ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Διαψεύστηκαν τελικά οι διαβεβαιώσεις του πρέσβη των ΗΠΑ στην Αγκυρα Τομ Μπάρακ για επίσημη συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν, καθώς και οι προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί για πιθανές συνομιλίες μεταξύ των δύο ηγετών. Ο πρόεδρος της Τουρκίας είχε, πάντως, την ευκαιρία να βρεθεί με τον Αμερικανό ομόλογό του στο περιθώριο της συνάντησης των ηγετών (και εκπροσώπων κρατών) που συμμετείχαν στις συζητήσεις για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Ο Τραμπ έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο περιέγραψε ως «σκληρό καρύδι» αλλά και «φανταστικό άνθρωπο», ενώ παράλληλα στάθηκε στη φιλική σχέση που, όπως είπε, διατηρούν. «Ο φίλος μου είναι σκληρό καρύδι, αλλά παρ’ όλα αυτά μου αρέσει», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν στο περιθώριο της Γ.Σ. του ΟΗΕ δεν εντάχθηκε τελικά στο επίσημο πρόγραμμα των δύο ηγετών, καθώς δεν είχαν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες διαδικασίες για συγκεκριμένα ζητήματα που παραμένουν σε εκκρεμότητα στις σχέσεις των δύο χωρών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι S-400 και το ζήτημα της επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, οι οικονομικές σχέσεις της Αγκυρας με το Ιράν, αλλά και οι εξελίξεις στις σχέσεις με το Ισραήλ.

Η τουρκική πλευρά, λίγες ώρες πριν από το ταξίδι του Ταγίπ Ερντογάν στις ΗΠΑ, άρχισε να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τις οικονομικές σχέσεις με το Ιράν. Μεταξύ άλλων, αποφασίστηκε η ανάκληση της άδειας λειτουργίας ιρανικής τράπεζας που δραστηριοποιείτο στην Τουρκία από το 1982. Παράλληλα, η Turkish Airlines και οι ιδιωτικές τουρκικές αεροπορικές εταιρείες ανέστειλαν τις πτήσεις τους προς και από το Ιράν. Στις αρχές Σεπτεμβρίου, η αμερικανική κυβέρνηση είχε επιβάλει κυρώσεις στην τουρκική Golden Global Bank, με την κατηγορία ότι μετέφερε κεφάλαια προς όφελος των ιρανικών αρχών.

Παρά την προσωπική κόντρα του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο Τομ Μπάρακ φαίνεται πως έστειλε το μήνυμα ότι οι ΗΠΑ λαμβάνουν υπόψη και τις απόψεις του Ισραήλ, σε μια προσπάθεια να καταστήσει σαφές στην Αγκυρα ότι θα πρέπει να χαμηλώσει τους τόνους στην περιοχή.

Καθώς όλα αυτά τα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά και απαιτούν περαιτέρω επεξεργασία σε επίπεδο αξιωματούχων, πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι δύο ηγέτες θα μπορούσαν σύντομα να συνομιλήσουν τηλεφωνικά για τις σχέσεις των χωρών τους, όχι όμως στην παρούσα φάση. Στρατιωτικοί αναλυτές αναφέρουν ότι το ζήτημα των F-35 θα μπορούσε να επανεξεταστεί μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, με τις πρώτες εκτιμήσεις να τοποθετούν μια ενδεχόμενη νέα συζήτηση στους πρώτους μήνες του 2027.

Εν τω μεταξύ, τουρκικές πηγές επανέλαβαν στην εφημερίδα «Χουριέτ» τις θέσεις που είχαν εκφράσει πριν από περίπου έναν μήνα στην «Κ» σχετικά με το έργο πόντισης του καλωδίου Kύπρου – Eλλάδας (GSI). Τουρκικές διπλωματικές πηγές, αναφερόμενες στις εξελίξεις σχετικά με το γαλλικό πλοίο, σημείωσαν χαρακτηριστικά ότι «η αντίρρηση της Αγκυρας αφορά τη διεξαγωγή ερευνητικών δραστηριοτήτων ή δραστηριοτήτων πόντισης καλωδίων σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Τουρκία διεκδικεί κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι, πριν από την έναρξη τέτοιων δραστηριοτήτων, το κράτος σημαίας των εμπλεκομένων σκαφών θα πρέπει να επικοινωνεί με την Αγκυρα μέσω διπλωματικών οδών, προκειμένου να διασφαλίζονται οι απαραίτητοι μηχανισμοί συνεργασίας, συντονισμού και αποτροπής εμπλοκών. Η Αγκυρα δηλώνει ότι η προσέγγιση αυτή είναι σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο και τις κρατικές πρακτικές».

Παράλληλα, η Τουρκία ανακοίνωσε την ίδρυση του Εθνικού Κέντρου Θαλάσσιων Γεωγραφικών Δεδομένων, το οποίο θα υπάγεται στη Διοίκηση Ναυτικών Δυνάμεων του υπουργείου Εθνικής Αμυνας. Ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας, Τζεβντέτ Γιλμάζ, ανέφερε ότι στόχος είναι «να ενισχύσουμε την υποδομή γεωγραφικών δεδομένων της “Γαλάζιας Πατρίδας” μας και να αναβαθμίσουμε τις δυνατότητες της χώρας μας στον τομέα των θαλάσσιων γεωγραφικών δεδομένων».