Ο Βραζιλιάνος πρόεδρος Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα επανεξελέγη χθες, Κυριακή, εξασφαλίζοντας έτσι –κόντρα στις προσδοκίες πολλών– άνευ προηγουμένου τέταρτη θητεία στο κορυφαίο αξίωμα, όμως ο αντίπαλός του, ο συντηρητικός γερουσιαστής Φλάβιο Μπολσονάρο, αρνήθηκε να αναγνωρίσει την ήττα του κι ανακοίνωσε την πρόθεσή του να διεκδικήσει την ακύρωση της διαδικασίας.

Η Βραζιλία εντέλει δεν έκανε στροφή στη Δεξιά ακολουθώντας την Αργεντινή, τη Χιλή ή την Κολομβία, όπου οι υποψήφιοι υποστηρίχθηκαν όλοι σθεναρά από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Παραμένει έτσι ένα από τα λιγοστά προοδευτικά οχυρά στη Λατινική Αμερική.

Με το 51,79% (64,25 εκατ. ψήφους) έναντι 48,21% (59,82 εκατ. ψήφους) του αντιπάλου του Μπολσονάρο, ο βετεράνος της πολιτικής, σχεδόν 81 ετών, διέψευσε τα προγνωστικά που τον ήθελαν να ηττάται, με βάση τα τελικά αποτελέσματα.

Στον πρώτο γύρο, ήταν ο γιος του πρώην προέδρου της άκρας Δεξιάς Ζαΐρ Μπολσονάρο (2019-2022) αυτός που είχε καταλάβει την πρώτη θέση.

Οι Βραζιλιάνοι «πήγαν να ψηφίσουν επειδή καταφέραμε να τους πείσουμε ότι η ψήφος ήταν πολύ σημαντική για να εγγυηθούν τη δημοκρατία», τόνισε στην πρώτη του τοποθέτηση αφού ανακοινώθηκε το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών ο Λούλα στη μεγαλούπολη Σάο Πάολο.

Ο πρώην πρόεδρος Μπολσονάρο εκτίει κατ’ οίκον ποινή κάθειρξης 27 ετών, διότι αποπειράθηκε να αγκιστρωθεί στην εξουσία, ανατρέποντας με πραξικόπημα τον Λούλα μετά την ήττα του στις προηγούμενες εκλογές το 2022.

«Μαϊμουδιά»

Στην τέταρτη θητεία του, ωστόσο, τα περιθώρια ελιγμών του αρχηγού του κράτους αναγγέλλονται περιορισμένα, με δεδομένο το τσουνάμι της Δεξιάς στις βουλευτικές εκλογές, πριν από τρεις εβδομάδες.

Η εκστρατεία έδειξε πάντως ότι (και) η Βραζιλία παραμένει διχασμένη και πολωμένη και δικαστική διένεξη προκάλεσε σύγχυση και χθες, ημέρα των προεδρικών εκλογών.

Με απόφαση δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η ψηφοφορία παρατάθηκε για δύο ώρες.

Η ομάδα του Λούλα υπέβαλε προσφυγή καταγγέλλοντας πως ψηφοφόροι εμποδίζονταν να πάνε να ψηφίσουν διότι είχαν αποσυρθεί από την κυκλοφορία τα λεωφορεία σε διάφορες πόλεις, ειδικά σε πολιτικά οχυρά του στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας.

«Είναι αδύνατο να αναγνωρίσουμε τις εκλογές», είπε στην Μπραζίλια ο Φλάβιο Μπολσονάρο, με το πρόσωπο πέτρινο. Κατήγγειλε βρόμικο τέχνασμα, «μαϊμουδιά» κατά την έκφραση που επέλεξε να χρησιμοποιήσει, βρίσκοντας «απαράδεκτο» τον τρόπο διεξαγωγής της χθεσινής ψηφοφορίας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «πολλά πράγματα μένουν να ξεκαθαρίσουν» μετά τη διένεξη στη δικαιοσύνη που οδήγησε στη χωρίς προηγούμενο δίωρη παράταση της ψηφοφορίας.

«Ιστορική νίκη»

Είναι η πρώτη φορά στη Βραζιλία που υποψήφιος καταφέρνει να αντιστρέψει στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών τον «άνεμο» του πρώτου μετά το τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας (1964-1985).

