«ΗΚούβα είναι νεκρή. Επικρατεί μια φρικτή κατάσταση και ο κόσμος αργοπεθαίνει. Πώς να ζήσεις όταν έχεις ρεύμα μόνο δύο ώρες την ημέρα;» Ο Στέφανος Μακάκας ζει στην Κούβα εδώ και 27 χρόνια. Εχει δικό του σπίτι, στο οποίο περνά τουλάχιστον έξι μήνες τον χρόνο, και το γραφείο της επιχείρησής του.

Με την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί τους τελευταίους μήνες, δεν μπορεί να ζήσει περισσότερες από λίγες ημέρες εκεί. «Ημουν εκεί πριν από δύο εβδομάδες. Πηγαίνω για τέσσερις ή πέντε ημέρες και ξαναφεύγω. Είμαι δυτικός και δεν μπορώ να ζήσω χωρίς ρεύμα», λέει.

Εξωτερικών, ζουν στην Κούβα, είναι ιδιοκτήτης του τουριστικού γραφείου Travel Latino. Περιγράφει στην «Κ» όσα ζει ο ίδιος και κυρίως τα δέκα εκατομμύρια Κουβανοί σε αυτή την περίοδο στην οποία οι ΗΠΑ κλιμακώνουν τις πιέσεις προς την Αβάνα και έχουν επιβάλει πετρελαϊκό αποκλεισμό στο νησί το οποίο δεν μπορεί πλέον να προσβλέπει στο φθηνό πετρέλαιο που έπαιρνε από τη Βενεζουέλα.

Ενα κορίτσι δροσίζεται σε μια πλαστική πισίνα σε δρόμο της Αβάνας. Φωτό: AP

Μιλάει για μια χώρα που έχει τους πόρους για να θρέψει τους πολίτες της, αλλά δεν μπορεί να μεταφέρει τα προϊόντα της στις αγορές λόγω έλλειψης πετρελαίου. «Βλέπουμε παππούδες να περπατούν χιλιόμετρα για να πάνε σε κάποιο παζάρι με την ελπίδα να βρουν ρύζι και φασόλια. Η χώρα ποτέ δεν είχε βρεθεί σε τέτοια κατάσταση από το 1959 και μετά. Βλέπω μια κουβανέζικη κοινωνία που ήταν μέσα στη χαρά, στον χορό και στο τραγούδι να σβήνει», λέει.

Ο ιεροκήρυκας και γραμματέας της Ιεράς Μητρόπολης Μεξικού, π. Γεώργιος Κανάκης (φωτό), πηγαίνει κάθε χρόνο στην Κούβα και μένει περίπου δύο μήνες στα πλαίσια του ιεραποστολικού έργου του. Οπως λέει στην «Κ», τα προβλήματα στην Κούβα δεν είναι σημερινά, αλλά έχουν επιδεινωθεί τους τελευταίους μήνες λόγω της έλλειψης πετρελαίου. «Πριν από λίγους μήνες είχαμε εξάωρες διακοπές ρεύματος. Τώρα έχει λίγες ώρες ρεύμα κάθε μέρα. Δεν μπορούν να λειτουργήσουν τα ψυγεία για να συντηρηθούν τα τρόφιμα, οι αντλίες για να τραβήξει νερό ο κόσμος. Επίσης, δεν υπάρχει ίντερνετ και τηλέφωνο για πολλές ώρες. Ακόμα και στην Αβάνα, όπου η κατάσταση ήταν καλύτερη πριν από έξι μήνες, παρατηρούνται τα ίδια φαινόμενα. Γι’ αυτό και ο τουρισμός που είναι βασική πηγή εισοδήματος των Κουβανών έχει πέσει κατακόρυφα», τονίζει και προσθέτει: «Υπάρχουν δύο ελλιμενισμένα πλοία στην Αβάνα που παράγουν ηλεκτρισμό. Αυτός χρησιμοποιείται από νοσοκομεία και κρατικές υπηρεσίες».

Φωτογραφία του Φιντέλ Κάστρο στον τοίχο ενός κρατικού φαρμακείου. Φωτό: AP

Η έλλειψη πετρελαίου έχει προκαλέσει μια σειρά επιπτώσεων στις μεταφορές αλλά και στη δημόσια υγεία. «Υπάρχει υγειονομικό πρόβλημα επειδή δεν μπορούν να κινηθούν τα απορριμματοφόρα», λέει ο π. Γεώργιος και προσθέτει ότι από αυτή την άποψη οι κάτοικοι των χωριών είναι πιο τυχεροί από τους κατοίκους των πόλεων. «Στα χωριά μαζεύουν τα σκουπίδια γιατί χρησιμοποιούν ιππήλατα κάρα», εξηγεί.

Σε μια νησιωτική χώρα όπου η καθημερινή δίαιτα περιλαμβάνει μόνο φασόλια και ρύζι –και λίγο λάδι ως πολυτέλεια- οι τεράστιες ελλείψεις ενέργειας είναι το νούμερο ένα πρόβλημα. Για να μετακινηθεί κάποιος σε αποστάσεις που δεν καλύπτονται με τα πόδια απαιτούνται χρήματα και τύχη. «Ανθρωποι κρατούν χρήματα και τα επιδεικνύουν στον δρόμο για να κάνουν οτοστόπ. Αυτός είναι ο βασικός τρόπος μεταφοράς. Μπορεί κάποιος να καταφέρει να έρθει στην Αβάνα αλλά δεν ξέρει πότε θα επιστρέψει και με ποιον τρόπο», λέει ο π. Γεώργιος.

Παρά την εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, ο π. Γεώργιος λέει ότι θα επιστρέψει στην Κούβα και θα συνεχίσει να ασκεί τα ιεραποστολικά καθήκοντά του. «Εχουμε εξαιρετικές σχέσεις με τους ανθρώπους τους οποίους βοηθούμε όσο μπορούμε. Σίγουρα είναι μια διακοπή από τις καλές συνθήκες που έχουμε συνηθίσει. Δεν ξέρεις πότε θα πλυθείς και πότε θα καταφέρεις να αντλήσεις νερό. Αλλά αυτές οι συνθήκες είναι στα πλαίσια της καθημερινότητας για έναν ιεραπόστολο», λέει και υπογραμμίζει ότι η πραγματική κόλαση στην Καραϊβική δεν βρίσκεται στην Κούβα, αλλά στην Αϊτή. «Είναι χειρότερη η κατάσταση. Εκεί πραγματικά υποφέρουν και θα πρέπει να γίνει κάτι για να βοηθηθούν. Η Μητρόπολη Μεξικού κάνει ενέργειες, αλλά είναι πολύ δύσκολα».

Ο κ. Μακάκας λέει ότι θα συνεχίσει να πηγαίνει στο σπίτι του στην Κούβα, για να φροντίζει τον σκύλο του και να βλέπει τους ανθρώπους που αγαπά και εμπιστεύεται απόλυτα ύστερα από τόσες δεκαετίες. Αναρωτιέται, ωστόσο: «Δέκα εκατομμύρια άνθρωποι αγωνίζονται καθημερινά για να επιβιώσουν. Ψάχνουν να βρουν κάτι να φάνε. Σε ποια εποχή ζούμε; Ακόμα κι αν η κυβέρνηση της Κούβας είναι η χειρότερη του κόσμου, δεν υπάρχουν άλλοι τρόποι για να αλλάξει;»