Σε απότομη πτώση της κατανάλωσης πετρελαίου αναμένεται να οδηγήσει το σοκ στον Περσικό Κόλπο, προτού οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ επανέλθουν σταδιακά σε φυσιολογικά επίπεδα, δημιουργώντας συνθήκες σημαντικής υπερπροσφοράς, εφόσον ΗΠΑ και Ιράν τηρήσουν τη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Αυτό σημειώνει η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ) σε νέα έκθεσή της, προειδοποιώντας ουσιαστικά για πλεόνασμα προσφοράς, λίγες μόλις ημέρες αφότου επικρατούσαν ανησυχίες για ελλείψεις πετρελαίου.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΙΕΑ, η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου αναμένεται να μειωθεί κατά 1,1 εκατ. βαρέλια την ημέρα φέτος λόγω των υψηλών τιμών και των σοβαρών διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Το 2027 αναμένεται να αυξηθεί κατά δύο εκατ. βαρέλια την ημέρα, όσο επανέρχονται σε φυσιολογικά επίπεδα οι πετρελαϊκές ροές, πέφτουν οι τιμές και βελτιώνονται οι οικονομικές προοπτικές. Απεναντίας, η προφορά πετρελαίου αναμένεται να αυξηθεί πολύ ταχύτερα, κατά περίπου οκτώ εκατ. βαρέλια την ημέρα.

«Η πρώτη μας εκτίμηση για την ισορροπία της αγοράς το 2027 δείχνει ότι διαμορφώνεται ένα σημαντικό πλεόνασμα προσφοράς την επόμενη χρονιά», ανέφερε η ΙΕΑ στη σχετική έκθεση. «Αυτό θα μπορούσε να προσφέρει μια ευπρόσδεκτη “ανάσα” στην αγορά και μια ευκαιρία για αναπλήρωση των αποθεμάτων ή για δημιουργία νέων στρατηγικών αποθεμάτων, καθώς οι χώρες επανεξετάζουν τις ενεργειακές στρατηγικές και πολιτικές τους ως απάντηση στην κρίση», σημειώνεται.

Μολονότι η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τη λήξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή αναμένεται να υπογραφεί αυτή την εβδομάδα, η ΙΕΑ προειδοποιεί ότι οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ θα επανέλθουν πλήρως έπειτα από αρκετούς μήνες. «Η πλήρης αποκατάσταση δεν θα είναι άμεση, καθώς θα πρέπει να απομακρυνθούν οι νάρκες από τις κύριες θαλάσσιες οδούς ναυσιπλοΐας, ενώ οι εφοδιαστικές αλυσίδες θα χρειαστούν χρόνο για να επανέλθουν σε ομαλή λειτουργία», επισημαίνει.

Η ΙΕΑ εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα μειωθεί κατά 3,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως φέτος, καθώς περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς παραμένει εγκλωβισμένο στον Περσικό Κόλπο. Τον Μάιο, η παγκόσμια παραγωγή ήταν μειωμένη κατά 13,6 εκατ. βαρέλια την ημέρα σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο. Οι εξαγωγές του Ιράν επλήγησαν ιδιαίτερα από τον αμερικανικό αποκλεισμό, υποχωρώντας κατά 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Μέρος αυτών των απωλειών αντισταθμίστηκε από την αύξηση των μεταφορτώσεων πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο στον Κόλπο του Ομάν.

Σημειώνεται, τέλος, ότι η μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων επιταχύνθηκε τον Μάιο, φτάνοντας στα 143 εκατ. βαρέλια, με αποτέλεσμα ο μέσος ρυθμός άντλησης αποθεμάτων από την έναρξη του πολέμου να διαμορφωθεί στα 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η άντληση των αποθεμάτων συνέβαλε στον περιορισμό της ανόδου των τιμών του πετρελαίου. Η ασθενέστερη παγκόσμια ζήτηση, οι μειωμένες εισαγωγές πετρελαίου από την Κίνα, η ενίσχυση των εξαγωγών των ΗΠΑ, καθώς και η αυξημένη χρήση αγωγών από τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, έπαιξαν επίσης ρόλο στην αποκλιμάκωση των πιέσεων στην αγορά και στην αντιστάθμιση μέρους του ελλείμματος προσφοράς.