ΣΕΛΑΜ ΓΚΕΜΠΡΕΚΙΝΤΑΝ, ΤΖΟΪ ΝΤΟΝΓΚ / THE NEW YORK TIMES
Περισσότερο από μισό αιώνα αφότου οι ΗΠΑ έφεραν τον άνθρωπο στη Σελήνη, η χώρα βρίσκεται μπλεγμένη σε νέα διαστημική κούρσα, αυτή τη φορά με την Κίνα. Την Τετάρτη, η NASA έστειλε αστροναύτες σε τροχιά γύρω από τον δορυφόρο της Γης, σκαλοπάτι για την κατασκευή βάσης στον Νότιο Πόλο της Σελήνης, όπου εκτιμάται ότι εντοπίζονται αποθέματα νερού σε πάγο, υδρογόνου και ηλίου. Και οι δύο χώρες φιλοδοξούν να κατασκευάσουν εκεί πυρηνικούς αντιδραστήρες και επανδρωμένες βάσεις, από τις οποίες να οργανώσουν αποστολές στο Διάστημα.
Το πρόγραμμα «Αρτεμις II» της NASA αντιμετώπισε σημαντικές καθυστερήσεις και προβλήματα. ΟΙ ΗΠΑ επιθυμούν να επιστρέψουν στη Σελήνη το 2028, δύο χρόνια πριν από τον στόχο που έχει θέσει το Πεκίνο. Ακόμη και η ίδια η αμερικανική υπηρεσία παραδέχεται, όμως, ότι δεν περιμένει να κερδίσει αυτή την κούρσα. «Οι Κινέζοι μπορεί να εκπληρώσουν τον στόχο τους νωρίτερα, ενώ η πρόσφατη Ιστορία δείχνει ότι αργήσαμε», λέει ο επικεφαλής της NASA, Τζάρεντ Αϊζακμαν.
Η Κίνα προωθεί τις σεληνιακές φιλοδοξίες της με πρωτόγνωρη στοχοπροσήλωση, ενώ το διαστημικό πρόγραμμά της διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με το αμερικανικό. Ειδικοί εκτιμούν ότι το κινεζικό πλεονέκτημα εντοπίζεται στον κεντρικό έλεγχο και σχεδιασμό του προγράμματος, επιτρέποντας την εκπόνηση σχεδίων και τη χρηματοδότηση σε βάθος δεκαετιών. Οι κινεζικές ρομποτικές αποστολές έχουν άλλωστε ήδη ξεπεράσει τις αμερικανικές.
Πλήθος παρακολουθεί ενθουσιασμένο την εκτόξευση της επανδρωμένης αποστολής της NASA «Αρτεμις II», την Τετάρτη, από τη Φλόριντα με προορισμό τη Σελήνη. [Cassandra Klos/The New York Times]
Η Κίνα είναι η μόνη χώρα που πραγματοποίησε προσσελήνωση και ανέκτησε δείγματα εδάφους από τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης. Αυτό το καλοκαίρι, η έβδομη κινεζική ρομποτική αποστολή, «Τσανζέ 7», θα εξερευνήσει τον Νότιο Πόλο του δορυφόρου της Γης.
Κινέζοι αστροναύτες σχεδιάζουν να προσσεληνωθούν στη σχετικά εύκολα προσβάσιμη φωτεινή πλευρά της Σελήνης, εκεί όπου ο Νιλ Αρμστρονγκ πραγματοποίησε το 1969 το «μικρό βήμα για τον άνθρωπο και γιγάντιο για την ανθρωπότητα». Οι Αμερικανοί αστροναύτες έχουν τώρα βάλει τον Νότιο Πόλο της Σελήνης στο στόχαστρό τους.
Το ανανεωμένο πρόγραμμα «Αρτεμις ΙΙ» περιλαμβάνει περισσότερες εκτοξεύσεις, με τη NASA να σχεδιάζει αποστολές κάθε έξι μήνες. «Αυτή τη φορά ο στόχος δεν είναι σημαίες και πατημασιές. Αυτή τη φορά θα μείνουμε εκεί», λέει ο Αϊζακμαν.
