Άρχισε γύρω στις 11.15 το πρωί της Δευτέρας η τριμερής συνάντηση μεταξύ του του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, του Τουρκοκύπριου ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν, και της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, στην κατοικία του Επικεφαλής της Αποστολής των Ηνωμένων Εθνών, εντός της προστατευόμενης περιοχής του ΟΗΕ.

Πρώτος έφθασε στον χώρο της συνάντησης ο Τουφάν Έρχιουρμαν, συνοδευόμενος από τον εκπρόσωπό του, Μεχμέτ Ντανά. Ακολούθησε η άφιξη του Προέδρου Χριστοδουλίδη, συνοδευόμενου από τον διαπραγματευτή της ελληνοκυπριακής πλευράς, Μενέλαο Μενελάου. Τους δύο ηγέτες υποδέχθηκε η κα. Ολγκίν.

Η συνάντηση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της κ. Ολγκίν, με στόχο την ανταλλαγή απόψεων για τα επόμενα βήματα στο Κυπριακό και τη διαμόρφωση προϋποθέσεων για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Με σειρά συνεντεύξεων που δημοσιεύθηκαν την Κυριακή στον «Πολίτη», στη «Sunday Mail» και στο πρακτορείο ANKA, η απεσταλμένη του ΟΗΕ κατέστησε σαφές ότι αναμένει συγκεκριμένες απαντήσεις από τους δύο ηγέτες. Προειδοποίησε ότι μια νέα αποτυχία θα προκαλούσε «τεράστια ζημιά» στην προσπάθεια επίλυσης, ενώ άφησε ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο να ολοκληρωθεί η αποστολή της χωρίς συνέχεια, εάν η σημερινή συνάντηση δεν αποφέρει αποτέλεσμα.

This morning, the Personal Envoy of the @UN Secretary-General on #Cyprus, María Ángela Holguín, together with top UN official on the island, Khassim Diagne, welcomed @Christodulides and @tufanerhurman, to the Protected Area. #UNCyprusTalks UNFICYP/Miloš Krinert https://t.co/BOgQXzNODT

— UN Cyprus (@UN_CYPRUS) November 9, 2026

Τι βρίσκεται σήμερα στο τραπέζι

Το πρώτο ζητούμενο είναι η συμφωνία σε ένα πακέτο Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, με επίκεντρο τη διάνοιξη τεσσάρων νέων σημείων διέλευσης. Οι προτάσεις αφορούν τη Μια Μηλιά, τον άξονα Αθηένου–Πυροΐου–Αγλαντζιάς, τη Λουρουτζίνα–Λύμπια και τον Κάμπο–Καραβοστάσι.

Πρόκειται για εκκρεμότητα που ανάγεται στην άτυπη διευρυμένη συνάντηση της Γενεύης, τον Μάρτιο του 2025, όταν είχε συμφωνηθεί να προωθηθεί η διάνοιξη νέων οδοφραγμάτων. Σχεδόν είκοσι μήνες αργότερα, οι διαβουλεύσεις δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε οριστική συμφωνία.

Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνεται πρόταση αποναρκοθέτησης εκτάσεων 70.000 τετραγωνικών μέτρων σε κάθε πλευρά, στην περιοχή της Δερύνειας, καθώς και πρωτοβουλίες περιβαλλοντικής συνεργασίας, ανταλλαγής πολιτιστικού υλικού και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.

Η Ολγκίν εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη ότι μπορεί να υπάρξει αποτέλεσμα, χωρίς όμως να θεωρεί τη συμφωνία δεδομένη. Έχει επίσης διευκρινίσει ότι, εφόσον επιτευχθεί, θα αφορά τα ΜΟΕ και όχι την ουσία ή τη μεθοδολογία των διαπραγματεύσεων.

Αυτή είναι και η πρώτη ουσιαστική διάκριση για την αποτίμηση της σημερινής συνάντησης: μια συμφωνία για τα οδοφράγματα θα αποτελούσε πρόοδο, όχι όμως και απόφαση επανέναρξης των συνομιλιών.

