Kathimerini.gr
Η Βρετανία και η Ευρωπαϊκή Ενωση υπέγραψαν νέα συμφωνία που επιτρέπει σε 100.000 νέους Ευρωπαίους να σπουδάζουν και να εργάζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο, διευκολύνει το εμπόριο τροφίμων και καταργεί τις επιβαρύνσεις στις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας και προϊόντων όπως o χάλυβας. Επιστρέφουν, λοιπόν, σιγά σιγά οι Βρετανοί στην Ευρωπαϊκή Ενωση; Οχι ακριβώς. Στην πραγματικότητα, η έξοδος των Βρετανών από την E.E. δεν υπήρξε ποτέ τόσο εδραιωμένη όσο είναι σήμερα.
Αν θέλουμε να δούμε πώς το Brexit έχει ριζώσει πολιτικά στη Βρετανία, πρέπει να ακούσουμε όχι όσους το υποστηρίζουν διαχρονικά, αλλά τους μετριοπαθείς πολιτικούς –τόσο στην Αριστερά, όσο και στη Δεξιά– που το πολέμησαν. Ο ένας μετά τον άλλον οι Remainers του 2016 συμφωνούν ότι το εθνικό συμφέρον της χώρας είναι πλέον η παραμονή της Βρετανίας εκτός της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Ο Ντέιβιντ Κάμερον, που έδωσε ως πρωθυπουργός τη μάχη για το Remain το 2016, υποστήριξε ότι τα οικονομικά προβλήματα της Βρετανίας (υπερβολικός δανεισμός, υπερφορολόγηση και δαπανηρό κράτος πρόνοιας) «δεν έχουν την παραμικρή σχέση με το Brexit». Ο επίσης κεντροδεξιός Remainer Τζέρεμι Χαντ (κάποτε νούμερο 2 στο κόμμα) περιέγραψε την επιστροφή ως πράξη αυτοτραυματισμού. Ο Τόνι Μπλερ, ίσως ο πιο εμβληματικός υποστηρικτής του Remain στον χώρο της Κεντροαριστεράς, υποστηρίζει ότι η Βρετανία ναι μεν πρέπει να επιστρέψει στην Ε.Ε, αλλά υπό τον όρο ότι η τελευταία πρώτα θα αλλάξει εκ βάθρων.
Εξαρτάται…
«Δεν λέμε ότι θέλουμε να επανενταχθούμε ανά πάσα στιγμή. Αυτό θα εξαρτηθεί από το πώς εξελίσσεται η Ε.Ε., από τη φύση της συμφωνίας και από το αν υπάρχει μια ισχυρή και βιώσιμη συναίνεση υπέρ της επανένταξης, ώστε αυτή να λειτουργήσει», λέει στην «Κ» ο σερ Ντέιβιντ Γκοκ, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης των Συντηρητικών και συνιδρυτής του Prosper UK. Είναι οι μετριοπαθείς, φιλοευρωπαϊστές Τόρις που είδαν την πόρτα της εξόδου από τον Μπόρις Τζόνσον. Την περασμένη Πέμπτη παρουσίασαν τη δική τους θέση για στενότερη σχέση με την Ε.Ε. Αν αυτή η διστακτική και εν πολλοίς ασαφής στήριξη της επιστροφής είναι η πιο θερμή υποστήριξη του Rejoin στον συντηρητικό χώρο, τότε εύκολα καταλαβαίνει κάποιος πόσο αργός και αβέβαιος θα είναι ο ρυθμός τoυ Rejoin.
Αυτός ο ψύχραιμος ευρωσκεπτικισμός του παραδοσιακά φιλοευρωπαϊκού Κέντρου στερεί στον πρωθυπουργό Αντι Μπέρναμ τους πιο κρίσιμους, υπερκομματικούς συμμάχους τη στιγμή που η νέα του φιλοευρωπαϊκή ρητορική ξυπνάει το freak show που η Βρετανία βίωσε στα χρόνια του Brexit. Οι γκροτέσκοι χαρακτήρες βγαίνουν πάλι μπροστά. Ο Μπόρις Τζόνσον προειδοποίησε ότι ο Μπέρναμ θα ανασκολοπίσει το κόμμα και τον εαυτό του αν ασχοληθεί με το Brexit. Ο Νάιτζελ Φάρατζ ταξίδεψε χθες στις Βρυξέλλες για να σταματήσει «την προδοσία της λαϊκής βούλησης από την κυβέρνηση».
