Αλεξάνδρα Βουδούρη
Σαφές μήνυμα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιδιώξει αποτελεσματική σταθεροποίηση των εμπορικών σχέσεων με τις ΗΠΑ μετά την απόσυρση των απειλών για δασμούς, αλλά και πως θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τον εαυτό της ενάντια σε κάθε μορφή εξαναγκασμού έστειλαν χθες οι Ευρωπαίοι ηγέτες, που συναντήθηκαν εκτάκτως στις Βρυξέλλες, ένα 24ωρο μετά την αποκλιμάκωση της σοβαρότερης κρίσης στις διατλαντικές σχέσεις από την ανάληψη της εξουσίας από τον Ντόναλντ Τραμπ.
«Η Ε.Ε στοχεύει στην αποτελεσματική σταθεροποίηση των εμπορικών της σχέσεων με τις ΗΠΑ» ανέφερε στη δήλωσή του ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα εκ μέρους των «27» καλωσορίζοντας ως «θετική» την ανακοίνωση του Τραμπ ότι «δεν θα υπάρξουν νέοι αμερικανικοί δασμοί στην Ευρώπη». «Η επιβολή πρόσθετων δασμών θα ήταν ασυμβίβαστη με την εμπορική συμφωνία Ε.Ε – ΗΠΑ» επισήμανε ο κ. Κόστα προσθέτοντας ότι πλέον και οι δύο πλευρές πρέπει να προχωρήσουν «στην εφαρμογή της συμφωνίας».
Για την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ο διάλογος με τις ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχιστεί, αλλά με «σταθερό και μη – κλιμακούμενο» τρόπο
Την ίδια στιγμή, όμως, η Ε.Ε «θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τον εαυτό της» εναντίον «κάθε μορφής εξαναγκασμού». Το μπλοκ έχει τα εργαλεία να το κάνει «και θα το κάνουμε εάν και όταν καταστεί απαραίτητο» σημείωσε.
Σχολιάζοντας τις χθεσινές συζητήσεις, Ευρωπαίος αξιωματούχος επισήμανε την αλλαγή στην ατμόσφαιρα ανάμεσα στους «27». Νωρίτερα, άλλωστε, αρκετοί παραδέχθηκαν ότι οι σχέσεις με τις ΗΠΑ δεν θα είναι πια οι ίδιες.
«Οι διατλαντικές σχέσεις υπέστησαν μεγάλο πλήγμα την τελευταία εβδομάδα. Αλλά, νομίζω ότι στη διάρκεια του έτους, μάθαμε ότι δεν θα είναι πια οι ίδιες» είχε δηλώσει και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλλας προσερχόμενη στη Σύνοδο Κορυφής.
Για την πλειοψηφία των «27» είναι επίσης ξεκάθαρο ότι όταν συμβεί κάτι παρόμοιο με όσα βίωσαν τις τελευταίες ημέρες, τότε απαιτείται ήρεμη, άμεση αλλά και σταθερή απάντηση, που όπως φαίνεται λειτουργεί, υπογράμμισε Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Και η πρόεδρος της Κομισιόν στις δηλώσεις της επιβεβαίωσε αυτή την τακτική.
Για την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ο διάλογος με τις ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχιστεί, αλλά με «σταθερό και μη – κλιμακούμενο» τρόπο. Όμως, εάν ξεπεραστούν «κόκκινες γραμμές» ή απειληθεί εκ νέου η Ευρώπη με δασμούς, τότε το «μπλοκ» θα πρέπει να απαντήσει με «εμπορικά αντίμετρα και εργαλεία» όπως είπε χαρακτηριστικά.
Άλλωστε, πέραν του απολογισμού των τελευταίων ημερών, βασικό διακύβευμα για τους Ευρωπαίους χθες υπήρξε το πώς θα προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο νέας κρίσης με δεδομένο τον απρόβλεπτο χαρακτήρα του Τραμπ.