Η Κίνα επιδιώκει παρεμφερείς στόχους μέσω δύο προγραμμάτων, τα οποία αναμένεται να συγχωνευθούν: επανδρωμένες αποστολές υπό την εποπτεία του στρατού και πολιτικές ρομποτικές αποστολές. Και τα δύο προγράμματα εξαρτώνται από την κρατική εταιρεία China Aerospace Science and Technology Corporation, με κοινή στρατιωτική και πολιτική διοίκηση. Η NASA, αντίθετα, εξαρτάται κυρίως από ιδιώτες υπεργολάβους.
Ο γεωλόγος Γιούσι Τσιάν του Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ, ο οποίος εργάζεται στο σεληνιακό πρόγραμμα, λέει ότι οι Κινέζοι επιστήμονες έχουν τη δυνατότητα μεγαλύτερου πειραματισμού, χάρη στην πρόοδο του κινεζικού διαστημικού προγράμματος σε σχέση με το αμερικανικό. «Δεν νομίζω ότι η Κίνα θεωρεί ότι συμμετέχει σε κούρσα», λέει ο δρ Τσιάν.
Στον τομέα της πυραυλικής τεχνολογίας, η Κίνα υστερεί των ΗΠΑ. Ο πύραυλος «Μεγάλη Πορεία 10», που θα χρησιμοποιηθεί για την επανδρωμένη προσσελήνωση, είναι αποτελεσματικός, αλλά όχι εξίσου αξιόπιστος με την αμερικανική εκδοχή του.
Εκτόξευση του πυραύλου που μεταφέρει το διαστημικό σκάφος «Ωρίων» με το πλήρωμα της αποστολής «Αρτεμις ΙΙ».
Το αμερικανικό όχημα εκτόξευσης αποτελεί σαφή βελτίωση του διαστημοπλοίου που έστειλε τους πρώτους αστροναύτες στη Σελήνη. Πρόκειται για ισχυρό και τεχνικά περίπλοκο πύραυλο, κατασκευασμένο από δεκάδες υπεργολάβους της NASA.
Ονειρικό πλοίο
Η Κίνα αναπτύσσει νέο διαστημόπλοιο, το «Μενγκζού» (Ονειρικό Πλοίο), ικανό να μεταφέρει επτά αστροναύτες. Μόλις βρεθεί σε σεληνιακή τροχιά, το «Μενγκζού» θα προσδεθεί σε όχημα προσσελήνωσης με προορισμό την επιφάνεια του δορυφόρου μας. Η Κίνα προγραμματίζει να δοκιμάσει την ικανότητα πρόσδεσης του «Μενγκζού» στον κινεζικό διαστημικό σταθμό σε τροχιά γύρω από τη Γη αργότερα μέσα στο έτος. Τον Φεβρουάριο το «Μενγκζού» πέρασε το πιο κρίσιμο τεστ του, αποδεικνύοντας ότι είναι ικανό να ακυρώσει την εκτόξευσή του μόλις ένα λεπτό πριν αυτή πραγματοποιηθεί.
Το αμερικανικό διαστημόπλοιο «Ωρίων» δοκιμάσθηκε για πρώτη φορά το 2014 και μετέφερε την Τετάρτη τους τέσσερις αστροναύτες της αποστολής «Αρτεμις ΙΙ», με τη NASA να δοκιμάζει τα συστήματα αέρα και περιβαλλοντικών συνθηκών.
Η Κίνα δοκίμασε από τη μεριά της πρωτότυπο όχημα προσσελήνωσης, το «Λανιούε» (Αγκαλιάζοντας το Φεγγάρι), το οποίο θα λειτουργήσει ως προσωρινή σεληνιακή βάση, κέντρο συλλογής δεδομένων και πηγή ενέργειας.
