Η τεχνολογία μετασχηματίζει τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, από τις καθημερινές πληρωμές και τη διαχείριση κεφαλαίων μέχρι τη λειτουργία των τραπεζών και τις επενδύσεις, με την τεχνητή νοημοσύνη να δημιουργεί νέες δυνατότητες αλλά και ζητήματα ευθύνης, ασφάλειας και εποπτείας. Την ίδια στιγμή, η ανάγκη για ενιαίο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, η προστασία των καταναλωτών και η χρηματοδότηση της καινοτομίας βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης με θέμα «Έξυπνες χρηματοοικονομικές υπηρεσίες: Η εποχή της fintech», στο 22ο Συνέδριο του Economist στη Λευκωσία, με χορηγό επικοινωνίας της «Καθημερινή Κύπρου».

Η γενική γραμματέας του European FinTech Association, Lucia Pecchini, έθεσε ως βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη του κλάδου τη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς, χωρίς τις διαφορετικές εθνικές απαιτήσεις που εξακολουθούν να δυσχεραίνουν τη διασυνοριακή δραστηριοποίηση των επιχειρήσεων. Όπως ανέφερε, παρά την ύπαρξη ευρωπαϊκού ρυθμιστικού πλαισίου, οι εταιρείες fintech εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν διαφορετικές διαδικασίες εγγραφής, εθνικούς κανόνες κατά του ξεπλύματος χρήματος, απαιτήσεις για τοπικούς αντιπροσώπους και άλλα εμπόδια.

Σύμφωνα με την ίδια, ο κατακερματισμός αυτός αναγκάζει τις επιχειρήσεις που επιδιώκουν να αναπτυχθούν σε περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές να επωμίζονται αυξημένο κόστος συμμόρφωσης, καθώς πρέπει να προσαρμόζονται στις απαιτήσεις κάθε χώρας. Υποστήριξε την ανάγκη για ένα απλούστερο και ομοιόμορφο ευρωπαϊκό πλαίσιο, το οποίο θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να επεκτείνονται διασυνοριακά χωρίς να αντιμετωπίζουν διαφορετικά ρυθμιστικά εμπόδια.

Παράλληλα, τόνισε ότι πρέπει να διασφαλίζονται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ παραδοσιακών τραπεζών, μη τραπεζικών ιδρυμάτων και των υπόλοιπων συμμετεχόντων στο χρηματοοικονομικό οικοσύστημα. Ειδική αναφορά έκανε στην αντιμετώπιση της απάτης, σημειώνοντας ότι η ευθύνη δεν μπορεί να περιορίζεται στους παρόχους πληρωμών, αλλά πρέπει να αφορά ολόκληρη την αλυσίδα, συμπεριλαμβανομένων των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης και των τηλεπικοινωνιακών εταιρειών, όπου μπορεί να ξεκινούν περιστατικά απάτης.

Η Pecchini αναφέρθηκε επίσης στη μετάβαση προς νέες μορφές πληρωμών, τα ψηφιακά πορτοφόλια, τις άμεσες πληρωμές και τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, υπογραμμίζοντας ότι η ευρωπαϊκή πολιτική πρέπει να λειτουργεί ως καταλύτης ανταγωνισμού. Όπως εξήγησε, οι εποπτικές αρχές πρέπει να αποφεύγουν την επιβολή πρόωρων και περιοριστικών κανόνων σε νέα επιχειρηματικά μοντέλα, δίνοντας έμφαση σε γενικές αρχές που επιτρέπουν την ανάπτυξη της αγοράς και την καινοτομία.

Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες δεν περιορίζονται πλέον στον χώρο των τραπεζών, αλλά ενσωματώνονται σε καθημερινές δραστηριότητες. Οι πληρωμές, όπως ανέφερε, αποτελούν πλέον μέρος της καθημερινότητας των καταναλωτών και οι υπηρεσίες πρέπει να βρίσκονται εκεί όπου πραγματοποιείται η συναλλαγή.

Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής CTO της EcommBX, Νικόλας Καπάταης, παρουσίασε τις αλλαγές που έχουν ήδη επέλθει στον τρόπο πραγματοποίησης και διαχείρισης των συναλλαγών. Όπως ανέφερε, το κινητό τηλέφωνο έχει μετατραπεί σε ψηφιακό πορτοφόλι, ενώ οι μεταφορές χρημάτων, οι οποίες στο παρελθόν χρειάζονταν δύο ή τρεις εργάσιμες ημέρες, πραγματοποιούνται πλέον μέσα σε δευτερόλεπτα μέσω συστημάτων άμεσων πληρωμών. Παράλληλα, οι ανέπαφες κάρτες, τα ψηφιακά πορτοφόλια και οι πληρωμές μέσω QR κωδικών περιορίζουν την ανάγκη χρήσης μετρητών.

