Το Ντουμπάι σχεδιάζει την κατασκευή νέου λιμανιού και τερματικού σταθμού εμπορευματοκιβωτίων στην ανατολική ακτή των ΗΑΕ, σε μια κίνηση που θα μειώσει την εξάρτησή του από το εμβληματικό λιμάνι Τζεμπέλ Αλι και θα επιτρέψει την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ.

Τα τελευταία είκοσι χρόνια, η DP World, η εταιρεία διαχείρισης λιμένων και υπηρεσιών εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics) του Ντουμπάι, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πλέον δραστήριους διεθνείς ομίλους των ΗΑΕ. Ωστόσο, το λιμάνι του Τζεμπέλ Αλι εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο περιουσιακό στοιχείο τόσο της εταιρείας όσο και του Ντουμπάι.

Η μεταφορά μέρους της δυναμικότητας του λιμανιού εκτός Ντουμπάι σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στρατηγικής για το εμιράτο, το οποίο έχει εδραιωθεί ως παγκόσμιο κέντρο εμπορίου και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών σε μεγάλο βαθμό χάρη στην ανάπτυξη του Τζεμπέλ Αλι.

Αλλαγή στρατηγικής για τη θωράκιση της οικονομίας

Τα σχέδια της DP World εντάσσονται σε μια ευρύτερη κυβερνητική στρατηγική των ΗΑΕ για τη θωράκιση της οικονομίας απέναντι σε ενδεχόμενες μελλοντικές συγκρούσεις με το Ιράν, μειώνοντας την εξάρτηση από τα Στενά του Ορμούζ, όπου η ναυσιπλοΐα έχει διαταραχθεί από επιθέσεις ιρανικών drones και πυραύλων μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις.

Το νέο έργο θα ενισχύσει την παρουσία της DP World στον Κόλπο του Ομάν, επιτρέποντας στα κοντέινερ να εισέρχονται και να εξέρχονται από τη χώρα χωρίς να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Στη συνέχεια, τα φορτία θα μεταφέρονται οδικώς προς το Ντουμπάι, το Αμπου Ντάμπι και άλλες χώρες του Κόλπου.

Από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει εκτοξεύσει σχεδόν 3.000 drones ή πυραύλους κατά των ΗΑΕ. Στις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης εκδηλώθηκε πυρκαγιά στο Τζεμπέλ Αλι, την οποία οι αρχές απέδωσαν σε συντρίμμια που έπεσαν μετά από αναχαίτιση πυραύλου.

Ο πόλεμος με το Ιράν αποτέλεσε ακόμη ένα δύσκολο κεφάλαιο για την εταιρεία, η οποία λίγες εβδομάδες πριν από το ξέσπασμα της σύγκρουσης είχε απομακρύνει από τη θέση του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου τον επί χρόνια επικεφαλής της, Σουλτάνο Αχμεντ μπιν Σουλαγέμ, λόγω των σχέσεών του με τον Τζέφρι Επσταϊν.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η δραστηριότητα στο Τζεμπέλ Αλι, το μεγαλύτερο λιμάνι εμπορευματοκιβωτίων της περιοχής, μειώθηκε κατά 90% έως 95% όταν το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ σε αντίποινα για τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, γεγονός που ώθησε την DP World να αναζητήσει εναλλακτικές διαδρομές.

Στόχος να ολοκληρωθεί σε 18 μήνες

Η εταιρεία βρίσκεται πλέον σε συζητήσεις με κυβερνητικούς αξιωματούχους για τους βασικούς όρους της συμφωνίας, ενώ η τελική δομή και η χρηματοδότηση του έργου δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Ανώτερο στέλεχος της εταιρείας εκτίμησε ότι το νέο λιμάνι θα μπορούσε να ολοκληρωθεί ακόμη και μέσα στους επόμενους 18 μήνες.

Η DP World απέφυγε να επιβεβαιώσει τις λεπτομέρειες των σχεδίων για την ανατολική ακτή, δηλώνοντας πάντως ότι «υπάρχουν σχέδια διαφοροποίησης ώστε να αντιμετωπιστεί η τρέχουσα αναστάτωση».

