Η ανάγκη για ισότιμη συμμετοχή όλων των πολιτών στον ψηφιακό κόσμο βρίσκεται ολοένα και περισσότερο στο επίκεντρο των συζητήσεων γύρω από την τεχνολογική ανάπτυξη. Παρότι η Κύπρος καταγράφει σημαντική πρόοδο σε αρκετούς τομείς της ψηφιακής μετάβασης, εξακολουθούν να υπάρχουν ψηφιακές ανισότητες, με ομάδες πολιτών να αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στις νέες τεχνολογίες ή να στερούνται βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Cyta παρουσίασε τη Δευτέρα, 11 Μαΐου 2026 τρεις νέες δράσεις που εντάσσονται στην πρωτοβουλία Digital Inclusion, με στόχο τη μείωση των ψηφιακών ανισοτήτων και την ενίσχυση της συμμετοχής περισσότερων ανθρώπων στην ψηφιακή εποχή. Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στο Αμφιθέατρο των Κεντρικών Γραφείων του οργανισμού στη Λευκωσία, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Τηλεπικοινωνιών, η οποία φέτος έχει θέμα «Ψηφιακές Σανίδες Σωτηρίας: Ενίσχυση της Ανθεκτικότητας σε έναν Συνδεδεμένο Κόσμο».

Οι τρεις πρωτοβουλίες επικεντρώνονται σε διαφορετικές πτυχές της ψηφιακής συμπερίληψης: την ψηφιακή προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία και ευάλωτες ομάδες, την κατανόηση και υπεύθυνη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης από νέους, καθώς και την ενίσχυση ψηφιακών δεξιοτήτων σε κατοίκους αγροτικών και απομακρυσμένων περιοχών.

Στο χαιρετισμό της, η Πρόεδρος της Cyta, κα Μαρία Τσιάκκα Ολυμπίου, ανέφερε πως για τη Cyta η τεχνολογία αφορά κάθε άνθρωπο, γι’ αυτό και η στρατηγική της είναι ξεκάθαρη: να μπορεί η τεχνολογία να λειτουργεί συμπεριληπτικά. Η τεχνολογία, συμπλήρωσε, πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο ισότητας, που ανοίγει δυνατότητες για όλους, όποιοι κι αν είναι, όπου κι αν βρίσκονται, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνολογική πρόοδος αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν είναι προσβάσιμη σε όλους τους πολίτες.

Τόνισε ακόμη ότι οι ψηφιακές υποδομές αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για την κοινωνία, σημειώνοντας πως η ανάπτυξη δικτύων και υπηρεσιών πρέπει να διασφαλίζει ίσες ευκαιρίες πρόσβασης ανεξαρτήτως περιοχής ή κοινωνικής ομάδας. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στις επενδύσεις που πραγματοποιούνται τα τελευταία χρόνια σε σύγχρονες τηλεπικοινωνιακές υποδομές, καθώς και στη διεθνή διάκριση που έλαβε η Cyta στα European Digital Connectivity Awards για την ανάπτυξη του δικτύου οπτικών ινών.

Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε ο Υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, δρ Νικόδημος Δαμιανού, ο οποίος αναφέρθηκε στη σημαντική πρόοδο που παρουσιάζει η χώρα σε τομείς που σχετίζονται με την τεχνολογία και την ψηφιοποίηση. Όπως σημείωσε, η Κύπρος καταγράφει υψηλές επιδόσεις στη χρήση εργαλείων γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, ενώ ιδιαίτερα αυξημένα είναι και τα ποσοστά πρόσβασης των νέων στο διαδίκτυο.

Παράλληλα, επεσήμανε ότι ο τομέας της τεχνολογίας αποτελεί πλέον έναν από τους πιο δυναμικούς πυλώνες της κυπριακής οικονομίας, συμβάλλοντας σημαντικά στο ΑΕΠ της χώρας, περίπου 14-15%. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η πρόοδος αυτή δεν σημαίνει πως έχουν εξαλειφθεί οι ανισότητες. Όπως ανέφερε, η Κύπρος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις σε επίπεδο βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων, γεγονός που καθιστά αναγκαία την υλοποίηση στοχευμένων δράσεων για την ενδυνάμωση των πολιτών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης, επισημαίνοντας ότι μπορεί να λειτουργήσει τόσο ως εργαλείο γεφύρωσης του ψηφιακού χάσματος όσο και ως παράγοντας που ενδέχεται να το διευρύνει, εάν δεν υπάρξουν οι κατάλληλες πολιτικές, συνεργασίες και μηχανισμοί εκπαίδευσης.

