Η «κούρσα» για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ στην προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ξεκινά επισήμως σήμερα στο Eurogroup, με δύο υποψηφίους, τον Ισπανό Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και τον Ολλανδό Κλάας Κνοτ, αλλά με την τελική επιλογή να αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πολιτικού «παζλ», στο οποίο καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν το Παρίσι και το Βερολίνο.

Οπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, οι δύο υποψηφιότητες κατατέθηκαν έως την προθεσμία της Παρασκευής, ενώ οι υπουργοί Οικονομικών της Ισπανίας και της Ολλανδίας θα παρουσιάσουν σήμερα τους υποψηφίους τους.

Προσερχόμενος στη σημερινή συνεδρίαση ο κ. Πιερρακάκης διευκρίνισε ότι πρόκειται, κυρίως, για μια πρώτη ενημερωτική συζήτηση, καθώς η τελική πολιτική απόφαση ανήκει στους Ευρωπαίους ηγέτες. Στόχος είναι η ολοκλήρωση της διαδικασίας έως το τέλος του έτους, με τον πρόεδρο του Eurogroup να προγραμματίζει συνάντηση με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.

Το παρασκήνιο αφορά, πάντως, την ταυτόχρονη διαδοχή της Λαγκάρντ, της Γερμανίδας Ιζαμπελ Σνάμπελ και του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν.

Ο Ισπανός υπουργός Οικονομικών Κάρλος Κουέρπο προσερχόμενος στη συνεδρίαση επιβεβαίωσε ότι πρόκειται για συμφωνία-«πακέτο», στην οποία θα πρέπει να τηρηθούν γεωγραφικές, πολιτικές και έμφυλες ισορροπίες.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Γαλλία εμφανίζεται διατεθειμένη να στηρίξει τον Κνοτ, επιδιώκοντας ως αντάλλαγμα τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου. Ωστόσο, το ίδιο χαρτοφυλάκιο ενδιαφέρει και τη Γερμανία, γεγονός που καθιστά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Παρισιού και Βερολίνου κρίσιμες για την τελική επιλογή.

Πάντως, η Μαδρίτη εμφανίζεται αισιόδοξη για τον ντε Κος, επικαλούμενη την πολυετή εμπειρία του και την ικανότητά του να επιτυγχάνει συναινέσεις. Ερωτηθείς εάν έχει εξασφαλιστεί η γερμανική στήριξη, ο Κάρλος Κουέρπο απέφυγε να αποκαλύψει τις συνομιλίες, σημειώνοντας ότι επιδιώκει τη στήριξη όλων των εταίρων.

Από την πλευρά του, ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών, Εελκο Χάινεν, υπερασπίστηκε την υποψηφιότητα Κνοτ, απορρίπτοντας την παρουσίαση της αναμέτρησης ως σύγκρουσης Βορρά και Νότου. Τόνισε την εμπειρία του πρώην διοικητή της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας, ενώ επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιούνται επαφές με άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πιθανή σύνδεση των διορισμών με τις διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό (MFF 2028–2034).

Ερωτηθείς εάν η Ολλανδία θα μπορούσε να μετριάσει τη στάση της για τις περικοπές στον προϋπολογισμό προκειμένου να εξασφαλίσει την προεδρία της ΕΚΤ, ο Ολλανδός υπουργός απέκλεισε δημοσίως μια τέτοια ανταλλαγή. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι εξετάζονται συνολικά οι ισορροπίες στους διορισμούς, επέμεινε όμως ότι δεν συνδέονται με άλλους πολιτικούς φακέλους.

Από την πλευρά του, ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Σάιμον Χάρις εκτίμησε ότι συμφωνία είναι πιθανότερη τον Δεκέμβριο, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνολικής ισορροπίας των θέσεων.

Αμυνα: Η «επόμενη ημέρα» της δημοσιονομικής ευελιξίας

Σημαντικό θέμα του Eurogroup είναι επίσης η χρηματοδότηση της άμυνας, παρουσία του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε την ανάγκη για κοινές ευρωπαϊκές προμήθειες και οικονομίες κλίμακας, ώστε κάθε ευρώ αμυντικής δαπάνης να αξιοποιείται αποτελεσματικότερα.

Από την πλευρά του, ο επίτροπος Βάλντις Ντομπρόβσκις προειδοποίησε ότι η πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία λήγει το 2028 και κάλεσε τα κράτη-μέλη να προσαρμόσουν τους προϋπολογισμούς τους στις μόνιμα αυξημένες αμυντικές ανάγκες.

Ο Βέλγος υπουργός Οικονομικών ζήτησε, επίσης, μετάβαση από έκτακτες σε διαρθρωτικές λύσεις χρηματοδότησης.

Ecofin: Κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τη φορολογία καπνού

Στο Ecofin που ακολουθεί, υπό την προεδρία του Σάιμον Χάρις, οι υπουργοί θα επιχειρήσουν να καταλήξουν σε συμφωνία για την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας φορολόγησης καπνικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών τσιγάρων και νέων προϊόντων νικοτίνης.

Παρά τις διαφωνίες και την απαίτηση ομοφωνίας, η Ισπανία δήλωσε σήμερα έτοιμη να στηρίξει την τελευταία συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας. Ο Σάιμον Χάρις αναγνώρισε ότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, χωρίς ωστόσο να προεξοφλήσει συμφωνία.

Στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνονται επίσης η απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και οι μακροοικονομικές εξελίξεις, ενόψει των νέων φθινοπωρινών προβλέψεων της Κομισιόν, που αναμένονται στις 17 Νοεμβρίου.