Αξιωματούχοι του Κόλπου διευκρίνισαν ότι η στροφή προς την ανατολική ακτή δεν σημαίνει εγκατάλειψη του Τζεμπέλ Αλι. Το λιμάνι, το οποίο αναπτύχθηκε επί δεκαετίες, περιλαμβάνει εκτεταμένη ζώνη ελεύθερου εμπορίου, αποθήκες και βαριά βιομηχανία.

«Το Τζεμπέλ Αλι δεν πρόκειται ποτέ να υποβαθμιστεί», δήλωσε ανώτερο στέλεχος της DP World στους Financial Times.

Η εταιρεία σχεδιάζει αρχική επένδυση εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων για τις νέες εγκαταστάσεις, με το ποσό να μπορεί να αυξηθεί ανάλογα με τις μελλοντικές ανάγκες. «Εχουμε το δικό μας σχέδιο και εξετάζουμε εδώ και καιρό την ανάπτυξη στην ανατολική ακτή», ανέφερε το ίδιο στέλεχος. «Πρόκειται για μια αμυντική κίνηση, σε περίπτωση που τα πράγματα εξελιχθούν αρνητικά».

Τα σχέδια της DP World καταδεικνύουν πώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει αναγκάσει κυβερνήσεις και επιχειρήσεις της περιοχής να επανεξετάσουν τις υποδομές και τους εμπορικούς διαδρόμους που είχαν σχεδιαστεί με δεδομένη την απρόσκοπτη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.

Από τα 135 στα 40 πλοία ημερησίως

Πριν από τον πόλεμο, περίπου 135 πλοία διέρχονταν καθημερινά από τα Στενά. Ωστόσο, ακόμη και μετά τη σύντομη επαναλειτουργία τους, έπειτα από την προσωρινή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η ημερήσια κίνηση μετά βίας ξεπέρασε τα 40 πλοία.

Η εύθραυστη διπλωματική διαδικασία έχει επιβαρυνθεί περαιτέρω από την κλιμάκωση των εκατέρωθεν επιθέσεων και των ιρανικών χτυπημάτων κατά πλοίων στη στενή θαλάσσια δίοδο την τελευταία εβδομάδα, με αποτέλεσμα η ναυτιλιακή κίνηση να μειωθεί εκ νέου σε ελάχιστα επίπεδα.

Το Τζεμπέλ Αλι, μέσω του οποίου διακινήθηκαν πέρυσι 15,6 εκατ. εμπορευματοκιβώτια, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη του Ντουμπάι σε παγκόσμιο κόμβο logistics και επανεξαγωγών, ιδιαίτερα για το εμπόριο μεταξύ Κίνας και Αφρικής. Ωστόσο, η γεωγραφική του θέση το καθιστά άμεσα εξαρτημένο από τα Στενά του Ορμούζ.

«Οι επιπτώσεις στο Τζεμπέλ Αλι είναι πιθανό να είναι σημαντικές και μόνιμες», εκτίμησε ο διευθύνων σύμβουλος της συμβουλευτικής εταιρείας Vespucci Maritime, Λαρς Γένσεν.

Από την έναρξη του πολέμου, η εταιρεία αξιοποιεί ήδη τις εγκαταστάσεις της στην ανατολική ακτή, εκτρέποντας φορτία από το Τζεμπέλ Αλι προς τα λιμάνια της Φουτζέιρα και του γειτονικού Χορ Φακάν, τα οποία αντιμετωπίζουν πλέον έντονη συμφόρηση.

Παράλληλα, η Gulftainer, με έδρα το εμιράτο της Σάρτζα, προωθεί τη δική της επέκταση στο Χορ Φακάν, ανακοινώνοντας νωρίτερα αυτόν τον μήνα επενδυτικό σχέδιο ύψους 2 δισ. δολαρίων για την αύξηση της δυναμικότητας του λιμένα.

Η Φουτζέιρα, ένα από τα επτά εμιράτα που συγκροτούν τα ΗΑΕ, κατέχει ήδη στρατηγική θέση στις ενεργειακές υποδομές της χώρας. Μέσω του λιμανιού της το Αμπου Ντάμπι εξάγει μέρος της παραγωγής αργού πετρελαίου του, ενώ σχεδιάζει να αυξήσει περαιτέρω τις ποσότητες που διακινούνται από εκεί, ώστε να παρακάμπτονται τα Στενά του Ορμούζ.

Πηγή: Financial Times