Η νέα εισήγηση για την εκ περιτροπής προεδρία

Πέρα από τα ΜΟΕ, ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η εισήγηση που διατύπωσε η Ολγκίν για την υπέρβαση του αδιεξόδου γύρω από την εκ περιτροπής προεδρία.

Σε συνέντευξή της στη «Sunday Mail», εισηγήθηκε να εξεταστεί το ενδεχόμενο έναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων χωρίς προϋποθέσεις, με τη συμφωνία ότι η εκ περιτροπής προεδρία θα αποτελέσει το πρώτο θέμα της ημερήσιας διάταξης.

Η πρόταση επιχειρεί να αντιμετωπίσει μια από τις βασικές διαφωνίες που εμποδίζουν την επανέναρξη των συνομιλιών. Η τουρκοκυπριακή πλευρά επιδιώκει την εκ των προτέρων αποδοχή της εκ περιτροπής προεδρίας, ενώ η ελληνοκυπριακή υποστηρίζει ότι το ζήτημα πρέπει να συζητηθεί στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.

Η φόρμουλα της Ολγκίν θα επέτρεπε στις δύο πλευρές να αρχίσουν χωρίς προηγούμενη συμφωνία επί του συγκεκριμένου ζητήματος, αλλά με τη δέσμευση ότι θα το αντιμετωπίσουν εξαρχής. Εάν επιτευχθεί συμφωνία, η διαδικασία θα μπορεί να συνεχιστεί. Εάν όχι, θα έχει τουλάχιστον διαπιστωθεί από το πρώτο στάδιο η έκταση του αδιεξόδου.

Η απεσταλμένη διευκρίνισε ότι, κατά τον χρόνο της συνέντευξης, δεν είχε ακόμη παρουσιάσει την εισήγηση στους δύο ηγέτες, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο να το πράξει σήμερα.

Η σκιά της Άγκυρας και η διαφωνία για τη μεθοδολογία

Η προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο πολιτικό περιβάλλον. Την Παρασκευή, μετά τις επαφές του στα κατεχόμενα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, επανέλαβε ότι η πλέον ρεαλιστική λύση στο Κυπριακό είναι η συνύπαρξη δύο κρατών, θέτοντας ως προϋπόθεση την αναγνώριση της κυρίαρχης ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων.

Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τη συμφωνημένη βάση λύσης της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας και αναδεικνύει το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να κινηθεί ο Έρχιουρμαν.

Την ίδια στιγμή, η Ολγκίν έχει διατυπώσει σαφείς επιφυλάξεις για τους τέσσερις όρους που θέτει ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Όπως υποστήριξε, οι συγκεκριμένες απαιτήσεις δεν συνιστούν μεθοδολογία με τη διαπραγματευτική έννοια του όρου, η οποία θα έπρεπε να καθορίζει διαδικαστικά βήματα, χρονοδιάγραμμα, ημερήσια διάταξη και τρόπους αντιμετώπισης ενδεχόμενων αδιεξόδων.

Οι επισημάνσεις της, πάντως, δεν περιορίστηκαν στην τουρκοκυπριακή πλευρά. Αναφερόμενη στις 19 προτάσεις του Προέδρου Χριστοδουλίδη, σημείωσε ότι δεν της είχαν υποβληθεί γραπτώς, ενώ αμφισβήτησε κατά πόσον ορισμένες αποτελούν ουσιαστικά Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.

Η απεσταλμένη επιχειρεί, με άλλα λόγια, να μεταφέρει τη συζήτηση από τις δημόσιες διακηρύξεις περί ετοιμότητας σε συγκεκριμένες αποφάσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να αποδείξουν κατά πόσον υπάρχει πραγματική πολιτική βούληση.

