Το ζήτημα της προσιτής στέγασης αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο ως μία εκ των βασικότερων προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη, με την ανάγκη για μια συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση και ουσιαστικές λύσεις για ενίσχυση της προσφοράς στέγασης να βρέθηκε στο επίκεντρο κατά τη Διάσκεψη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στις 6 Μαΐου 2026 στη Λευκωσία. Τη διάσκεψη διοργάνωσαν ο Σύνδεσμος Ανάπτυξης Ακινήτων και η Build Europe*, ενόψει της Άτυπης Υπουργικής Συνόδου για τη Στέγαση στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.

Βασική αιτία της στεγαστικής κρίσης είναι το διαρκώς διευρυμένο χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης κατοικιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τον Πρόεδρο του Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων, Γιάννη Μισιρλή, να δηλώνει πως για χρόνια η συζήτηση επικεντρωνόταν σε παράγοντες όπως η ζήτηση, τα επιτόκια, οι δείκτες προσιτότητας και οι επενδυτικές ροές. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ότι «δεν παράγουμε αρκετές κατοικίες, με την απαιτούμενη κλίμακα, ταχύτητα και κόστος», με την Κύπρο να μην εξαιρείται από αυτό, είπε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις δομικές αλλαγές που έχουν επηρεάσει τον κατασκευαστικό τομέα τα τελευταία χρόνια, όπως οι διαρκείς ενεργειακές πιέσεις, η αύξηση του κόστους υλικών και οι συνεχείς διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Παράλληλα, οι χρονοβόρες και συχνά αδιαφανείς διαδικασίες αδειοδότησης, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ζήτηση για σύγχρονες και ενεργειακά αποδοτικές κατοικίες, περιορίζουν περαιτέρω την προσφορά.

Ο κ. Μισιρλής υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση της κρίσης προϋποθέτει μία ουσιαστική αλλαγή προσέγγισης: η στεγαστική πολιτική πρέπει να επανατοποθετηθεί γύρω από την ενίσχυση της προσφοράς, με τον ιδιωτικό τομέα να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο. Όπως σημείωσε, «ο ιδιωτικός τομέας δεν είναι το πρόβλημα που πρέπει να περιοριστεί, αλλά η δύναμη που πρέπει να αξιοποιηθεί», καθώς διαθέτει την τεχνογνωσία, την ικανότητα υλοποίησης και την ταχύτητα εκτέλεσης έργων.

Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε τρεις βασικές προτεραιότητες:

• Επιτάχυνση και διαφάνεια στις διαδικασίες αδειοδότησης, μέσω ψηφιακών και αποτελεσματικών συστημάτων, όπου ο χρόνος αντιμετωπίζεται ως βασικός παράγοντας κόστους.
• Σταθερότητα και προβλεψιμότητα στο κανονιστικό πλαίσιο, ώστε να ενθαρρύνονται οι μακροπρόθεσμες επενδύσεις στον τομέα της κατοικίας.
• Ρεαλιστική και κλιμακούμενη προσέγγιση για την πράσινη μετάβαση, που να διασφαλίζει τη βιωσιμότητα χωρίς να επιβαρύνει υπέρμετρα το κόστος και την ταχύτητα παραγωγής κατοικιών.

Παράλληλα, ο κ. Μισιρλής τόνισε ότι η στεγαστική κρίση δεν είναι εθνικό αλλά ευρωπαϊκό ζήτημα, απαιτώντας συντονισμένες λύσεις και κοινή στρατηγική. Η αποτελεσματική αντιμετώπισή της, όπως υπογράμμισε, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής και της πρόσβασης των πολιτών σε ευκαιρίες.

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Build Europe, Andreas Ibel, επιβεβαίωσε ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει μία ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, η οποία επιδεινώνεται από μια σειρά διαρθρωτικών εμποδίων που περιορίζουν σημαντικά την ικανότητα της αγοράς να ανταποκριθεί στη ζήτηση για νέες κατοικίες. Παράλληλα, τόνισε πως η προσιτή στέγαση αποτελεί πρωτίστως ζήτημα υλοποίησης και όχι απλώς σχεδιασμού πολιτικής.

Ο κ. Ibel υπογράμμισε τον καθοριστικό ρόλο των ιδιωτών επενδυτών και κατασκευαστών κατοικιών στην αύξηση της στεγαστικής προσφοράς, επισημαίνοντας ότι η αποτελεσματική συμβολή τους εξαρτάται άμεσα από την ύπαρξη ενός σταθερού και υποστηρικτικού πολιτικού και ρυθμιστικού περιβάλλοντος.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε επίσης στην ανάγκη επαναξιολόγησης των υφιστάμενων πολιτικών, προειδοποιώντας ότι ακόμη και καλοπροαίρετες πολιτικές μπορεί να περιορίσουν την προσφορά. Ρυθμίσεις όπως άκαμπτοι πολεοδομικοί κανονισμοί ή υπερβολικές υποχρεώσεις σε επίπεδο έργου ενδέχεται να επιβραδύνουν την ανάπτυξη νέων κατοικιών αντί να την επιταχύνουν.

Καταλήγοντας, ο κ. Ibel τόνισε την ανάγκη προσαρμογής των ευρωπαϊκών πολιτικών στις σύγχρονες γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες, που χαρακτηρίζονται από πληθωριστικές πιέσεις, αυξημένο κατασκευαστικό κόστος και αυστηρές χρηματοοικονομικές συνθήκες. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «Η Ευρώπη δεν στερείται ούτε ζήτησης ούτε κατασκευαστικής ικανότητας, αλλά ενός πολιτικού πλαισίου που να επιτρέπει την υλοποίηση έργων σε μεγάλη κλίμακα».

* Η Build Europe είναι ο οργανισμός που εκπροσωπεί τις εθνικές ομοσπονδίες επενδυτών και κατασκευαστών κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.