Την ισχυρή δέσμευση του ΓΓ των ΗΕ στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό χαιρέτισε η Κυβέρνηση δια του Εκπροσώπου της κ. Κωνσταντίνου Λετυμπιώτη, μετά τη συνάντηση που είχε σήμερα, στο Προεδρικό Μέγαρο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης με τον ΓΓ των ΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.

Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, μετά τη συνάντηση, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «ολοκληρώθηκε μια ουσιαστική και ειλικρινής συζήτηση μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας και του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.

Χαιρετίζουμε την ειλικρινή, ισχυρή προσωπική πολιτική δέσμευση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, πάντοτε σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για επίλυση του Κυπριακού. Πολιτική δέσμευση για την οποία εμείς επαναλάβαμε την ετοιμότητά μας και επαναλαμβάνουμε διαρκώς, να συμβάλλουμε με κάθε δυνατό τρόπο, ούτως ώστε να μετουσιωθεί σε εξελίξεις.

Εξελίξεις που δεν μπορεί να είναι άλλες από την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο που έχουν διακοπεί. Συνεχίζουμε να συμβάλλουμε με κάθε δυνατόν τρόπο στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα και της προσωπικής του απεσταλμένου. Είναι σημαντικές οι εξελίξεις. Βλέπουμε την κινητικότητα που θέλουμε να εντατικοποιηθεί, να μεταφερθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Στόχος παραμένει η σύγκληση μιας άτυπης, διευρυμένης διάσκεψης, η οποία θα αποτελέσει το εφαλτήριο προς την πορεία για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Ευελπιστούμε αυτή η ειλικρινής πολιτική βούληση να επιδειχθεί από όλα τα μέρη για να μπορέσει να υπάρξει εκείνη η κινητικότητα στο Κυπριακό, που ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, έχει εκφράσει, τόσο μέσα από τον συμβολισμό της ίδιας του της επίσκεψης, αλλά και πολύ περισσότερο από τα ίδια του τα λόγια».

Σε ερώτηση αν ο ΓΓ μοιράστηκε κάποιες ιδέες για το πώς θα ανοίξει ο δρόμος για αυτή την άτυπη πενταμερή, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «προφανώς ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, λόγω και της μακράς εμπλοκής του στο Κυπριακό, αλλά και της διπλωματικής του εμπειρίας και των επαφών που είχε το προηγούμενο διάστημα, τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει από τον περασμένο Μάρτιο, έχει σκέψεις για τις επόμενες ενέργειες. Όμως, θα σας θυμίσω ότι ο ίδιος έχει αναφερθεί εδώ μόλις πριν λίγο μπροστά από το Προεδρικό Μέγαρο, ότι αυτή η πολιτική βούληση θα πρέπει να επιδειχθεί πέραν από τους Κύπριους και από τις εγγυήτριες δυνάμεις.

Είναι σαφές δηλαδή ότι πρέπει όλοι να ευθυγραμμιστούμε μαζί με τη διεθνή νομιμότητα, αναφέρομαι συγκεκριμένα στην Τουρκία, με το πλαίσιο που καθορίζουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, με τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, όπως αυτή καθορίζεται στα σχετικά ψηφίσματα, με το κεκτημένο, τις αρχές, τις αξίες και το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μια λύση που θα επιτυγχάνει την εναρμόνιση μαζί με τις τέσσερις βασικές ελευθερίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Ερωτηθείς τι θα γίνει μετά τη λήξη της θητείας του νυν ΓΓ των ΗΕ και αν προετοιμάζεται το έδαφος για τον διάδοχο του, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «ευελπιστούμε να μη χρειαστεί η περίοδος μέχρι τη λήξη της θητείας του κ. Γκουτέρες για να υπάρξουν ουσιαστικές εξελίξεις στο Κυπριακό. Δηλαδή επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που είχε θέσει από τον περασμένο Μάρτιο ως στόχο ο Γενικός γραμματέας και νομίζω ήδη το βλέπουμε το τελευταίο διάστημα, είναι να υπάρξει αυτή η κινητικότητα που θα μπορέσει να δημιουργήσει το μομέντουμ προς την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.

