Οι αλλαγές που επιφέρει η τεχνητή νοημοσύνη στην τέχνη και στη διαφήμιση, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης «Η δημιουργικότητα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης», η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Digital Agenda Cyprus Summit 2026. Κατά τη συζήτηση εξετάστηκαν οι προκλήσεις για τους νέους δημιουργούς, οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης καθώς και αν οι αλλαγές αυτές αφορούν μια μόνιμη εξέλιξη.

Κατά τη συζήτηση, ο ιδρυτής του Digital Agenda και CEO της SPP Media, Δημήτρης Λοττίδης, αναφερόμενος σε σημείο της ομιλίας της Eva Povilauskaite, κατά το οποίο υπογράμμισε ότι «όλοι οι κανόνες της επικοινωνίας και της διαφήμισης έχουν πλέον αλλάξει», έθεσε στην Ακαδημαϊκό/ στο Τμήμα Τεχνών και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Frederick, το ερώτημα πως προετοιμάζονται οι νέοι δημιουργοί για την επανάσταση που επιφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη.

«Τι διδάσκετε σήμερα στους φοιτητές σας στα πανεπιστήμια σχετικά με αυτά τα ζητήματα; Πώς αντιμετωπίζετε αυτή την επανάσταση, ώστε να προετοιμάσετε τους επόμενους ανθρώπους, τους νέους δημιουργούς της κοινωνίας μας;».

Η κ. Λεωνίδου ανέφερε ότι πρόκειται για ένα ερώτημα, το οποίο της τίθεται συχνά. Αναφορικά, μάλιστα με τις ανησυχίες για το κατά πόσο οι νέοι δημιουργοί θα παραμείνουν επίκαιροι και απαραίτητοι ή αν κινδυνεύουν να αντικατασταθούν από την Τεχνητή Νοημοσύνη, παράθεσε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από την ιστορία της τέχνης.

Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στο έργο «Fountain», του Marcel Duchamp, ο οποίος παρουσίασε ένα ουρητήριο ως έργο τέχνης.

Σύμφωνα με την ίδια, η κίνηση του Duchamp δεν αποτελούσε επίδειξη τεχνικής δεξιότητας, αλλά μια πράξη εννοιολογικής ανατροπής. Σε αυτήν ακριβώς την ανατροπή εντοπίζεται, όπως εξήγησε, η ουσία του ζητήματος.

Η κ. Λεωνίδου υποστήριξε ότι «μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι καμία μηχανή δεν θα μπορούσε ποτέ να δημιουργήσει αυτό το συγκεκριμένο έργο τέχνης».

Εξηγώντας τη θέση της, διευκρίνισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει εκατομμύρια εικόνες ουρητηρίων μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, χωρίς, ωστόσο, να κατανοεί την έννοια, το πλαίσιο και τον λόγο για τον οποίο χρειάζεται να ανατρέψει τις καθιερωμένες αντιλήψεις. Στο επιχείρημά της ενέταξε και το χιούμορ.

Στο σημείο αυτό, ο κ. Λοττίδης, έθεσε το ερώτημα κατά πόσο η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μπορούσε κάποτε να κατανοήσει το χιούμορ και να αναπτύξει τέτοιο επίπεδο νοημοσύνης.

Απαντώντας η κ. Λεωνίδου εξήγησε η αναφορά της στο χιούμορ αφορά, την ανάγκη κατανόησης του πλαισίου, στο οποίο ο άνθρωπος χρησιμοποιεί το χιούμορ και την ειρωνία. «Και εδώ φτάνουμε στη διαφορά ανάμεσα στον άνθρωπο και τη μηχανή».

Όπως εξήγησε, οι άνθρωποι μαθαίνουμε μέσω της αφαίρεσης και των εννοιών, κατανοώντας τους λόγους για τους οποίους ενεργούμε με συγκεκριμένο τρόπο. Αντίθετα, οι μηχανές μαθαίνουν μέσω της αναγνώρισης μοτίβων και των κατανομών πιθανοτήτων.

Οι ανησυχίες των φοιτητών

Απαντώντας σε ερώτηση του κ. Λοττίδη για τη δική της εμπειρία, η Σοφία Χατζήπαπα ακαδημαϊκός στον τομέα Καλών Τεχνών στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, αναφέρθηκε στην ανησυχία που εκφράζουν οι φοιτητές της γραφιστικής αναφορικά με το ενδεχόμενο να αντικατασταθούν από την τεχνητή νοημοσύνη.

Αναγνωρίζοντας του προβληματισμούς των φοιτητών, υπενθύμισε ότι, στην ιστορία της τέχνης και του σχεδιασμού, έχουν επανειλημμένα διατυπωθεί προβλέψει για υποτιθέμενο «θάνατο» διαφόρων μορφών τέχνης.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την εμφάνιση της φωτογραφίας, η οποία είχε οδηγήσει πολλούς στην εκτίμηση ότι λόγω της εμφάνισής της η ζωγραφική θα έχανε τον ρόλο της. «Στην πραγματικότητα, όμως, η φωτογραφία απελευθέρωσε τη ζωγραφική, καθώς την απάλλαξε από την υποχρέωση να αναπαριστά πιστά την οπτική πραγματικότητα».