Τα τρία σενάρια της σημερινής συνάντησης

Το θετικό σενάριο: Συμφωνία στα ΜΟΕ και επόμενο διπλωματικό βήμα. Οι δύο ηγέτες καταλήγουν σε συμφωνία για τα νέα οδοφράγματα και τα υπόλοιπα μέτρα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για συνέχιση της προσπάθειας. Η Ολγκίν θα μπορούσε τότε να εισηγηθεί στον Γενικό Γραμματέα νέα συνάντηση με τους δύο ηγέτες και, εφόσον υπάρξει επαρκής προετοιμασία, τη σύγκληση άτυπης διευρυμένης συνάντησης 5+1. Η ίδια έχει αναφέρει ως πιθανό χρονικό παράθυρο τις αρχές Δεκεμβρίου, χωρίς να υπάρχει συμφωνημένη ημερομηνία ή ειλημμένη απόφαση.

Το ενδιάμεσο σενάριο: Μερική πρόοδος, χωρίς πολιτική υπέρβαση. Επιτυγχάνεται συμφωνία σε ορισμένα ΜΟΕ, αλλά παραμένουν ανοικτές οι διαφορές για τα υπόλοιπα μέτρα ή τη μεθοδολογία των συνομιλιών. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επιτρέψει τη συνέχιση των διαβουλεύσεων, χωρίς όμως να διασφαλίζει ότι θα υπάρξει σύντομα νέα πολιτική πρωτοβουλία. Η διαδικασία θα παρέμενε ζωντανή, αλλά η προοπτική ουσιαστικών διαπραγματεύσεων θα εξακολουθούσε να είναι αβέβαιη.

Το αρνητικό σενάριο: Νέο αδιέξοδο και αβέβαιη συνέχεια. Η συνάντηση ολοκληρώνεται χωρίς ουσιαστική συμφωνία ακόμη και στα ΜΟΕ. Σε αυτή την περίπτωση, η Ολγκίν έχει προειδοποιήσει ότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να δικαιολογηθεί η σύγκληση νέας διευρυμένης διάσκεψης. Η παρούσα προσπάθεια θα κινδύνευε να εξαντληθεί, με το Κυπριακό να μεταφέρεται στον επόμενο Γενικό Γραμματέα χωρίς συγκεκριμένο οδικό χάρτη και χωρίς βεβαιότητα ότι ο ΟΗΕ θα αναλάβει σύντομα μια ανάλογη πρωτοβουλία.

Τι θα σημαίνει το αποτέλεσμα

Το πραγματικό διακύβευμα της σημερινής τριμερούς δεν περιορίζεται στη διάνοιξη τεσσάρων οδοφραγμάτων. Αφορά το κατά πόσον μπορεί να διαμορφωθεί μια στοιχειώδης βάση εμπιστοσύνης, πάνω στην οποία θα στηριχθεί η προσπάθεια επανέναρξης των διαπραγματεύσεων.

Η Ολγκίν έχει καταστήσει σαφές ότι δεν επιθυμεί μια νέα συνάντηση υψηλού επιπέδου η οποία θα ολοκληρωθεί χωρίς αποτέλεσμα, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το κλίμα μεταξύ των δύο πλευρών. Γι' αυτό και επιμένει στην ανάγκη συγκεκριμένων συμφωνιών πριν από οποιοδήποτε επόμενο βήμα.

Από την άλλη, ακόμη και η επίτευξη συμφωνίας στα ΜΟΕ δεν αναιρεί τη θεμελιώδη αντίφαση που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει το Κυπριακό: τα Ηνωμένα Έθνη επιχειρούν να δημιουργήσουν τις συνθήκες επανέναρξης μιας ομοσπονδιακής διαπραγμάτευσης, την ώρα που η Άγκυρα επιμένει δημοσίως στη λύση δύο κρατών.

Η σημερινή συνάντηση, επομένως, θα αποτελέσει μια πρώτη δοκιμασία για τις πραγματικές προθέσεις των εμπλεκομένων. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο εάν θα ανακοινωθεί κάποια συμφωνία, αλλά εάν αυτή θα μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία μιας ουσιαστικής πολιτικής διαδικασίας ή απλώς ακόμη ένα περιορισμένο αποτέλεσμα στη μακρά διαχείριση του κυπριακού αδιεξόδου.