Κατά την παρουσίαση των νέων δράσεων, ο Ανώτερος Διευθυντής Επιχειρησιακής Διαχείρισης (COO) της Cyta, Νίκος Στυλιανού, εξήγησε ότι η πρωτοβουλία Digital Inclusion προέκυψε μέσα από διαδικασία ανοικτής πρόσκλησης προς την κοινωνία, την ερευνητική κοινότητα και φορείς καινοτομίας, με στόχο να εντοπιστούν προτάσεις που μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση του ψηφιακού χάσματος. Όπως ανέφερε, η ανταπόκριση υπήρξε ιδιαίτερα θετική και μέσα από διαδικασία αξιολόγησης επιλέχθηκαν τρεις συνεργασίες που καλύπτουν διαφορετικές κοινωνικές ανάγκες και ομάδες πληθυσμού.

Οι τρεις δράσεις

Πρώτη δράση

Η πρώτη δράση υλοποιείται σε συνεργασία με το CYENS Centre of Excellence και αφορά την ενίσχυση ψηφιακών δεξιοτήτων σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές της Κύπρου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, τα οποία συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο θέμα της εξοικείωσης με τις ψηφιακές υπηρεσίες και την τεχνολογία.

Μέσα από εκπαιδευτικές δραστηριότητες και πρακτική καθοδήγηση, στόχος είναι οι συμμετέχοντες να μπορούν να χρησιμοποιούν βασικές ηλεκτρονικές υπηρεσίες, να επικοινωνούν ευκολότερα με συγγενείς και φίλους και να αξιοποιούν τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία στην καθημερινότητά τους. Η δράση επιχειρεί παράλληλα να περιορίσει το αίσθημα απομόνωσης που συχνά βιώνουν κάτοικοι απομακρυσμένων περιοχών, ενισχύοντας τη δυνατότητα συμμετοχής τους στην κοινωνική και δημόσια ζωή μέσω της τεχνολογίας.

Δεύτερη δράση

Η δεύτερη συνεργασία πραγματοποιείται με τη Vernian RTI Ltd (AIXRAY) και επικεντρώνεται στην εκπαίδευση γύρω από την υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές και στοχεύει στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου λειτουργίας των αλγορίθμων, αλλά και των ζητημάτων που σχετίζονται με την ηθική και υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Μέσα από τη δράση, οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να εξοικειωθούν με βασικές έννοιες της τεχνητής νοημοσύνης, να κατανοήσουν πώς λαμβάνονται ορισμένες αυτοματοποιημένες αποφάσεις και να αναγνωρίζουν πιθανά φαινόμενα προκατάληψης ή στρέβλωσης που μπορεί να ενσωματώνονται σε ψηφιακά συστήματα. Η προσέγγιση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης γίνονται ολοένα πιο διαδεδομένα στην εκπαίδευση, δημιουργώντας την ανάγκη για ουσιαστική κατανόηση των δυνατοτήτων αλλά και των περιορισμών τους.

Τρίτη δράση

Η τρίτη δράση υλοποιείται σε συνεργασία με την Ablebook Ltd και αφορά την ψηφιακή προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία και ευάλωτες ομάδες. Στόχος της είναι η αξιοποίηση της τεχνολογίας ώστε να ενισχυθεί η αυτονομία και η καθημερινή εξυπηρέτηση των πολιτών. Μέσα από ψηφιακά εργαλεία και εφαρμογές, οι χρήστες θα μπορούν να ενημερώνονται μέσω εφαρμογής για το κατά πόσο ένας χώρος είναι προσβάσιμος, αλλά και να καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο εμπόδια ή δυσκολίες που συναντούν στην καθημερινότητά τους.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιχειρεί να αναδείξει τη σημασία της πρακτικής προσβασιμότητας, όχι μόνο ως τεχνικής απαίτησης αλλά και ως βασικής προϋπόθεσης για ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή.

Σήμερα, όπου η πρόσβαση στις ψηφιακές υπηρεσίες επηρεάζει σημαντικά ολοένα και περισσότερες πτυχές της καθημερινότητας, η ενίσχυση της ψηφιακής συμπερίληψης αποτελεί πλέον κοινωνικό ζήτημα, με τις τρεις νέες αυτές δράσεις να αναδεικνύουν την σταδιακή ουσιαστική συμμετοχή όλων των πολιτών στον ψηφιακό μετασχηματισμό.