«Περάσαμε μια μεγάλη χρονική περίοδο στην οποία το Brexit είχε εξαφανιστεί από την πολιτική συζήτηση, εν μέρει επειδή η διαδικασία της εξόδου ήταν τόσο επώδυνη από το 2016 έως το 2021. Μόνο που η συζήτηση βρίσκεται τώρα ξανά στο τραπέζι και η πραγματιστική Κεντροδεξιά πρέπει να συμμετάσχει στον διάλογο», λέει ο Γκοκ στην «K». Λίγο πριν μιλήσουμε, ένας συνεργάτης του είχε βάλει στην ανοιχτή ακρόαση την αρχηγό των Τόρις Κέμι Μπάντενοχ να μιλάει ζωντανά στο ραδιόφωνο του BBC και να σχολιάζει τη θέση του Prosper UK. «Ο Ντέιβιντ Γκοκ δεν μιλάει εκ μέρους του Συντηρητικού Κόμματος. Αυτό που εγώ προσπαθώ να κάνω είναι να αποτρέψω να ανοίξει ξανά ο διχαστικός διάλογος του 2016», είπε η Μπάντενοχ.
Ο Μπέρναμ αφουγκράστηκε το τοξικό κλίμα των τελευταίων ημερών και το πόδι του άφησε ενστικτωδώς το γκάζι. Η συζήτηση για τα υπέρ και τα κατά της επανένταξης στην Ε.Ε. θα ξεκινούσε υποτίθεται άμεσα, αλλά τώρα μετατίθεται για το επόμενο κοινοβούλιο.
Στις δημοσκοπήσεις ο διχασμός δεν φαίνεται με «γυμνό μάτι». Ο κόσμος μοιάζει να είναι εκ πρώτης όψεως υπέρ της επιστροφής στην Ε.Ε. «Αν γινόταν αύριο δημοψήφισμα, το 59% των Βρετανών θα ψήφιζε υπέρ της επανένταξης, ενώ το 41% θα προτιμούσε να παραμείνει η χώρα εκτός της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αν και η διαφορά μειώνεται σταδιακά, το προβάδισμα θα ήταν σαφώς μεγαλύτερο από εκείνο του 52% έναντι 48% στο δημοψήφισμα του 2016», λέει στην «K» ο Λουκ Τριλ, διευθυντής του ερευνητικού οργανισμού κοινής γνώμης More in Common.
Ελεγχος συνόρων
Αν κάποιος κοιτάξει λίγο βαθύτερα στις απαντήσεις, τα πράγματα περιπλέκονται. Το 44% τάσσεται υπέρ της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ε.Ε. έναντι 28% που τάσσεται κατά. Οταν όμως το ίδιο ζήτημα παρουσιάζεται ως «παραίτηση από τον έλεγχο των συνόρων», η εικόνα αντιστρέφεται, με το 48% να τάσσεται κατά και το 26% υπέρ. Επίσης, το 53% θεωρεί μη αποδεκτή την ετήσια οικονομική συνεισφορά 20 δισ. λιρών στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. «Αυτοί οι αριθμοί δείχνουν ότι πολιτικά όλα παραμένουν ανοιχτά και ότι, στη διάρκεια μιας εκστρατείας, η διαφορά στις δημοσκοπήσεις θα μπορούσε να μειωθεί σημαντικά», εξηγεί ο Τριλ.
Δίπλα στον Ντέιβιντ Γκοκ, ο Ντέιβιντ Λίβινγκστον, ο λεγόμενος Mr Europe του Συντηρητικού Κόμματος και πρώην αναπληρωτής πρωθυπουργός της Τερέζα Μέι, εξηγεί γιατί πρέπει να κρατάμε μικρό καλάθι: «Κοιτάξτε το πολιτικό χρονοδιάγραμμα. Φέτος έχουμε εκλογές στην Ισπανία. Του χρόνου εκλογές στη Γαλλία, στην Πολωνία και στην Ιταλία. Το 2028 έχουμε ομοσπονδιακές εκλογές στη Γερμανία και μετά τις ευρωεκλογές το 2029. Αυτή η πολιτική αβεβαιότητα σημαίνει, κατά τη γνώμη μου, ότι, ανεξάρτητα από τις επιδιώξεις της βρετανικής κυβέρνησης, οι Βρυξέλλες δεν θα μπορούν να δεσμευθούν για όσα θα απαιτούσε μια συμφωνία πριν από το 2030, το νωρίτερο».




























