Οι προσπάθειες της Ευρώπης να απεξαρτηθεί από τα αμερικανικά συστήματα πληρωμών και συγκεκριμένα από τις αμερικανικές κάρτες Visa και Mastercard και να αναπτύξει δικό της σύστημα πληρωμών έχουν προκαλέσει διαφωνίες ανάμεσα στην ΕΚΤ και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που θέλουν να διασφαλίσουν τα έσοδά τους. Οι διαφωνίες αυτές δυσχεραίνουν τη στροφή σε ένα ευρωπαϊκό σύστημα ψηφιακών πληρωμών.

Από την πανδημία και μετά έχουν σημειώσει σημαντική αύξηση οι πληρωμές με κάρτα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η εξάρτηση της Ευρωζώνης από τις αμερικανικές εταιρείες που ελέγχουν σχεδόν τα δύο τρίτα των πληρωμών με κάρτα σε όλα τα κράτη-μέλη. Εχουν, άλλωστε, αυξήσει την παρουσία τους στην ευρωπαϊκή αγορά και εταιρείες όπως η PayPal και η Apple. Οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν θέσει σε προτεραιότητα την εθνική κυριαρχία στον τομέα των πληρωμών καθώς η παγκόσμια κατάσταση εμπνέει φόβο πως θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως όπλο η πρόσβαση στα συστήματα πληρωμών και να υπονομευτεί με διάφορους τρόπους ο ρόλος του ευρώ. Μεταξύ άλλων, η ΕΚΤ σχεδιάζει να παρουσιάσει το ψηφιακό ευρώ το 2029, ουσιαστικά ένα online πορτοφόλι που θα φέρει την εγγύηση της ΕΚΤ αλλά θα το χειρίζονται ιδιωτικές εταιρείες και τράπεζες. Κατά την ΕΚΤ το ψηφιακό ευρώ είναι ένας τρόπος να θεσπίσει έναν ενιαίο βασικό άξονα πληρωμών που δεν έχει προσφέρει έως τώρα ο ιδιωτικός τομέας. 

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες, όμως, έχουν εκφράσει φόβους πως το ψηφιακό ευρώ θα ενθαρρύνει τους πελάτες τους να μεταφέρουν κεφάλαιά τους από τα ταμεία τους στο ψηφιακό πορτοφόλι που θα έχει την εγγύηση της ΕΚΤ. Γι’ αυτό και εξετάζουν άλλες επιλογές. Την Τετάρτη 25 ευρωπαϊκές τράπεζες, μεταξύ των οποίων η ABN Amro και η Sabadell, προσχώρησαν σε ευρωπαϊκή κοινοπραξία που σχεδιάζει να παρουσιάσει κρυπτονόμισμα συνδεδεμένο με το ευρώ. Οπως σχολιάζει ο Πάολο Γκουσμερίνι, διευθυντής ψηφιακής τραπεζικής στη συμβουλευτική PwC, «δημόσιοι και ιδιωτικοί παράγοντες κινούνται προς την ίδια στρατηγική κατεύθυνση αλλά με διαφορετικούς στόχους και διαφορετικά χρονοδιαγράμματα». Εξαιτίας των αντιρρήσεων που εκφράζει ο χρηματοπιστωτικός τομέας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έχει ακόμη ψηφίσει τη νομοθεσία για τη θέσπιση ψηφιακού νομίσματος. Εχει καθυστερήσει τρία χρόνια. Ο Φερνάντο Ναβαρέτ, ευρωβουλευτής που εποπτεύει τη νομοθεσία δήλωσε στο Reuters πως συνεχίζονται ακόμη οι διαπραγματεύσεις σχετικά με τον ακριβή ρόλο του ψηφιακού ευρώ και εκτιμά πως η τελική ψηφοφορία θα γίνει πριν από το τέλος του καλοκαιριού.

Μιλώντας στο Reuters, ο Ναβαρέτ τόνισε πως «η Ευρώπη οδεύει προς την κατάκτηση της εθνικής κυριαρχίας στον τομέα των πληρωμών καθώς αναπτύσσει συστήματα πληρωμών που μπορούν να λειτουργούν μεταξύ τους και παράλληλα ετοιμάζει το ψηφιακό ευρώ. Η πραγματική πρόκληση είναι να μπορέσει να καταστήσει συμβατή και αποτελεσματική την ανάπτυξη αυτών των δύο χωρίς να επιβάλει πρόσθετο κόστος στους πολίτες της». Ο ίδιος καταλήγει στο συμπέρασμα πως αυτό θα εξαρτηθεί από τις επιλογές που θα κάνει η Ευρώπη στον σχεδιασμό και στους στόχους που θέτει. Προς το παρόν η ΕΚΤ σχεδιάζει να παρέχει δωρεάν τις υποδομές που κατασκευάζει για τη στήριξη των πληρωμών με το ψηφιακό ευρώ και να θέσει ανώτατο όριο στις προμήθειες που θα μπορούν να επιβάλουν οι έμποροι για να δέχονται αυτές τις πληρωμές. Δεδομένου ότι στην Ευρωζώνη οι πληρωμές που γίνονται με κάρτες φτάνουν περίπου στα 3,4 τρισ. ευρώ ετησίως, το ανώτατο όριο στο σύστημα των ιδιωτικών πληρωμών συνεπάγεται απώλεια εσόδων από 8 έως 9 δισ. ευρώ ετησίως, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters.