«Η πιο πολύτιμη νοημοσύνη που μπορείτε να προστατεύσετε στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης να είναι η δική σας», ήταν το μήνυμα που έστειλε κατά τη διάρκεια της ομιλίας της στο Digital Agenda Cyprus Summit 2026, η διεθνής executive coach Maya Rooz.

Κατά την ομιλία της, στο συνέδριο που διοργανώνουν η εφημερίδα «Καθημερινή», η SPP Media και η V+O SEC Newgate Cyprus, η κ. Rooz έθεσε μια σειρά από ερωτήματα σχετικά με τα όρια της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης και τον κίνδυνο να αρχίσουμε να βασιζόμαστε σε αυτήν ακόμη και για εργασίες που απαιτούν προσωπική κρίση και σκέψη. Ένα από αυτά τα ερωτήματα ήταν ότι, ενώ συχνά αναζητούμε τρόπους με τους οποίους η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μας διευκολύνει, είναι εξίσου σημαντικό να αναγνωρίσουμε ποιες διαδικασίας πρέπει να παραμείνουν δική μας ευθύνη και ποιες δεξιότητες δεν πρέπει να πάψουμε να εξασκούμε.

Όπως σημείωσε, χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη καθημερινά για διάφορους σκοπούς. Παρά τον ενθουσιασμό της για τις δυνατότητές της, θεωρεί σημαντικό να διατηρεί τον έλεγχο της δικής της σκέψης και να παίρνει η ίδια τις αποφάσεις της.

Ο επικίνδυνος συνδυασμός

Η κ. Rooz έκανε αναφορά στις προκλήσεις της καθημερινότητας και στα πράγματα που έχει να διαχειριστεί ένας άνθρωπος έκανε λόγο για υπερβολικά αρκετές πληροφορίες. Μέσα σε αυτό ρο περιβάλλον, η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει έναν εύκολο τρόπο επεξεργασίας πληροφοριών και αναζήτησης απαντήσεων, διευκολύνοντας μια διαδικασία που συχνά γίνεται ολοένα και πιο απαιτητική.

Πριν από την τεχνητή νοημοσύνη, η αναζήτηση απαντήσεων απαιτούσε περισσότερο χρόνο αλλά και προσπάθεια. «Πριν η τεχνητή νοημοσύνη διαδοθεί ευρέως και πριν την έχουμε στα χέρια μας, όπως συμβαίνει σήμερα, έπρεπε να αναζητήσεις πράγματα. Έπρεπε να διαβάσεις. Έπρεπε να συγκρίνεις. Να απομακρυνθείς για λίγο. Να πιεις έναν καφέ. Να κάνεις έναν περίπατο. Να επιστρέψεις. Να διαγράψεις. Να ξανασκεφτείς. Ήταν μια πολύ ακατάστατη διαδικασία. Και κάπου μέσα σε αυτή την τριβή, στην πραγματικότητα, σκεφτόσουν».

Σήμερα, αντίθετα, η απάντηση μπορεί να φτάσει στην οθόνη του κινητού μας προτού προλάβουμε να διαμορφώσουμε τη δική μας άποψη. Αυτή η ευκολία είναι που την οδήγησε να παρομοιάσει την τεχνητή νοημοσύνη με ασανσέρ και τη σκέψη με τις σκάλες.

Όπως εξήγησε, το ασανσέρ είναι μια εξαιρετικά χρήσιμη διευκόλυνση και δεν υπάρχει λόγος να επιλέγει κανείς καθημερινά τις σκάλες, όταν του δίνεται η δυνατότητα να το χρησιμοποιήσει αυτό. Ωστόσο, αν ο άνθρωπος βασίζεται αποκλειστικά στο ασανσέρ, κινδυνεύει να χάσει σταδιακά τους μυείς του που του δίνουν τη δυνατότητα να ανεβαίνει μόνος του. Με την ίδια λογική, η συνεχής παραχώρηση της σκέψης μας στην τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να περιορίσει σε μεγάλο βαθμό την τριβή της προσωπικής μας κρίσης.