Αντίστοιχα, η είσοδος των ηλεκτρονικών υπολογιστών στον επέφερε αλλαγές στο επάγγελμα. Υπογράμμισε πως, αντί, να εστιάζουμε αποκλειστικά σε όσα ενδέχεται να αντικαταστήσει η τεχνητή νοημοσύνη θα πρέπει να εξετάσουμε και τις νέες μορφές δημιουργικότητας που μπορεί να καταστήσει δυνατές».

Ως εκπαιδευτικός, εντόπισε παράλληλα, ένα σοβαρό πρόβλημα. Αυτό αφορά στο γεγονός ότι οι σημερινοί φοιτητές δεν έχουν τη δυνατότητα να ακολουθήσουν την ίδια μαθησιακή και δημιουργική διαδικασία που ακολούθησαν οι προηγούμενες γενιές. «Το πρόβλημα είναι ότι, όταν αφήνουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη να κάνει όλη αυτή τη δουλειά για εμάς, η ίδια η δημιουργική διαδικασία παρακάμπτεται», κατέληξε.

Ερωτηθείς ο Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Δημήτρης Τριχινάς ποια είναι η δική του προσέγγιση καθώς βλέπει το θέμα από μια διαφορετική οπτική γωνιά σημείωσε ότι, «η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι τόσο έξυπνη όσο της επιτρέπουν να είναι τα δεδομένα που της παρέχουμε».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αξιολόγηση ενός αποτελέσματος ως έργου τέχνης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την οπτική του παρατηρητή. Ένα μη εξασκημένο μάτι μπορεί να εκλάβει κάτι ως πρωτότυπο, ακόμη κι αν δεν είναι. Για να εξηγήσει αυτή τη διάσταση, αναφέρθηκε στη ζωγραφική, έναν τομέα στον οποίο, όπως σημείωσε, δεν διαθέτει ιδιαίτερη εξειδίκευση, επισημαίνοντας ότι κάτι μπορεί να του φαίνεται εντελώς καινούργιο χωρίς να είναι πραγματικά πρωτότυπο.

Κατά την άποψή του, πέρα από την ικανότητα διατύπωσης σωστών ερωτημάτων και άσκησης κριτικής για την αξιολόγηση της δημιουργικότητας, εξίσου σημαντική είναι η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο παράγεται το περιεχόμενο.

Από την πλευρά της η Creative & Art Director, Eva Povilauskaite, κλήθηκε να τοποθετηθεί ως προ το κατά πόσο οι αλλαγές που βιώνουμε σήμερα αποτελούν μια μόνιμη κατάσταση ή κάτι παροδικό.

Εκείνο που, σύμφωνα με την ίδια, θα εξακολουθήσει να έχει σημασί είναι η ανθρώπινη σύνδεση καθώς και η προσπάθεια των εμπορικών σημάτων να συνδεθούν με την ανθρώπινη πλευρά όσων συμβαίνουν γύρω μας.

«Αυτή η διάσταση της διαφήμισης, που προσπαθεί να συνδεθεί με τις κουλτούρες και τις ανθρώπινες εμπειρίες, όχι μόνο θα παραμείνει, αλλά πιθανότατα θα γίνει ακόμη πιο σημαντική εξαιτίας της Τεχνητής Νοημοσύνη».

Παράλληλα, η Eva Povilauskaite εξέφρασε την ανησυχία ότι, όσο περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν την AI, τόσο περισσότερο υπάρχει ο κίνδυνος να απομακρύνονται από τον πραγματικό κόσμο και από όσα συμβαίνουν γύρω τους.

Η σημασία των προσωπικών επιλογών

Στη συνέχεια ο διεθνώς αναγνωρισμένος Έλληνας visual designer, ψηφιακός εικονογράφος και art director, ο Χάρης Τσεβής κλήθηκε από τον κ. Λοττίδη να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους επέλεξε να εγκατασταθεί μόνιμα στην Πάφο.

Ανατρέχοντας στη δημιουργία του ψηφιδωτού πορτρέτου του Steve Jobs, το οποίο φιλοτέχνησε το 2007 για το περιοδικό Fortune, ανέφερε ότι ένιωθε πραγματικό δέος απέναντί στη διευθύντρια που το ανέθεσε αυτή τη δουλειά. Όπως περιέγραψε, εκείνη αναρρωτήθηκε γιατί ο ίδιος ήταν τόσο ενθουσιασμένος.

«Επειδή αυτό που έκανες για μένα είναι ότι δημιούργησες το προσωπικό μου brand. Τώρα, επειδή εσύ με εμπιστεύτηκες, μπορούν να με εμπιστευτούν και άλλοι άνθρωποι, αφού με εμπιστεύτηκε το Fortune», ήταν η απάντησή του.

Κάνοντας αναφορά στα όσα του προσέφερε αυτή η συνεργασία ο κ. Τσέβης περιέγραψε δύο διαφορετικούς δρόμους που θα μπορούσε να ακολουθήσει. «Ο ένας ήταν να πιστέψω ότι είμαι κάποιος σπουδαίος, ένας υπεράνθρωπος και όλα τα σχετικά. Ο άλλος ήταν να πιστέψω ότι υπάρχουν πράγματα στη ζωή που έχουν πραγματική σημασία».

Καταλήγοντας ανέδειξε τη σημασία της ψυχικής υγείας. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η ψυχική υγεία είναι το σημαντικότερο από όλα. Το ίδιο σημαντικό είναι να έχουμε μια υγιή αντίληψη για το εγώ μας».