Η έκβαση της δικαστικής αναμέτρησης ανάμεσα στον πρώην επενδυτή της OpenAI Ελον Μασκ και τον συνιδρυτή της Σαμ Αλτμαν παραμένει αβέβαιη.

Ωστόσο, όπως σημειώνεται σε ανάλυση στους Financial Times, το πραγματικό διακύβευμα της δίκης που διεξάγεται από τις 27 Απριλίου στο Οκλαντ δεν είναι τόσο το αν η startup έκανε λάθος όταν εγκατέλειψε τον αρχικό της στόχο να υπηρετήσει το δημόσιο συμφέρον για να υιοθετήσει ένα κερδοσκοπικό μοντέλο.

Αντίθετα, αυτό που αποκαλύπτεται στην αίθουσα του δικαστηρίου είναι μια ευρύτερη και πιο ωμή σύγκρουση συμφερόντων, φιλοδοξιών και εξουσίας.

Πρόκειται, σύμφωνα με την ανάλυση, για ένα «ξεγύμνωμα» των φιλοδοξιών –τόσο του Ελον Μασκ όσο και του Σαμ Αλτμαν– και για την αντιπαράθεση δύο κορυφαίων μορφών της Σίλικον Βάλεϊ, των οποίων οι στόχοι και οι στρατηγικές αποκαλύπτουν μια βαθιά επιθετική αντίληψη για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης.

Η υπόθεση, έτσι, υπερβαίνει στενά νομικά ζητήματα και μετατρέπεται στην ιστορία για το πώς ο αρχικός «ιδεαλιστικός» προσανατολισμός της OpenAI συγκρούεται με την πραγματικότητα της ταχύτατης εμπορευματοποίησης της τεχνολογίας.

Το πραγματικό πρόσωπο της OpenAI

Την παραμονή μιας δίκης που ενδέχεται να καθορίσει το μέλλον της OpenAI, ο Ελον Μασκ δήλωσε ότι σκοπεύει να μετατρέψει τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας Σαμ Αλτμαν και τον πρόεδρο Γκρεγκ Μπρόκμαν «στους πιο μισητούς ανθρώπους της Αμερικής».

Αυτό που θεωρείται βέβαιο, ωστόσο, είναι ότι μετά τις δύο πρώτες ταραχώδεις εβδομάδες στο δικαστήριο, η εικόνα και των τριών βασικών προσώπων έχει ήδη υποστεί σοβαρό πλήγμα. Οι μακρές καταθέσεις, τα εκατοντάδες emails και τα μηνύματα που παρουσιάστηκαν στο δικαστήριο αποκάλυψαν εσωτερικές συγκρούσεις και μάχες εξουσίας που χαρακτήρισαν τα πρώτα βήματα της startup, η οποία με το ChatGPT πυροδότησε την εκρηκτική άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης.

Η δίκη αναδεικνύει με μεγαλύτερη σαφήνεια από ποτέ τη θυελλώδη μεταμόρφωση της OpenAI από ένα μικρό ερευνητικό εργαστήριο σε έναν τεχνολογικό κολοσσό με αποτίμηση 852 δισ. δολαρίων και σχεδόν ένα δισεκατομμύριο χρήστες.

Σκληρές αποκαλύψεις

Με την προσφυγή του στη Δικαιοσύνη, ο Μασκ επιδιώκει να αναγκάσει την OpenAI να αναστρέψει τη μετάβασή της σε κερδοσκοπική εταιρεία και να απομακρύνει από την ηγεσία τον Σαμ Αλτμαν και τον Γκρεγκ Μπρόκμαν. Ωστόσο, καθώς η δίκη στο Οκλαντ της Καλιφόρνιας πλησιάζει στο τέλος της, η έκβαση παραμένει αβέβαιη, ενώ τα στοιχεία που έχουν έρθει στο φως εκθέτουν και τις δύο πλευρές.

Ο Μασκ κατηγορεί τον Αλτμαν και τον Μπρόκμαν ότι πρόδωσαν την αποστολή του εγχειρήματος, όπου ο ίδιος είχε επενδύσει 38 εκατ. δολάρια, με στόχο να αναπτύξουν τεχνητή νοημοσύνη προς όφελος της ανθρωπότητας.

Από την πλευρά του, ο Γκρεγκ Μπρόκμαν αναγκάστηκε να δώσει απαντήσει για σημειώσεις του όπου ανέφερε την πρόθεσή του να μετατρέψει την εταιρεία σε εμπορική επιχείρηση και να αποκτήσει σημαντικά κέρδη. «Θα ήταν ωραία να βγάλουμε δισεκατομμύρια», φέρεται να είχε γράψει τότε.

Κατά την κατάθεσή του, αποκάλυψε επίσης ότι η συμμετοχή του στην OpenAI αποτιμάται σήμερα στα 30 δισ. δολάρια.

«Ωχ, πάει γρήγορα αυτό!»

Σύμφωνα με την ανάλυση, η επιχειρηματολογία του Ελον Μασκ αποδυναμώνεται από σειρά στοιχείων που ήρθαν στο φως κατά τις πρώτες εβδομάδες της δίκης και φωτίζουν και τις δικές του φιλοδοξίες την κρίσιμη περίοδο που οι συνιδρυτές της OpenAI συζητούσαν για την κατεύθυνση της νεοφυούς εταιρείας.

