ΜΟΤΟΚΟ ΡΙΤΣ / THE NEW YORK TIMES

Μετά την εκλογή του στον παπικό θρόνο πριν από 18 μήνες, ο 69χρονος Πάπας Λέων ΙΔ΄ έμοιαζε να έχει μπροστά του πολλά χρόνια προκειμένου να αναμορφώσει τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Ο Πάπας ήταν αθλητικός και χωρίς ιατρικά προβλήματα. Επανέφερε μάλιστα τις θερινές διακοπές στα ανάκτορα του Καστέλ Γαντόλφο, προκειμένου να παραμένει ξεκούραστος και ευδιάθετος.

Ο Λέων, ο πρώτος Αμερικανός Πάπας, σηματοδότησε με την εκλογή του νέα εποχή στην Αγία Εδρα. Ο προκάτοχός του, Φραγκίσκος, εξελέγη στον θρόνο σε ηλικία 76 ετών, ενώ έπασχε από πνευμονολογικό νόσημα από μικρή ηλικία. Τον δεύτερο χρόνο της θητείας του, ο Φραγκίσκος είπε σε δημοσιογράφους ότι πίστευε πως θα παρέμενε στη θέση του για δύο με τρία χρόνια, προτού αναχωρήσει «για τον οίκο του Πατρός» του. Ο Φραγκίσκος παρέμεινε στον θρόνο του Αγίου Πέτρου 12 χρόνια, ενώ προς το τέλος της θητείας του αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα στο γόνατο, στα έντερα και πνευμονία και στους δύο πνεύμονες.

Η διάγνωση του Πάπα Λέοντος με καρκίνο στον πνεύμονα την Τρίτη προσδίδει ξαφνικά στη θητεία του αίσθηση επείγοντος, θέτοντας εν αμφιβόλω τις εκτιμήσεις για μακρά παραμονή του στον θρόνο. Αναταραχή προκαλείται επίσης στο βαρυφορτωμένο ταξιδιωτικό πρόγραμμα του Ποντίφικα, στη μεταρρυθμιστική ατζέντα του και στις προσπάθειές του να συσπειρώσει την Εκκλησία. Την ίδια στιγμή, η ασθένειά του εγείρει θέμα διαδοχής του, ζήτημα το οποίο όλοι πίστευαν ότι απέχει δεκαετίες στο μέλλον.

Με την εικόνα του Πάπα Λέοντος στα χέρια πιστοί προσεύχονται για την υγεία του, στο Βατικανό. «Ο Λέων φαίνεται να φροντίζει τον εαυτό του και αυτό ενίσχυσε το σοκ της διάγνωσης», αναφέρουν σχολιαστές. [A.P. Photo/Gregorio Borgia]

«Η εκλογή ηλικιακά νέου Πάπα σημαίνει συνήθως μακρά θητεία», λέει ο Κρίστοφερ Ουάιτ του Ινστιτούτου Καθολικής Κοινωνικής Σκέψης του Πανεπιστημίου Τζόρτζταουν των ΗΠΑ. Παρότι ο Λέων δεν ήταν εξίσου νέος με τον Ιωάννη Παύλο Β΄, που ήταν 58 ετών όταν εξελέγη το 1978, ο αθλητικός τρόπος ζωής και η αγάπη του για το τένις και την κολύμβηση ενίσχυσαν την πεποίθηση του κοινού για την άριστη υγεία και ζωτικότητά του. «Ο Λέων έχει το προφίλ κάποιου ο οποίος φροντίζει τον εαυτό του και αυτό ενίσχυσε το σοκ της διάγνωσης», επισημαίνει ο Ουάιτ.

Δεν έδειχνε αδυναμία

Στην εβδομαδιαία ευλογία των πιστών στην πλατεία του Αγίου Πέτρου και στις μετακινήσεις του στο εξωτερικό, ο Πάπας δεν εμφάνισε σημάδια αδυναμίας και τήρησε κατά γράμμα το πρόγραμμά του. Στη Ρώμη, το ημερολόγιό του ήταν γεμάτο συναντήσεις, ενώ καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού εξέδωσε σημαντική εγκύκλιο για την τεχνητή νοημοσύνη.

