Από τις πλέον επιθετικές στρατηγικές ανάπτυξης στην ευρωπαϊκή αεροπορική αγορά, η Wizz Air περνά πλέον σε μια σαφώς πιο συγκρατημένη φάση, περιορίζοντας τα σχέδια επέκτασης και δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στην κερδοφορία.

Η στροφή έρχεται έπειτα από μια σειρά κρίσεων που, όπως σημειώνει το Reuters, δύσκολα έχει αντιμετωπίσει άλλη μεγάλη ευρωπαϊκή αεροπορική εταιρεία σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας, η μετοχή της Wizz Air διαπραγματευόταν πάνω από τις 30 στερλίνες και τα λειτουργικά της περιθώρια κινούνταν σε διψήφια ποσοστά. Έκτοτε η μετοχή έχει χάσει πάνω από τα δύο τρίτα της αξίας της, ενώ η εταιρεία βρίσκεται αντιμέτωπη με λειτουργικές ζημιές κατά την τρέχουσα χρήση.

Η πανδημία ήταν μόνο η αρχή. Η Wizz είχε σημαντική παρουσία στην Ουκρανία πριν από τη ρωσική εισβολή, δραστηριοποιούνταν έντονα στο Ισραήλ πριν από τις επιθέσεις του 2023 και, κυρίως, ήταν ένας από τους μεγάλους χρήστες των κινητήρων GTF της Pratt & Whitney, οι οποίοι χρειάστηκε να υποβληθούν σε εκτεταμένους ελέγχους λόγω προβλημάτων στην κατασκευή τους. Οι καθηλώσεις αεροσκαφών που ακολούθησαν κόστισαν ακριβά.

Στη χρήση που έληξε τον Μάρτιο του 2019, η Wizz Air είχε εμφανίσει λειτουργικά κέρδη 300 εκατ. ευρώ, με αύξηση εσόδων 20%. Εξι χρόνια αργότερα, στη χρήση έως τον Μάρτιο του 2025, όταν η εταιρεία είχε ήδη δεχθεί ολόκληρο το πλήγμα από τις καθηλώσεις των αεροσκαφών με κινητήρες GTF, τα έσοδα αυξήθηκαν μόλις κατά 4% και τα λειτουργικά κέρδη διαμορφώθηκαν στα 168 εκατ. ευρώ.

Από το «Wizz 500» στα 335 αεροσκάφη

Μέχρι πρόσφατα, πάντως, η διοίκηση δεν εγκατέλειπε τις μεγάλες φιλοδοξίες της. Το 2024, ο διευθύνων σύμβουλος Jozsef Varadi προωθούσε ακόμη το σχέδιο «Wizz 500», το οποίο προέβλεπε στόλο 500 αεροσκαφών, με περίπου 450 από αυτά να έχουν ενταχθεί στον όμιλο έως το 2030. Παράλληλα, η εταιρεία εξέταζε δυνατότητες ανάπτυξης ακόμη και σε μακρινές αγορές, όπως η Ινδία.

Στην ετήσια έκθεση του 2024 είχε μάλιστα θέσει ως στόχο καθαρό περιθώριο κέρδους 13%-15%, ουσιαστικά επιστρέφοντας στις φιλοδοξίες της προ πανδημίας περιόδου.

Η νέα στρατηγική είναι πολύ πιο προσγειωμένη. Η Wizz Air στοχεύει πλέον σε έσοδα 10 δισ. ευρώ το 2030, λειτουργικό περιθώριο 10% και στόλο 335 αεροσκαφών. Το βάρος επιστρέφει στις βασικές αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπου η εταιρεία εκτιμά ότι κατέχει περίπου το 29% των διαθέσιμων αεροπορικών θέσεων. Η συγκεκριμένη περιοχή παραμένει ένα από τα ισχυρότερα χαρτιά της. Αναλυτές της Bernstein υπολογίζουν ότι τα αεροπορικά ταξίδια ανά κάτοικο στην Πολωνία αυξήθηκαν κατά περίπου 45% μεταξύ 2019 και 2025, προσφέροντας ακόμη σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης.

Η αλλαγή στρατηγικής συμπίπτει με μια πολύ πιο δύσκολη συγκυρία για ολόκληρο τον αεροπορικό κλάδο.Οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών έχουν αυξηθεί πάνω από 115% σε σύγκριση με τον μέσο όρο του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Ενωσης Αερομεταφορών (IATA), αυξάνοντας σημαντικά το κόστος για τις εταιρείες. Η Wizz Air έχει ήδη ανακοινώσει μείωση κατά 5% της προγραμματισμένης χωρητικότητάς της για την περίοδο Οκτωβρίου-Μαρτίου.

Δεν είναι η μόνη, μεγάλες αμερικανικές αεροπορικές, μεταξύ των οποίων η United Airlines, περιορίζουν επίσης τα προγράμματά τους παρά την ανθεκτική ζήτηση, ενώ αντίστοιχες κινήσεις έχει ανακοινώσει και η Ryanair. Η τάση δείχνει μια ευρύτερη αλλαγή στον κλάδο: οι αεροπορικές επιλέγουν πλέον να προστατεύσουν τα περιθώρια κέρδους τους αντί να κυνηγούν ανάπτυξη με κάθε κόστος.

Για τη Wizz Air, η στρατηγική αυτή σημαίνει μεταξύ άλλων βραδύτερη αύξηση της προσφερόμενης χωρητικότητας και μεγαλύτερη προσπάθεια να ενισχυθούν τα έσοδα ανά επιβάτη.

Το βάρος του χρέους

Στα τέλη Ιουνίου, το καθαρό χρέος της Wizz Air εξακολουθούσε να υπερβαίνει κατά περισσότερο από τέσσερις φορές τα EBITDA, περίπου διπλάσιο επίπεδο από εκείνο που εκτιμάται ότι θα απαιτούνταν για να επιτύχει η εταιρεία τον στόχο της για επενδυτική βαθμίδα.

Παράλληλα, η γεωγραφική της έκθεση στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, που σε περιόδους ανάπτυξης λειτουργεί ως πλεονέκτημα, συνοδεύεται σήμερα και από αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο.

Οι αγορές, ωστόσο, υποδέχθηκαν θετικά την αλλαγή πορείας. Από την ανακοίνωση της νέας στρατηγικής, η μετοχή της Wizz Air έχει ενισχυθεί περισσότερο από 9%, έναντι ανόδου περίπου 2% του δείκτη STOXX Europe Airlines.

Μετά από χρόνια κατά τα οποία η εταιρεία επιχειρούσε να μεγαλώσει σχεδόν ανεξαρτήτως συνθηκών, το μήνυμα προς τους επενδυτές είναι διαφορετικό: λιγότερα αεροσκάφη, μικρότερη επέκταση και μεγαλύτερη έμφαση στις αποδόσεις.