Τον Αύγουστο του 2017, ο Μασκ φέρεται να κάλεσε τους Αλτμαν, Μπρόκμαν και Ιλία Σουτσκεβέρ σε ένα σπίτι που είχε πρόσφατα αγοράσει κοντά στο Σαν Φρανσίσκο, για να συζητήσουν στρατηγικές με στόχο η OpenAI να ξεπεράσει την Google, παραμένοντας ταυτόχρονα πιστή στη μη κερδοσκοπική της αποστολή.

Σύμφωνα με την κατάθεση του Μπρόκμαν, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε χαοτική ατμόσφαιρα, καθώς είχε προηγηθεί πάρτι το προηγούμενο βράδυ, ενώ παρούσα ήταν και η ηθοποιός Αμπερ Χερντ, τότε σύντροφος του Μασκ, η οποία σέρβιρε ουίσκι κατά τη διάρκεια των συζητήσεων.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, σύμφωνα με σημειώσεις που κατατέθηκαν στο δικαστήριο, είχε ήδη από τότε τεθεί το ενδεχόμενο η OpenAI να μετατραπεί γρήγορα σε κερδοσκοπική εταιρεία. Στις σημειώσεις της Σίβον Ζίλις –πρώην μέλους του διοικητικού συμβουλίου και μητέρας τεσσάρων παιδιών του Μασκ– καταγράφεται η ταχύτητα των συζητήσεων με τη φράση: «Ωχ, πάει γρήγορα αυτό!».

Προσωπικές εντάσεις

Σειρά μηνυμάτων μεταξύ Μασκ και Ζίλις υποδηλώνουν ότι ο δισεκατομμυριούχος ήταν διατεθειμένος να μετατρέψει την OpenAI σε κερδοσκοπική επιχείρηση, υπό την προϋπόθεση ότι θα διατηρούσε τον πλειοψηφικό έλεγχο ή θα μπορούσε να τη συγχωνεύσει με την Tesla.

Ο Γκρεγκ Μπρόκμαν ανέφερε επίσης ότι ο Μασκ είχε δηλώσει πως δεν ανεχόταν καταστάσεις όπου δεν είχε τον πλήρη έλεγχο, ενώ φέρεται να είχε αναφερθεί στην ανάγκη εξασφάλισης τεράστιων κεφαλαίων για τα σχέδιά του για τον Αρη, εκτιμώντας ότι θα απαιτούνταν περίπου 80 δισ. δολάρια για τη δημιουργία πόλης στον πλανήτη.

Ο Μασκ είχε επίσης προσφέρει στους συνιδρυτές τις ειδικές εκδόσεις Tesla Model 3, κίνηση που ο Μπρόκμαν περιέγραψε ως προσπάθεια «εξευμενισμού».

Ρήξη και ίδρυση της xAI

Στις αρχές του 2018, ο Μασκ αποχώρησε από την OpenAI και στη συνέχεια ίδρυσε τη δική του εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης με κερδοσκοπικό χαρακτήρα, την xAI.

Η OpenAI υποστηρίζει ότι αυτό αποδεικνύει πως τα κίνητρά του δεν ήταν αποκλειστικά φιλανθρωπικά και πως η σημερινή δικαστική διαμάχη τροφοδοτείται από τη δυσαρέσκεια του Μασκ για τον ανταγωνισμό του chatbot Grok με το ChatGPT.

Νομικές και οικονομικές διαστάσεις

Εάν το δικαστήριο δικαιώσει τον Μασκ, θα μπορούσε να διατάξει την επιστροφή της OpenAI σε μη κερδοσκοπικό καθεστώς, εξέλιξη που θα έθετε σε κίνδυνο τα σχέδια εισαγωγής της στο χρηματιστήριο, με αποτίμηση που ενδέχεται να ξεπεράσει το 1 τρισ. δολάρια.

Ο Μασκ ζητά επίσης αποζημίωση ύψους 150 δισ. δολαρίων και την απομάκρυνση των Σαμ Αλτμαν και Γκρεγκ Μπρόκμαν. Από την πλευρά τους, οι δικηγόροι της OpenAI επιχειρούν να παρουσιάσουν τη στάση του ως αποτέλεσμα επιχειρηματικής απογοήτευσης και όχι αρχών.

Η πίεση των συμφερόντων

Πέρα από την προσωπική αντιπαράθεση, όπως επισημαίνεται στην ανάλυση των FT, η δίκη αναδεικνύει ένα θεμελιώδες ερώτημα: μπορεί ένας οργανισμός τεχνητής νοημοσύνης να παραμείνει πιστός στον δημόσιο χαρακτήρα του όταν εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από ιδιωτικά κεφάλαια;

Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο δικαστήριο περιγράφουν μία εταιρεία με ιδεολογική βάση και αφετηρία, αλλά που αναπτύχθηκε υπό την πίεση τεράστιων οικονομικών συμφερόντων και φιλοδοξιών.

Με πληροφορίες από FT