που πρέπει να αντιμετωπίσουμε και αφορούν την απόρριψη σκουπιδιών και μπαζών στον Υμηττό», τονίζει ο δήμαρχος Γλυφάδας Γιώργος Παπανικολάου
Ο δήμαρχος Γλυφάδας Γιώργος Παπανικολάου λέει στην «Κ» ότι η πόλη κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. «Αυτό που ζήσαμε και ζούμε είναι πρωτόγνωρο. Τα μεγαλύτερα προβλήματα προέκυψαν στην οδό Ανθέων, έναν δρόμο που έχει αντιπλημμυρικά έργα και φρεάτια από το 2000. Αυτό σημαίνει ότι η θωράκιση ήταν επαρκής». Ο ίδιος επισημαίνει ότι «οι συνέπειες της νεροποντής αναδεικνύουν όλες τις κακές συνήθειες που πρέπει να αντιμετωπίσουμε και αφορούν την απόρριψη σκουπιδιών και μπαζών στον Υμηττό».
Στο ερώτημα αν ο δήμος έχει κάνει κινήσεις για να περιορίσει αυτό το φαινόμενο, ο κ. Παπανικολάου απαντά ότι «στο παρελθόν έχουμε κάνει καταγγελίες και η απάντηση που έχουμε λάβει είναι ότι το δασαρχείο έχει προχωρήσει σε μηνύσεις. Το 2022, μετά τη μεγάλη πυρκαγιά, είχαμε κάνει αίτημα για να μας επιτραπεί να μαζέψουμε σκουπίδια και μπάζα και είχε απορριφθεί. Σε δεύτερο χρόνο μας επέτρεψαν να μαζέψουμε μπάζα που βρίσκονταν κοντά στον υποσταθμό της ΔΕΗ».
Κλείνοντας ο δήμαρχος τονίζει την ανάγκη από σήμερα κιόλας να επικεντρωθούμε στη λήψη μέτρων πρόληψης: «Αυτό που πρέπει να δούμε πρώτα είναι πώς θα γίνεται η ανάσχεση τέτοιων φαινομένων στο βουνό».
Αυτοψία από το Δασαρχείο Πεντέλης
Στα σημεία όπου σημειώθηκαν οι σοβαρές καταστροφές βρέθηκε σήμερα ο δασάρχης Πεντέλης, Θοδωρής Κολοβός, μαζί με εργαζομένους από το Τμήμα Εκτέλεσης Δασοτεχνικών Εργων, προκειμένου να πραγματοποιηθεί μια πρώτη καταγραφή των ζημιών και να αποτυπωθεί η συνολική εικόνα της κατάστασης.
Μιλώντας στην «Κ», αναφέρει ότι η αρχική εκτίμηση από την αυτοψία δείχνει πως τα μπάζα βρίσκονταν κάτω από τσιμεντοστρωμένους δρόμους, οι οποίοι φαίνεται να υπέστησαν καταστροφή εξαιτίας της έντονης κακοκαιρίας. Ως αποτέλεσμα, τα υλικά παρασύρθηκαν και μεταφέρθηκαν προς τα χαμηλότερα σημεία.
Γιατί δεν είχαν απομακρυνθεί τα μπάζα;
Δεδομένου πως τα φερτά υλικά που παρασύρθηκαν από τις πλαγιές του Υμηττού ενώθηκαν με τον συνολικά μεγάλο όγκο βροχής, οι δρόμοι μετατράπηκαν σε χειμάρρους και τα οχήματα σε ανεξέλεγκτες μάζες, πολλαπλασιάζοντας την επικινδυνότητα του φαινομένου και κοστίζοντας τη ζωή σε μία γυναίκα που προσπάθησε να διασχίσει τον δρόμο.
Σε ερώτηση για το ποιος οφείλει να προχωρήσει στην απομάκρυνση των παλαιότερων μπαζών, ο δασάρχης απαντά ότι απαιτείται σχετικό αίτημα από τον δήμο και στη συνέχεια η χορήγηση άδειας, προκειμένου να ξεκινήσουν οι εργασίες. Ο κ. Κολοβός υποστηρίζει πως δεν είχε κατατεθεί κάποιο τέτοιο αίτημα στο Δασαρχείο Πεντέλης.