Βρίσκεται σε εξέλιξη η συνάντηση του Γενικού Γραμματέα με τον κ. Έρχουρμαν. Απόψε θα είναι το δείπνο εργασίας του ΓΓ των ΗΕ με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και με τον κ. Έρχιουρμαν και αύριο η κοινή συνάντηση. Βέβαια, σε κάθε περίπτωση, αυτό που θα αποτελέσει το κλειδί σε αυτή τη διαδικασία είναι η πραγματική πρόθεση και βούληση της Τουρκίας να ευθυγραμμιστεί εκ νέου μαζί με τη διεθνή νομιμότητα».

Σε ερώτηση αν ο ΓΓ των ΗΕ έφερε κάτι συγκεκριμένο στη συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «αυτό που επιδιώκει ο Γενικός Γραμματέας, επαναλαμβάνω, είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις, οι συνθήκες για τη σύγκληση μιας διευρυμένη διάσκεψη. Αυτό είναι βεβαίως κάτι το οποίο χαιρετίζουμε, κάτι το οποίο είχαμε πει από την πρώτη στιγμή εδώ και καιρό, μια διευρυμένη διάσκεψη που θα έχει όμως ως στόχο τη συζήτηση επί της ουσίας. Συζήτηση επί της ουσίας που θα οδηγήσει στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Όλες οι προσπάθειες, οι επαφές και οι κινήσεις του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, λαμβάνοντας υπόψη και τους όρους εντολής του, κινούνται σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο».

Ερωτηθείς αν υπάρχει κάτι που μας επιτρέπει να αισιοδοξούμε, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΓΓ των ΗΕ συνομίλησε προχθές με τον Υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «η ίδια η παρουσία του ΓΓ των ΗΕ, η επιλογή του να βρίσκεται στη χώρα μας για πρώτη φορά υπό την ιδιότητά του ως Γενικός Γραμματέας, η ίδια η προσωπική του εμπλοκή, αλλά και η ισχυρή πολιτική του δέσμευση είναι κάτι το οποίο δεν μπορεί παρά να μας αφήνει ικανοποιημένους. Πέραν τούτου, έχουμε απόλυτη επίγνωση των προκλήσεων από τη στάση, την αδιαλλαξία της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια. Ως εκ τούτου, αυτό στο οποίο θα επικεντρωθούμε είναι στο να συνεχίσουμε να είμαστε εποικοδομητικοί, στο να συνεχίσει ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης να συμβάλλει μέσα από τη διπλωματική κινητικότητα που έχει επιτύχει το τελευταίο διάστημα, στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα».

Σε ερώτηση κατά πόσο από τα δεδομένα που έχουν αυτή τη στιγμή, υπάρχουν οι προϋποθέσεις εκείνες που θα επιτρέψουν εντός προβλεπόμενου ορίζοντα και πριν τη λήξη της θητείας του ΓΓ, να πραγματοποιηθεί η άτυπη πενταμερής διάσκεψη, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «προϋπόθεση είναι να επιδείξουν πολιτική βούληση όλα τα μέρη.  Προφανώς ο ΓΓ των ΗΕ για να αφιερώνει ο ίδιος προσωπικά χρόνο αλλά και το κύρος που προσδίδει σε μια τέτοια επίσκεψη, έχει ενδείξεις ότι μπορεί να υπάρξει προοπτική.

Δεν είναι κάτι σύνηθες μια επίσκεψη του ΓΓ των ΗΕ, τουλάχιστον δεν την είχαμε δει εδώ και 16 χρόνια. Ασφαλώς δεν έρχεται απλώς για να δηλώσει παρουσία. Προσέρχεται με μια πολύ εποικοδομητική στάση, όπως και εμείς μέσα από τη συζήτηση που είχαμε σήμερα. Ως εκ τούτου υπάρχουν οι συνθήκες, βλέπουμε την κινητικότητα. Έχουν ενεργοποιηθεί όλοι οι διπλωματικοί παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με έναν τρόπο πολύ συγκεκριμένο. Έχουν παρουσιαστεί όλα εκείνα τα εργαλεία, όλα τα κίνητρα που υπάρχουν στη διάθεση της διεθνούς κοινότητας. Πέραν τούτου, αυτό το οποίο προϋποθέτει για να υπάρξει εκείνο το αποφασιστικό βήμα προς τα εμπρός, είναι η πολιτική βούληση από την άλλη πλευρά».

