Παναγιώτης Ρουγκάλας
Από τις 15 Ιουλίου 2026, η Κύπρος εισέρχεται σε μια νέα εποχή στον τρόπο αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας φυσικών και νομικών προσώπων, με την επίσημη έναρξη εφαρμογής του θεσμού του «Credit Score». Μέσω του Μηχανισμού Ανταλλαγής Δεδομένων ΑΡΤΕΜΙΣ που διαχειρίζεται η Artemis Credit Bureau, προχωρά μια από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον χρηματοπιστωτικό τομέα, καθώς για πρώτη φορά οι δανειολήπτες αποκτούν σκορ που αποτυπώνει την πιστοληπτική τους συμπεριφορά και είναι ενδεικτική της πιθανότητας έγκαιρης εξυπηρέτησης των πιστωτικών τους υποχρεώσεων.
Η εφαρμογή του «Credit Score» αποτελεί ορόσημο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και φιλοδοξεί να ενισχύσει τη διαφάνεια, την υπεύθυνη δανειοδότηση, τη δανειοληψία και εν γένει, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Το «Credit Score» δεν θα αποτελεί το μοναδικό κριτήριο για τη χορήγηση ενός δανείου, αλλά θα λειτουργεί ως ένα επιπλέον εργαλείο αξιολόγησης για τράπεζες, εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων και εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης. Παράλληλα, δίνει στους ίδιους τους δανειολήπτες τη δυνατότητα να γνωρίζουν καλύτερα την πιστοληπτική τους εικόνα, να παρακολουθούν την εξέλιξή της και, μέσω υπεύθυνης οικονομικής συμπεριφοράς, να διεκδικούν ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης στο μέλλον.
Όπως σημειώνουν φορείς της αγοράς, το σημαντικό αυτό έργο υποδομής θα εξυπηρετήσει τον χρηματοπιστωτικό κλάδο, τους ίδιους τους δανειολήπτες και την κυπριακή οικονομία γενικότερα. Εκτιμούν πως, η εγνωσμένη αξία του «Credit Score» σε άλλες οικονομίες και η συνεισφορά του στην καταπολέμηση του υψηλού ιδιωτικού χρέους στην κυπριακή οικονομία ήταν ο λόγος συμπερίληψής του ως ορόσημου στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Την ίδια ώρα, σημειώνεται πως, το υπουργείο Οικονομικών, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου και το Γραφείο της Επιτρόπου Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεργάστηκαν για την ετοιμασία του απαραίτητου νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου για την εισαγωγή του «Credit Score». Στο πλαίσιο αυτό, η Artemis Credit Bureau, το Γραφείο Πίστης της Κύπρου, υλοποίησε, με τη βοήθεια διεθνών εμπειρογνωμόνων, το έργο βαθμονόμησης πιστοληπτικής ικανότητας.
Η κλίμακα διαβάθμισης πιστοληπτικής ικανότητας στον Μηχανισμό ΑΡΤΕΜΙΣ είναι από το 1-671.
Με αφορμή την εγκαθίδρυση του έργου βαθμονόμησης πιστοληπτικής ικανότητας, ο γενικός διευθυντής της Artemis Credit Bureau, Γιάννης Τομασίδης, δήλωσε πως «είμαστε περήφανοι που, ως το κυπριακό Γραφείο Πίστης, υλοποιούμε ένα ακόμη σημαντικό έργο υποδομής για τον χρηματοπιστωτικό κλάδο και την οικονομία, γενικότερα». Συμπλήρωσε στην «Κ» ότι, «σε αγαστή συνεργασία με τις αρμόδιες Αρχές επιτύχαμε την εμπρόθεσμη υλοποίηση του σημαντικού αυτού έργου που θα προστατεύσει και θα βοηθήσει πρωτίστως τους δανειολήπτες, θα υποβοηθήσει τα πιστωτικά ιδρύματα στη διαδικασία πιστοληπτικής αξιολόγησης των δανειοληπτών τους και θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, θωρακίζοντας την κυπριακή οικονομία».
Η βαθμονόμηση
Η βαθμονόμηση πιστοληπτικής ικανότητας, ή αλλιώς «Credit Score», είναι η αριθμητική τιμή που αποδίδεται στον δανειολήπτη, σύμφωνα με την πληροφόρηση η οποία προκύπτει από τα δεδομένα της πιστοληπτικής συμπεριφοράς του, με σκοπό την κατηγοριοποίησή του σε κλίμακα διαβάθμισης πιστοληπτικής ικανότητας και τον προσδιορισμό της πιθανότητας αθέτησης των οικονομικών του υποχρεώσεων εντός των επόμενων 12 μηνών. Η κλίμακα διαβάθμισης πιστοληπτικής ικανότητας στον Μηχανισμό ΑΡΤΕΜΙΣ είναι από το 1-671.