«Τα έργα που πρέπει να γίνουν στο βουνό είναι δεκάδες. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν είχαν καταγραφεί καταστροφές στην περιοχή που να δικαιολογούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις», λέει στην «Κ» ο δασάρχης Πεντέλης, Θοδωρής Κολοβός
Οταν ο ίδιος ερωτάται γιατί δεν είχαν γίνει παρεμβάσεις ώστε να συγκρατηθούν τα μπάζα και να μην κατέβουν προς τα κάτω, με αποτέλεσμα να τεθεί σε κίνδυνο η ζωή των κατοίκων, απαντά: «Τα έργα που πρέπει να γίνουν στο βουνό είναι δεκάδες. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν είχαν καταγραφεί καταστροφές στην περιοχή που να δικαιολογούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις».
«Το πρόβλημα είναι γνωστό από το 2017»
Στο σημείο για επιτόπια έρευνα βρέθηκε και ο Δημήτρης Θεοδοσόπουλος, αγρονόμος-τοπογράφος μηχανικός, μέλος του συλλόγου πολιτών υπέρ των ρεμάτων «Ροή» και της ομάδας «Γεωμυθική». Οπως επισημαίνει, η οδός Κυρίλλου-Μεθοδίου όπου έχασε τη ζωή της η 56χρονη γυναίκα είναι παλιό ρέμα, το ρέμα Βαρελά, το οποίο έχει μπαζωθεί.
Η εκτίμησή του Δημήτρη Θεοδοσόπουλου είναι ότι τα φερτά υλικά που είχαν παραμείνει στα πρανή του βουνού έπειτα από διανοίξεις δρόμων, παρασύρθηκαν από την ορμητική βροχόπτωση και κατέβηκαν προς την Ανω Γλυφάδα
Η εκτίμησή του ίδιου είναι ότι φερτά υλικά, τα οποία είχαν παραμείνει στα πρανή του βουνού έπειτα από διανοίξεις δρόμων, παρασύρθηκαν από την ορμητική βροχόπτωση και κατέβηκαν προς την Ανω Γλυφάδα. Παράλληλα, σημειώνει ότι το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και χρόνια. Οπως αναφέρει, ήδη από το 2017 έχει προταθεί στην Πολιτεία μια σειρά δράσεων αποτροπής τέτοιων φαινομένων στην περιοχή.
Υπενθυμίζει ότι έχουν εκπονηθεί μελέτες διαχείρισης ρεμάτων από το υπουργείο Περιβάλλοντος, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχει γνώση των μπαζωμένων ρεμάτων που κινδυνεύουν να υπερχειλίσουν σε περίπτωση έντονων βροχοπτώσεων.
Παρεμβάσεις που δεν έγιναν
Σύμφωνα με τον ίδιο, στο συγκεκριμένο σημείο θα έπρεπε να έχουν πραγματοποιηθεί συγκεκριμένες παρεμβάσεις, προκειμένου να αποφευχθούν οι εικόνες καταστροφής. Ειδικότερα, αναφέρει ότι στην περιοχή «θα έπρεπε να έχουν κατασκευαστεί φράγματα ανάσχεσης και έργα ορεινής υδρονομίας, αρμοδιότητας του δασαρχείου.
Παράλληλα, η Περιφέρεια όφειλε να έχει προχωρήσει σε ορθότερη διευθέτηση των παλαιών ρεμάτων που έχουν μπαζωθεί, όπως το ρέμα Βαρελά, ενώ αρμοδιότητα του δήμου είναι η συντήρηση των φρεατίων και ο καθαρισμός των δρόμων». Εκτίμησή του είναι ότι τα έργα αυτά απαιτούν συνεργασία και των τριών φορέων, η οποία, εκ του αποτελέσματος, κρίνεται ατελέσφορη.
Χωροταξικό τίμημα
Παράλληλα, κρίσιμη θεωρείται και η ανθρώπινη παρέμβαση. Πολλές περιοχές, ακόμη και υψηλής οικονομικής και οικιστικής αξίας, αναπτύχθηκαν διαχρονικά χωρίς τις αναγκαίες μελέτες και χωρίς έναν ασφαλή χωροταξικό σχεδιασμό, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά την ανθεκτικότητά τους σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η κακοκαιρία ήταν μεν έντονη, ωστόσο οι επιπτώσεις της εντάθηκαν από τον συνδυασμό των γεωλογικών χαρακτηριστικών της περιοχής και λανθασμένων επιλογών δεκαετιών. Ετσι, ένα φυσικό φαινόμενο εξελίχθηκε σε τραγωδία, με την Ανω Γλυφάδα να πληρώνει βαρύ τίμημα.