Η αλλαγή αφορά και τη διαχείριση των οικονομικών των καταναλωτών. Οι εφαρμογές τραπεζικής κατηγοριοποιούν αυτόματα τις δαπάνες, παρακολουθούν τους προϋπολογισμούς και ενημερώνουν τους χρήστες όταν πλησιάζουν να υπερβούν τα όριά τους. Επιπλέον, οι αυτοματοποιημένες επενδυτικές υπηρεσίες επιτρέπουν σε άτομα με μικρότερα διαθέσιμα κεφάλαια να αποκτούν πρόσβαση σε υπηρεσίες διαχείρισης χαρτοφυλακίου. Αναφερόμενος στο «open banking», σημείωσε ότι η συγκατάθεση των πελατών για την ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων επιτρέπει τη συγκέντρωση διαφορετικών τραπεζικών λογαριασμών σε μία εφαρμογή και την επιλογή καταλληλότερων χρηματοοικονομικών προϊόντων.

Ιδιαίτερη θέση στις εξελίξεις έχει η τεχνητή νοημοσύνη, η οποία αξιοποιείται στην εξυπηρέτηση πελατών, στην αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας και στον εντοπισμό απάτης μέσω της παρακολούθησης εκατομμυρίων συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο. Ωστόσο, ο κ. Καπάταης επισήμανε ότι η αυξημένη τεχνολογική εξάρτηση δημιουργεί κινδύνους κυβερνοασφάλειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων και διακοπής λειτουργίας των συστημάτων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στον κίνδυνο αποκλεισμού καταναλωτών μεγαλύτερης ηλικίας ή όσων δεν διαθέτουν τις απαραίτητες ψηφιακές δεξιότητες. Όπως υπογράμμισε, απαιτούνται ισχυρή κυβερνοασφάλεια, σαφείς κανόνες προστασίας δεδομένων και ψηφιακή εκπαίδευση, με την εμπιστοσύνη να αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη των έξυπνων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Η ιδρύτρια και managing partner της Sanchi Capital, Ornit Shinar, εστίασε στην agentic AI και στην κβαντική υπολογιστική, τις οποίες παρουσίασε ως δύο τεχνολογικές εξελίξεις που επηρεάζουν τη λειτουργία των υφιστάμενων χρηματοοικονομικών συστημάτων. Αναφερόμενη στους αυτόνομους ψηφιακούς πράκτορες, εξήγησε ότι μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους και να πραγματοποιούν συναλλαγές για λογαριασμό των χρηστών, θέτοντας ζητήματα σχετικά με την εξουσιοδότηση και την ευθύνη για πληρωμές που ενδεχομένως δεν έχουν εγκριθεί από τους ίδιους. Υποστήριξε ότι πρέπει να είναι σαφές πως πρόκειται για ψηφιακό πράκτορα, ποια είναι τα όρια της εξουσιοδότησής του και ποιος ασκεί την απαραίτητη εποπτεία.

Ειδικότερα, αναφέρθηκε στην ανάπτυξη αυτόνομων ψηφιακών πρακτόρων που μπορούν να πραγματοποιούν συναλλαγές και να επικοινωνούν μεταξύ τους εκ μέρους των χρηστών. Έφερε ως παράδειγμα την περίπτωση ενός ψηφιακού πράκτορα που αναλαμβάνει να συνεννοηθεί με ένα συνεργείο αυτοκινήτων και καταλήγει να εγκρίνει πρόσθετες εργασίες και πληρωμές, χωρίς ο ιδιοκτήτης να έχει απαραίτητα γνώση ή να έχει εγκρίνει τη συγκεκριμένη δαπάνη.

Το παράδειγμα αυτό, όπως εξήγησε, αναδεικνύει το ζήτημα της ευθύνης για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω αυτόνομων συστημάτων. Ποιος ευθύνεται όταν ένας ψηφιακός πράκτορας εγκρίνει μια πληρωμή που ο χρήστης δεν επιθυμούσε; Ο πάροχος της υπηρεσίας, η επιχείρηση που παρέχει την υπηρεσία ή ο ίδιος ο χρήστης που εμπιστεύθηκε την τεχνολογία;

Για την κβαντική υπολογιστική ανέφερε ότι η ευρύτερη αξιοποίησή της μπορεί να απέχει τρία έως πέντε χρόνια, ωστόσο οι τράπεζες πρέπει ήδη να προετοιμάζονται για τη μετάβαση στη μετακβαντική κρυπτογραφία. Επισήμανε, επίσης, ότι η χρηματοδότηση των νεοφυών επιχειρήσεων κατευθύνεται σε μεγάλο βαθμό προς την τεχνητή νοημοσύνη, περιορίζοντας τη διαθέσιμη ρευστότητα για άλλες κατηγορίες επιχειρήσεων. Τόνισε την ανάγκη επενδύσεων σε εταιρείες με πραγματική διαφοροποίηση και ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.