Ο Λούλα εμφανίστηκε σε οπτικό υλικό σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης να πανηγυρίζει με τη δεξιά γροθιά υψωμένη και σφιγμένη και φορώντας κόκκινα γυαλιά σε σχήμα αστεριού.

Μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος, πλήθος υποστηρικτών ξέσπασε σε κραυγές χαράς, ιδίως στη λεωφόρο Παουλίστα στο Σάο Πάολο και στο κέντρο της μεγαλούπολης Ρίο ντε Ζανέιρο, όπου τον ουρανό φώτισαν πυροτεχνήματα.

«Είμαι πολύ συγκινημένη. Αυτή είναι ιστορική νίκη για τον πρόεδρο Λούλα. Ο λαός κινητοποιήθηκε, ενώθηκε», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Μαριάνα Αντράτζι, 33χρονη δικηγόρος, στο Ρίο.

«Είναι σουρεαλιστικό, είναι πιο δυνατό κι από το ποδόσφαιρο. Η ομάδα μου έχασε αυτή την εβδομάδα, αλλά εδώ δεν χωράει καμιά σύγκριση, πρόκειται για τη ζωή μας, όλος ο κόσμος ενώθηκε γι’ αυτή την υπόθεση», είπε ο Πάουλου Νασιμέντου, έμπορος 41 ετών, στην πρωτεύουσα Μπραζίλια.

Η Meta στον κυκεώνα

Από προσωπική σκοπιά, η επανεκλογή του Λούλα αποτελεί το επιστέγασμα μιας πορείας κάθε άλλο παρά συνηθισμένης και την τελευταία ανατροπή της μοίρας του άλλοτε φτωχόπαιδου από το Περναμπούκου (βορειοανατολικά).

Κατέχει ήδη ρεκόρ: κανένας άλλος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος δεν κυβέρνησε τόσο πολλά χρόνια τη Βραζιλία.

Θα είναι από τους πιο ηλικιωμένους ηγέτες στον κόσμο, θα έχει πατήσει τα 85 όταν θα φθάσει στο τέλος της η τέταρτη θητεία του, το 2030. Θα κλείσει έτσι 16 χρόνια στην εξουσία, έπειτα από το πρώτο του πέρασμα από την προεδρία (2003-2010).

Αντεξε τη φθορά του χρόνου και τη δυσαρέσκεια έναντι του Κόμματος Εργαζομένων (PT), της παράταξής του.

Το κόμμα συνδέθηκε με πολλά σκάνδαλα, ιδίως τα χρόνια του 2000.

Ο ίδιος ο Λούλα πέρασε από το μαρτύριο της καταδίκης του για υπόθεση διαφθοράς και φυλακίστηκε για 580 ημέρες την περίοδο 2018-2019, προτού η απόφαση σε βάρος του αναιρεθεί για διαδικαστικούς λόγους.

Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του ο Λούλα επέμεινε στο ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας της Βραζιλίας, αντιμέτωπος με τις εμπορικές και τις διπλωματικές πιέσεις της Ουάσιγκτον.

Ωστόσο ήταν η Meta αυτή που μπήκε στην τελική ευθεία της εκστρατείας στο στόχαστρο επιθέσεων της προεδρικής παράταξης. Η μητρική εταιρεία των Facebook, WhatsApp και Instagram κατηγορήθηκε από την ομάδα του Λούλα για «ανάμειξη» στις εκλογές, για προσπάθεια επηρεασμού των ψηφοφόρων υπέρ του υποψήφιου Μπολσονάρο.

Χθες βράδυ, ο Λούλα υποσχέθηκε ότι θα προωθήσει «ρύθμιση» των ιστοτόπων κοινωνικής δικτύωσης.

Ο αμερικανικός κολοσσός της τεχνολογίας διέψευσε κατηγορηματικά πως προσπάθησε να παίξει ρόλο στην εκλογική αναμέτρηση. Αναγνώρισε ωστόσο ότι ίσως υπήρξαν «τεχνικά προβλήματα» που έπληξαν την εκστρατεία της βραζιλιάνικης Κεντροαριστεράς στις πλατφόρμες του.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP, Reuters