Κληθείς να πει αν κατά τη συνάντηση του Προέδρου με τον ΓΓ των ΗΕ έγινε συζήτηση για συγκεκριμένα ενδεχόμενα και πτυχές ως προς την έκβαση, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «έγινε συζήτηση για το πώς μπορούμε και ποιος είναι ο στόχος για να υπάρξει επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Αντιλαμβάνεστε ότι ακόμη δεν είμαστε σε αυτό το στάδιο. Αυτός είναι, όμως, ο κοινός στόχος, αυτός είναι ο δεδηλωμένος στόχος του ΓΓ των ΗΕ. Πέραν τούτου, υπάρχουν σημαντικές συναντήσεις και απόψε και αύριο, αλλά, επαναλαμβάνω, στη συζήτηση, όπως είπε και ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας, σημαίνοντα ρόλο θα παίξει η στάση όλων των μερών, συμπεριλαμβανομένων ασφαλώς των εγγυητριών δυνάμεων, ιδιαίτερα της Τουρκίας».

Σε ερώτηση αν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έχει οποιαδήποτε επαφές με τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου, ο Εκπρόσωπος είπε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει ενημερώσει τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου για τον προγραμματισμό, αλλά και τη συνάντηση που είχε με την κα Ολγκίν, προσθέτοντας πως με την ολοκλήρωση των επαφών του εκεί και όπου κρίνεται ότι θα πρέπει να ενημερωθούν, θα το πράξει «όπως το έπραξε με συνέπεια όλο το προηγούμενο διάστημα».

Σε άλλο σημείο των δηλώσεων του ο Εκπρόσωπος επαναλαμβάνοντας τις θέσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς είπε ότι «επιδιώκουμε μια λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, διαφύλαξη του κεκτημένου της προηγούμενης διαπραγματευτικής διαδικασίας. Μια λύση η οποία θα διασφαλίζει μια κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα, μία ιθαγένεια, μια λύση πλήρως συμβατή με τις αρχές, τις αξίες, το Δίκαιο και το κεκτημένο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποίαν η Κυπριακή Δημοκρατία είναι και θα παραμείνει πλήρες κράτος μέλος. Μια λύση η οποία θα διασφαλίζει τις τέσσερεις βασικές ελευθερίες της ΕΕ, έχοντας αυτές τις βασικές παραμέτρους από τις οποίες δεν υπάρχει καμία περίπτωση να υπάρξει η οποιαδήποτε παρέκκλιση, τόσο κατ΄ όνομα όσο και στην ουσία της συζήτησης. Και αυτό είναι διακηρυγμένο και είναι η σταθερή, συνεπής μας θέση».

Σε ερώτηση αν ο ΓΓ των ΗΕ αναφέρθηκε κατά τη συνάντηση, σε διαφύλαξη του κεκτημένου της προηγούμενης διαπραγματευτικής διαδικασίας, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «η διαφύλαξη του κεκτημένου και των συγκλίσεων της προηγούμενης διαπραγματευτικής διαδικασίας, είναι εύκολα αντιληπτό ότι, αποτελεί κοινό τόπο. Πέραν τούτου, αυτό το οποίο θα πρέπει να κατανοήσουμε είναι το στάδιο στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα. Σήμερα δεν βρισκόμαστε ακόμη, δυστυχώς, στο στάδιο αυτής της συζήτησης. Βρισκόμαστε στο στάδιο, στο οποίο όλα τα μέρη, πλην της Τουρκίας, συμφωνούν ως προς τον επιδιωκόμενο στόχο και έχουμε ένα μέρος, την κατοχική Τουρκία, η οποία αγνοεί και περιφρονεί το διεθνές δίκαιο και τη διεθνή νομιμότητα. Άρα, θα πρέπει πρώτα να επανέλθει η Τουρκία στο πλαίσιο της διεθνούς νομιμότητας, για να μπορέσουμε να συζητήσουμε επί της ουσίας για τον στόχο που έχουμε θέσει: την επανέναρξη από το σημείο που είχαν διακοπεί» οι συνομιλίες.

Σε άλλη ερώτηση ο Εκπρόσωπος είπε ότι ο ΓΓ των ΗΕ έχει ενημερώσει για τις πτυχές όλων των επαφών που είχε το τελευταίο διάστημα για το Κυπριακό, ωστόσο, σημείωσε πως δεν μπορεί να αναφερθεί περαιτέρω στο αντικείμενο των συζητήσεων του ΓΓ των ΗΕ.