Στη διάθεσή τους, άλλωστε, όπως υπενθύμισαν ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, έχουν αντίμετρα ύψους 93 δις ευρώ με λίστα συγκεκριμένων αμερικανικών προϊόντων, που έχουν συμφωνηθεί από τον Ιούλιο, αλλά παραμένουν «παγωμένα», καθώς και το περίφημο «μπαζούκα» της Ε.Ε, το «εργαλείο κατά του εξαναγκασμού» (ACI), τον μηχανισμό, που μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση εταιρειών και υπηρεσιών στην κοινή αγορά.
Και η ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική σε συνδυασμό με τη συνέχιση της στήριξης της Ουκρανίας συζητήθηκαν χθες, όπως ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν.
Europe stood firm and united in full solidarity with Greenland & the Kingdom of Denmark.
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 22, 2026
Work on Arctic security continues.
We'll step up investments in Greenland and Arctic-ready equipment.
And deepen security cooperation with partners in the region↓ https://t.co/CuLX8lG1al
«Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ έχουν κοινό ενδιαφέρον για την ασφάλεια της περιοχής της Αρκτικής, κυρίως μέσω του ΝΑΤΟ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαδραματίσει επίσης ισχυρότερο ρόλο στην περιοχή αυτή» επισήμανε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκ μέρους των «27», που έστειλαν παράλληλα σαφές μήνυμα ότι «μόνο το Βασίλειο της Δανίας και της Γροιλανδίας μπορεί να αποφασίζει για θέματα, που αφορούν τη Δανία και τη Γροιλανδία».
The EU will continue to stand up for itself against any form of coercion.
— EU Council (@EUCouncil) January 23, 2026
At an informal meeting of the members of the European Council, EU leaders discussed:
EU-US relations & trade
security in the Arctic
the Board of Peace
EU strategic autonomy
https://t.co/2yMxwNSrJi pic.twitter.com/rqOmelm3wn
Στο μεταξύ, προβληματισμό συνεχίζει να προκαλεί το αμφιλεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ, καθώς φιλοδοξεί να αντικαταστήσει θεσμικά τον ΟΗΕ και στο οποίο μετέχουν προσώρας μόνο δύο κράτη μέλη της Ε.Ε, η Ουγγαρία και Βουλγαρία.
Ο Αντόνιο Κόστα σημείωσε, μάλιστα, ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν αμφιβολίες σχετικά με συγκεκριμένα στοιχεία του Συμβουλίου Ειρήνης, τόσο για το πεδίο εφαρμογής του, όσο και για τη διακυβέρνησή του. Η Ε.Ε παραμένει, ωστόσο, πρόθυμη «να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ για την εφαρμογή του συνολικού ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα, με ένα Συμβούλιο Ειρήνης να εκτελεί την αποστολή του ως μεταβατική διοίκηση» σύμφωνα με το ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ του Οκτωβρίου 2025, το οποίο ενέκρινε το υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ «συνολικό σχέδιο για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Γάζα».
Σε ό,τι αφορά τη συμφωνία της Ε.Ε με τις χώρες της Mercosur, η εφαρμογή της οποίας παραμένει αβέβαιη, μετά την παραπομπή της στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου, η πρόεδρος της Κομισιόν ανέφερε ότι δεν έχει αποφασίσει ακόμα εάν θα εφαρμοστεί προσωρινά, κάτι που τεχνικά είναι εφικτό, καθώς έχει ήδη την έγκριση των κρατών μελών της Ε.Ε.
«Μια προσωρινή εφαρμογή τέθηκε από αρκετούς ηγέτες, υπάρχει σαφές συμφέρον να διασφαλίσουμε ότι τα οφέλη αυτής της σημαντικής συμφωνίας θα εφαρμοστούν το συντομότερο δυνατό» τόνισε η Φον ντερ Λάιεν προσθέτοντας, πάντως, ότι «δεν έχουμε λάβει ακόμη απόφαση».
