Η Αμερική βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της ψυχικής υγείας η οποία κρύβεται μπροστά στα μάτια μας, στις τσέπες, στις τσάντες και στα χέρια μας σχεδόν κάθε στιγμή της ημέρας», σχολιάζει δημοσίευμα του Time αναφερόμενο στις επιπτώσεις από τη συνεχή χρήση του smartphone και άλλων προϊόντων τεχνολογίας στην καθημερινότητά μας.

Ερευνες δείχνουν ότι πλέον στρεφόμαστε στα κινητά μας πάνω από 100 φορές την ημέρα. Εχουμε συνδεθεί τόσο άρρηκτα με τις «έξυπνες» συσκευές μας, που σχεδόν δεν αντιλαμβανόμαστε πώς οι οθόνες μας έχουν καταλάβει κάθε ελεύθερη στιγμή του χρόνου μας, συμπεριλαμβανομένων και των πιο πολύτιμων που δεν θα ξαναζήσουμε ποτέ.

Σύμφωνα με τη Nielsen, οι Αμερικανοί περνούν πλέον πάνω από οκτώ ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνες, κάτι που ισοδυναμεί με μια ολόκληρη εργάσιμη ημέρα και περισσότερες ώρες από όσες κοιμούνται πολλοί άνθρωποι στον δυτικό κόσμο.

Οι επιπτώσεις στην υγεία είναι εξαιρετικά ανησυχητικές, σύμφωνα με ειδικούς. Οι ερευνητές έχουν προειδοποιήσει ότι τα ποσοστά κατάθλιψης στους εφήβους αυξάνονται σημαντικά. Και ενώ όλοι οι ειδικοί αναγνωρίζουν πολλούς διαφορετικούς παράγοντες που συμβάλλουν σε αυτή την ανησυχητική αύξηση, ένα βασικό εύρημα της μελέτης Adolescent Brain Cognitive Development (ABCD) του NIH είναι ότι ο χρόνος που περνούν μπροστά στην οθόνη τα παιδιά στα τέλη της παιδικής ηλικίας προμηνύει αυξημένα συμπτώματα κατάθλιψης στην πρώιμη εφηβεία. Στους ενήλικες, ο υπερβολικός χρόνος μπροστά στην οθόνη συσχετίζεται με αυξημένο άγχος, ανησυχία, κοινωνική απομόνωση, διαταραχές ύπνου και γνωστική παρακμή.

Βιώνουμε αυτό που η ερευνήτρια Λίντα Στόουν αποκαλεί «συνεχή μερική προσοχή»: είμαστε πάντα συνδεδεμένοι, αλλά ποτέ πλήρως παρόντες. Ο εγκέφαλός μας, ο οποίος εξελικτικά έχει σχεδιαστεί για έντονη προσοχή και περιοδική ανάπαυση, βρίσκεται πλέον παγιδευμένος σε μια κατάσταση διαρκούς εγρήγορσης, αναζητώντας την επόμενη ψηφιακή ειδοποίηση.

Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν για αυτό;

Αποδεικνύεται ότι το «αντίδοτο» βρισκόταν μπροστά στα μάτια μας και είναι προσβάσιμο σε όλους μας.

Μια πρωτοποριακή μετα-ανάλυση του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ, που περιελάμβανε 449 μελέτες, αποκάλυψε κάτι αξιοσημείωτο: Μόλις 10 έως 20 λεπτά στη φύση προσφέρουν μετρήσιμα οφέλη για την ψυχική υγεία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι τα επίπεδα κορτιζόλης μειώνονται, η μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού βελτιώνεται και η διάθεση γίνεται πιο ευχάριστη. Τα γνωστικά οφέλη είναι εξίσου εντυπωσιακά: μια μελέτη του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν διαπίστωσε ότι ακόμη και ένας σύντομος περίπατος στη φύση βελτίωσε τη μνήμη και τη συνειδητή συγκέντρωση κατά περίπου 20%.

Είναι εντυπωσιακό επίσης το γεγονός ότι τα άτομα που περνούν τουλάχιστον δύο ώρες την εβδομάδα στη φύση έχουν σημαντικά καλύτερη υγεία και ευεξία σε σύγκριση με όσους δεν το κάνουν, ανεξάρτητα από το αν ο χρόνος αυτός αφιερώνεται σε μία συνεχή χρονική περίοδο ή κατανέμεται σε πολλές επισκέψεις. Οι δύο ώρες είναι εκπληκτικά χαμηλές, ενώ τα οφέλη εντυπωσιακά υψηλά.

Ομως σήμερα οι προτεραιότητες για πολλούς είναι άλλες. Αντιμετωπίζουμε τα πεντάλεπτα διαλείμματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως ανταμοιβή, ενώ θεωρούμε έναν 10λεπτο περίπατο ως κάτι για το οποίο «δεν έχουμε χρόνο». Προγραμματίζουμε με αυστηρότητα τον χρόνο που περνάμε μπροστά στην οθόνη, τις συναντήσεις, τις κλήσεις, τα μηνύματα, αλλά αντιμετωπίζουμε τον χρόνο που περνάμε στην ύπαιθρο ως προαιρετικό, ή κάτι για τα Σαββατοκύριακα.

«Η ειρωνεία είναι εντυπωσιακή: Εχουμε αφιερώσει δεκαετίες και δισεκατομμύρια στην ανάπτυξη εφαρμογών για τη βελτίωση της ευημερίας μας, ενώ η πιο αποτελεσματική παρέμβαση δεν απαιτεί καθόλου τεχνολογία. Αρκεί μια πόρτα, μια απόφαση και λίγα λεπτά θάρρους για να αποσυνδεθούμε από τις συσκευές μας και να επανασυνδεθούμε με τον κόσμο που μας περίμενε από την αρχή», αναφέρει το περιοδικό.