Με βάση αυτά το ερώτημα που δημιουργείται δεν είναι αν πρέπει να αξιοποιούμε το ΑΙ, αλλά πότε η ευκολία που προσφέρει μας οδηγεί στο να εγκαταλείπουμε εντελώς τη δική μας προσπάθεια.

Το ταξίδι στη Σεούλ

Αξιοσημείωτο ήταν και ένα φαινόμενο που συνάντησε η κ.Rooz, στο ταξίδι της στη Σεούλ. Εκεί παρατήρησε, όπως είπε ότι, υπήρχαν φανάρια κυκλοφορίας ενσωματωμένα στο πεζοδρομία. Μια πρακτική που διαπίστωσε ότι γίνεται για να προστατεύονται οι πεζοί που περπατούν με το βλέμμα στραμμένο στα κινητά τους τηλέφωνα.

Στην αναζήτησή του λόγου για τον οποίο εφαρμόζεται αυτή η πρακτική, στάθηκε στο ότι, η ενέργεια αυτή συνέβαλε στην αποτροπή ατυχημάτων, ωστόσο, προβληματίστηκε για το γεγονός πως προσαρμόζουμε το περιβάλλον μας στις συνήθειες μας, αντί να προσπαθούμε να αλλάξουμε τις ίδιες τις συνήθειες που δημιουργούν το πρόβλημα.

Βασιζόμενη σε αυτό το παράδειγμα, έφερε στο τραπέζι τον προβληματισμό κατά πόσον κάνουμε κάτι παρόμοιο και με τη σκέψη μας. Δηλαδή, αντί να προστατεύουμε τη σκέψη μας, την προσαρμόζουμε με βάση την εξάρτησή μας από το ΑΙ.

Η ησυχία της Κύπρου βοήθησε να γράψει βιβλίο το 2023

Το νόημα του περιβάλλοντος για την «προστασία» της σκέψης μας καταγράφεται στην προσωπική εμπειρία της Maya Rooz. Όπως σημείωσε, το 2023 στην προσπάθεια να γράψει το βιβλίο της, ένιωθε ότι ο θόρυβος γύρω της ήταν υπερβολικός. Σε αυτό το σημείο, έκανε αναφορά στην απόφασή της να μετακομίσει στην Κύπρο.

Όπως είπε, η δυνατότητα που της δόθηκε στην Κύπρο να περνά χρόνο σε μια άδεια παραλία, της έδωσε τον χώρο αλλά και τον χρόνο που χρειαζόταν, ώστε να αφιερωθεί στη συγγραφή του βιβλίου της. Όπως περιέγραψε, η ησυχία που συνάντησε στην Κύπρο στάθηκε αρωγός να απομακρυνθεί από τη βαβούρα που βίωνε και να συγκεντρωθεί σε όσα ήθελε να δημιουργήσει.

Εννέα μήνες αργότερα, ολοκλήρωσε το βιβλίο της, The Protective Mind («Ο προστατευμένος νους»), το οποίο, σύμφωνα με όσα ανέφερε, αναμένεται να κυκλοφορήσει τους επόμενους μήνες.

Το βιβλίο πραγματεύεται τις συνθήκες που πρέπει να διαμορφώνουμε γύρω μας, ώστε να μας δίνεται η δυνατότητα να σκεφτόμαστε πιο καθαρά.

Τα βασικό της μήνυμα είναι ότι, όταν ο θόρυβος δυσχεραίνει της σκέψη μας και η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει τη δυνατότητα να παραβλέπουμε τη δική μας προσπάθεια, γίνεται επιτακτική η ανάγκη να δημιουργούμε αυτές συνθήκες με πολύ μεγαλύτερη πρόθεση.

Τέλος, έκανε σύνδεση της προστασίας της κρίσης με την αυτοκυριαρχία του ανθρώπου. Τόνισε πως, «η ικανότητα του ατόμου να έχει τον έλεγχο της προσοχής του, της σκέψης και των αποφάσεών του». «Γι' αυτό, προστατεύστε πρώτα τις συνθήκες που σας επιτρέπουν να σκέφτεστε».