Σε μια ευρύτερη συμφωνία-πακέτο για τρεις κορυφαίες θέσεις στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενδέχεται να καταλήξουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες, καθώς επιταχύνονται οι διεργασίες για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ. Ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, ανακοίνωσε μετά τη σημερινή συνεδρίαση ότι πρόκειται να συναντηθεί εντός της ημέρας με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, προκειμένου να συζητήσουν τη διαδικασία επιλογής, με στόχο να υπάρξει οριστική απόφαση πριν από το τέλος του έτους.

Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, οι υπουργοί Οικονομικών της Ισπανίας και της Ολλανδίας παρουσίασαν επισήμως τις υποψηφιότητες του Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και του Κλάας Κνοτ, αντίστοιχα. Ωστόσο, η διαπραγμάτευση δεν περιορίζεται στην προεδρία της ΕΚΤ, καθώς πρόκειται να καλυφθούν επίσης οι θέσεις της Ιζαμπέλ Σνάμπελ και του Φίλιπ Λέιν στην Εκτελεστική Επιτροπή της Τράπεζας.

«Εχει νόημα να αντιμετωπιστούν οι θέσεις ταυτόχρονα σε επίπεδο ηγετών», ανέφερε ο πρόεδρος του Eurogroup, επισημαίνοντας ότι η τελική απόφαση ανήκει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Χαρακτήρισε το χρονοδιάγραμμα ιδιαίτερα πιεστικό, τονίζοντας ότι επιδιώκεται ταχεία προσαρμογή της διαδικασίας ώστε να επιτευχθεί συμφωνία πριν εκπνεύσει το έτος.

Η προοπτική ενιαίας διαπραγμάτευσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς Μαδρίτη και Χάγη διεκδικούν την προεδρία της ΕΚΤ, ενώ η ταυτόχρονη πλήρωση των τριών θέσεων δημιουργεί περιθώρια ευρύτερων συμβιβασμών ως προς τις εθνικές εκπροσωπήσεις και τις ισορροπίες στο εσωτερικό της Τράπεζας.

Η ισπανική πλευρά εμφανίζεται, πάντως, αισιόδοξη για την υποψηφιότητα Ντε Κος, υποστηρίζοντας μια συνολική συμφωνία που θα λαμβάνει υπόψη γεωγραφικά και άλλα κριτήρια ισορροπίας.

Αντίστοιχα, ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών, Ελκο Χάινεν, εξέφρασε ισχυρή υποστήριξη στον Κνοτ, απορρίπτοντας πάντως το ενδεχόμενο σύνδεσης των διορισμών στην ΕΚΤ με παραχωρήσεις της Ολλανδίας στις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Αμυνα: Το δημοσιονομικό δίλημμα μετά το 2028

Την ίδια ώρα, η χρηματοδότηση των αυξανόμενων αμυντικών αναγκών της Ευρώπης βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης, παρουσία του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, με την Κομισιόν να επιμένει στην ανάγκη αναπροσαρμογής των εθνικών προϋπολογισμών.

Απαντώντας σε ερώτηση της «Κ» για το ενδεχόμενο δημιουργίας μόνιμου ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοδότησης της άμυνας, ακόμη και μέσω νέου κοινού δανεισμού, ο αρμόδιος επίτροπος Βάλντις Ντομπρόβσκις παρέπεμψε στην πρόταση της Επιτροπής για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό, που η άμυνα αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς δαπανών.

Δεν ανακοίνωσε, ωστόσο, νέα πρωτοβουλία κοινού δανεισμού, επισημαίνοντας ότι η υφιστάμενη εθνική ρήτρα διαφυγής, η οποία παρέχει δημοσιονομική ευελιξία έως το 2028, σχεδιάστηκε ώστε να δοθεί χρόνος στα κράτη-μέλη να προσαρμόσουν τους προϋπολογισμούς τους. Στόχος, όπως εξήγησε, είναι οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες να μη μετατραπούν σε μόνιμα υψηλότερα ελλείμματα και επίπεδα χρέους.

Σε αντίστοιχη ερώτηση της «Κ» για ενδεχόμενη παράταση της δημοσιονομικής ευελιξίας πέραν του 2028, ο κ. Πιερρακάκης δεν είπε για συγκεκριμένη δέσμευση, δίνοντας προτεραιότητα στις κοινές ευρωπαϊκές προμήθειες, στην αποφυγή επικαλύψεων και την επίτευξη οικονομιών κλίμακας.

Ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε, παράλληλα, την ιδιαίτερη θέση της Ελλάδας, σημειώνοντας ότι, σε αντίθεση με άλλα ευρωπαϊκά κράτη, η χώρα δεν ξεκινούσε από χαμηλά επίπεδα αμυντικών δαπανών πριν από τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα.

Προειδοποιήσεις για χρέος και ενεργειακό κόστος

Η συζήτηση διεξήχθη σε ένα περιβάλλον αυξημένων δημοσιονομικών πιέσεων και έντονης μεταβλητότητας στις τιμές ενέργειας. Ο κ. Πιερρακάκης επισήμανε ότι οι διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές επηρεάζουν άμεσα τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά, ενώ ο κ. Ντομπρόβσκις προειδοποίησε για τα υψηλά ελλείμματα και το αυξανόμενο κόστος δανεισμού.

Η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει στις 17 Νοεμβρίου τις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της και στις 24 Νοεμβρίου την αξιολόγηση της δημοσιονομικής συμμόρφωσης των κρατών-μελών, στέλνοντας ήδη μήνυμα ότι δεν προσφέρει επί του παρόντος πρόσθετες δημοσιονομικές εξαιρέσεις.