Από τις πρώτες ημέρες της θητείας του, ο γεννημένος στο Σικάγο Πάπας Λέων, που έφερε το κοσμικό όνομα Ρόμπερτ Φράνσις Πρίβοστ, συμπεριφέρθηκε όπως κάποιος που πιστεύει ότι διαθέτει άφθονο χρόνο. Τους πρώτους μήνες αντιμετώπισε επικρίσεις για τον αργό ρυθμό στη λήψη αποφάσεων.

Προχώρησε σε ελάχιστες αλλαγές προσωπικού και απέφυγε να απασχολήσει τα πρωτοσέλιδα με δραματικές δηλώσεις ή πρωτοβουλίες. Εμοιαζε να τον ενδιαφέρει περισσότερο η γεφύρωση διαφορών και η άποψη των άλλων.

Ακόμη και όταν ο Λέων ύψωσε τη φωνή του, όπως με την κριτική που άσκησε στην κυβέρνηση Τραμπ για τον πόλεμο στο Ιράν, απάντησε μόνο όταν ο πρόεδρος του επετέθη προσωπικά, προτού υποχωρήσει, λέγοντας ότι δεν επιθυμεί αντιπαράθεση. Με την ήρεμη, σταθερή στάση του έδινε την εντύπωση όταν δεν βιάζεται.

Μετά την ταραχώδη θητεία του Φραγκίσκου, κατά την οποία συντηρητικοί καθολικοί αντέδρασαν στο προοδευτικό όραμα του Ποντίφικα, ο Λέων θεωρήθηκε ο κατάλληλος ηγέτης για την αποκατάσταση της ηρεμίας στην Εκκλησία. Ο σημερινός Πάπας είναι δημοφιλής όχι μόνο μεταξύ των προοδευτικών και των συντηρητικών καθολικών, αλλά και στους αλλοδόξους, που τον αντιμετωπίζουν σαν φυσιογνωμία με σημαντικό ηθικό κύρος, ικανή να καθοδηγήσει σε δύσκολους καιρούς.

Η αγωγή

Η ασθένειά του είναι βέβαιο ότι θα ταράξει την Εκκλησία, με το Βατικανό να καλείται τώρα από τον κόσμο να επιλέξει τη διαφάνεια ως προς την εξέλιξη της υγείας και τη θεραπευτική αγωγή του Ποντίφικα. «Αυτού του είδους η εξέλιξη προκαλεί ανησυχία στις τάξεις της Εκκλησίας», αναφέρει ο Ντέιβιντ Γκίμπσον, διευθυντής του Κέντρου Μελέτης Θρησκειών του Πανεπιστημίου Φόρνταμ.

Ο Λέων, που ταξίδεψε πρόσφατα σε Ισπανία και Γαλλία, ανακοίνωσε πριν χειρουργηθεί ότι θα τηρήσει το ταξιδιωτικό του πρόγραμμα επισκεπτόμενος τη Λατινική Αμερική τον Νοέμβριο.

Η ιατρική ομάδα ανακοίνωσε ότι η επέμβαση για την αφαίρεση της νεοπλασίας και η προληπτική εκτομή του κάτω λοβού του δεξιού πνεύμονα του Πάπα ήταν επιτυχείς. Αν ο Λέων ανακάμψει γρήγορα, η αρρώστια του μπορεί να αποτελέσει μέρος ηρωικού αφηγήματος, ικανού να ενισχύσει τη φήμη του. Ο Ιωάννης Παύλος, ο οποίος ανέβηκε στον θρόνο υγιέστατος, τραυματίσθηκε βαριά σε απόπειρα δολοφονίας του το 1981 και παρέμεινε στο νοσοκομείο για τρεις μήνες, με την ανάρρωσή του να γίνεται μέρος του μύθου του.