Για εκεχειρία που «κρέμεται από μια κλωστή», ένας «μη ικανοποιημένος πρόεδρος», μια διπλωματία που «σημειώνει πρόοδο» και ανταλλαγές πυρών στον Περσικό Κόλπο. Αυτή είναι η εξαιρετικά περίπλοκη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία 24ωρα στις σχέσεις του Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Εν μέσω απειλών και αισθητής στρατιωτικής κλιμάκωσης, η τελευταία εξέλιξη έρχεται από τον ιστότοπο Axios. Σε δημοσίευμα που επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους αναφέρεται ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη κατέληξαν σε συμφωνία για ένα μνημόνιο κατανόησης, το οποίο προβλέπει την παράταση της κατάπαυσης του πυρός για 60 ημέρες και την έναρξη διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει δώσει ακόμη την τελική του έγκριση.

Σε κάθε περίπτωση, είναι κοινώς αποδεκτό ότι η εκεχειρία έχει δοκιμαστεί σοβαρά τις τελευταίες ημέρες. Το Ιράν αντέδρασε στις τελευταίες αμερικανικές επιθέσεις στην παράκτια ιρανική πόλη του Μπαντάρ Αμπάς, προειδοποιώντας ότι «η επιθετικότητα δεν θα μείνει αναπάντητη».

Στη συνέχεια, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι επιτέθηκαν σε μια αμερικανική αεροπορική βάση. Δεν διευκρίνισαν ποια, αλλά η Κεντρική Στρατιωτική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανέφερε αργότερα ότι ένας βαλλιστικός πύραυλος είχε αναχαιτιστεί πάνω από το Κουβέιτ, όπου οι Αμερικανοί πράγματι διαθέτουν αρκετές στρατιωτικές βάσεις. Αντανακλώντας τη ρητορική της Τεχεράνης, η CENTCOM χαρακτήρισε την επίθεση «επαίσχυντη παραβίαση της εκεχειρίας». Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν επίσης την Πέμπτη ότι κατέρριψαν πέντε ιρανικά drones τα οποία «αποτελούσαν απειλή γύρω από το Στενά του Ορμούζ».

Ωστόσο, καμία από τις δύο πλευρές δεν φαίνεται να θεωρεί ότι οι ανταλλαγές πυρών που είδαμε αυτή την εβδομάδα σηματοδοτούν επιστροφή σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο. Πράγματι, μπορεί η κατάσταση να δείχνει ανησυχητική αλλά απέχει ακόμα αρκετά από την ένταση των συγκρούσεων πριν τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στις αρχές Απριλίου.

Παράλληλα, στο παρασκήνιο η διπλωματική προσπάθεια συνεχίζεται. Από καιρού εις καιρόν γίνονται γνωστά κάποια πράγματα όσον αφορά την πρόοδο ή μη των διαπραγματεύσεων, αλλά οι πληροφορίες είναι αποσπασματικές και φευγαλέες.

Την Τετάρτη, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν μετέδωσαν ότι υπάρχει ένα ανεπίσημο σχέδιο μνημονίου κατανόησης 14 σημείων με τις ΗΠΑ. Το σχέδιο περιελάμβανε την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, την απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από την «περιοχή γύρω από το Ιράν» και την αποκατάσταση της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ, με το Ιράν και το Ομάν να ελέγχουν τη διαχείριση και τη δρομολόγηση των πλοίων. Από την αναφορά απουσίαζε εμφανώς οποιαδήποτε αναφορά σε ιρανικές παραχωρήσεις, ειδικά όσον αφορά το εξαιρετικά σημαντικό πυρηνικό ζήτημα.

Ο Λευκός Οίκος εξέδωσε μια λακωνική δήλωση, χαρακτηρίζοντας το φερόμενο σχέδιο εντελώς αναληθές. Αργότερα, κατά τη διάρκεια της τελευταίας τηλεοπτικής συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν ήταν ακόμη ικανοποιημένος με τις προτάσεις για συμφωνία. Ο Τραμπ είπε ότι το Ιράν «αρχίζει να μας δίνει αυτά που πρέπει να μας δώσει». Δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες όμως και επανέλαβε την απειλή του ότι η μη συμμόρφωση της Τεχεράνης θα προκαλούσε επιστροφή στον πόλεμο.

«Αν δεν το κάνουν, τότε ο κύριος στα αριστερά μου θα τους τελειώσει», είπε ο Τραμπ, στρέφοντας το βλέμμα του προς τον Αμερικανό υπουργό Αμυνας, Πιτ Χέγκσεθ.

Παράλληλα, ερωτηθείς σχετικά με πληροφορίες ότι το Ιράν και το Ομάν ενδέχεται να επιδιώξουν να ελέγξουν την κίνηση των πλοίων μέσω των Στενών, ο Τραμπ αποφάσισε να απειλήσει το Ομάν, έναν παραδοσιακό σύμμαχο των ΗΠΑ στην περιοχή. «Το Ομάν θα συμπεριφερθεί όπως όλοι οι άλλοι, αλλιώς θα αναγκαστούμε να τους χτυπήσουμε», είπε.

Και σε αυτή τη συνεδρίαση πάντως ο Τραμπ έκανε ό,τι μπορούσε για να δώσει την εντύπωση ότι ο πόλεμος εξελίσσεται σύμφωνα με το σχέδιο, παραμερίζοντας κάθε υπόδειξη ότι έπρεπε να καταλήξει γρήγορα σε συμφωνία για να αποφύγει περαιτέρω αναταράξεις στην αγορά πετρελαίου ή πολιτικές επιπτώσεις ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Δεν υπάρχει καμία όμως αμφιβολία ότι βρίσκεται σε δύσκολη θέση, σχολιάζει το BBC.

Μια ικανοποιητική συμφωνία παραμένει μακρινό σενάριο, ενώ υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες όπως ο Νετανιάχου αλλά και αξιωματούχοι των Ρεπουμπλικανών που θα ήθελαν οι ΗΠΑ να επιστρέψουν στον ολοκληρωτικό πόλεμο με το Ιράν. Παρόμοιες πιέσεις ασκούνται και στην Τεχεράνη, όπου ορισμένες από τις πιο σκληροπυρηνικές φωνές της χώρας επιμένουν σε μαξιμαλιστικούς στόχους, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν έχει αποδείξει ότι μπορεί να αντισταθεί σε μια αμερικανική επίθεση.

Με πληροφορίες από BBC, Axios