Το «Credit Score» προκύπτει από στατιστικά μοντέλα επεξεργασίας τα οποία το υπολογίζουν βάσει της αποτίμησης της τρέχουσας και παρελθούσας συναλλακτικής συμπεριφοράς του δανειολήπτη, καθώς και τη σύνθεση του χαρτοφυλακίου των πιστωτικών υποχρεώσεων του. Το Credit Score είναι μέρος το Credit Report, το οποίο απεικονίζει τις πιστωτικές υποχρεώσεις του δανειολήπτη. Το Credit Score είναι δυναμικό και δύναται να αλλάζει κάθε φορά που αλλάζουν τα δεδομένα του δανειολήπτη στον Μηχανισμό.
Μόνο για πρωτοφειλέτες
Αξίζει να σημειωθεί πως, το «Credit Score» παράγεται για πρωτοφειλέτες δανειολήπτες, φυσικά και νομικά πρόσωπα. Εάν, δηλαδή, κάποιος είναι μόνο εγγυητής σε πιστωτικές διευκολύνσεις τρίτων δεν θα έχει «Credit Score». Ο λόγος είναι ότι το «Credit Score» αφορά αποκλειστικά την πιστοληπτική συμπεριφορά του ίδιου του δανειολήπτη, παρόλο που, ως γνωστόν, γενικά, οι εγγυήσεις σε τρίτους αποτελούν μέρος της πιστωτικής έκθεσης του δανειολήπτη.
Συν τοις άλλοις, το «Credit Score» βοηθά τον δανειολήπτη να έχει πληρέστερη γνώση της πιστωτικής του εικόνας και ικανότητας και πώς αυτή μεταβάλλεται στον χρόνο. Γνωρίζοντας το «Credit Score» του και τους βασικότερους παράγοντες που το επηρεάζουν, ο δανειολήπτης βελτιώνει την οικονομική του εικόνα μέσω επίδειξης συμπεριφοράς υπεύθυνης δανειοληψίας και αυτό δύναται να του επιτρέψει εξασφάλιση καλύτερων όρων χρηματοδότησης από τα πιστωτικά ιδρύματα καθότι, πρακτικά, συνδέεται με χαμηλότερο πιστωτικό κίνδυνο για ένα πιστωτικό ίδρυμα.
Επίσης υπολογίζεται πως, το «Credit Score» αναμένεται να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου υπερδανεισμού, καθώς θα διευκολύνει την αξιολόγηση της ικανότητας του δανειολήπτη να αναλαμβάνει και να εξυπηρετεί νέες πιστωτικές υποχρεώσεις. Με τον τρόπο αυτό, εκτιμάται ότι ενισχύεται περαιτέρω η υπεύθυνη δανειοδότηση και προστατεύονται οι δανειολήπτες από την ανάληψη μη βιώσιμου δανεισμού.
Επικουρικός αλλά σημαντικός
Παρόλη τη σημαντικότητα του, τo «Credit Score» θα έχει καθαρά επικουρικό ρόλο στη διαδικασία αξιολόγησης της πιστοληπτικής συμπεριφοράς και ικανότητας του δανειολήπτη από το πιστωτικό ίδρυμα. Ως δεδομένο, θα συναξιολογείται από τα πιστωτικά ιδρύματα, μαζί με τα υπόλοιπα δεδομένα στο Credit Report καθώς και αυτά που διαθέτουν εσωτερικά, ως μέρος της διαδικασίας που ακολουθούν, και με βάση την εσωτερική τους πολιτική διαχείρισης κινδύνου, με απώτερο σκοπό τη λήψη απόφασης για μια πιστωτική διευκόλυνση. Επομένως, το «Credit Score» που θα παράγεται δεν συνεπάγεται, από μόνο του, τη χορήγηση ή μη μιας πιστωτικής διευκόλυνσης στον δανειολήπτη.
Διεθνώς, όπου εφαρμόζεται, το «Credit Score» απέδειξε ότι συνεισφέρει στην εξυγίανση των οικονομικών συναλλαγών και τη μείωση του πιστωτικού κινδύνου και ως εκ τούτου ενισχύει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
To «Credit Score» παρατίθεται στους Συμμετέχοντες του Μηχανισμού Ανταλλαγής Δεδομένων ΑΡΤΕΜΙΣ, δηλαδή τις τράπεζες, τους διαχειριστές πιστώσεων και τις εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης. Η αξιολόγηση του «Credit Score» από τους συμμετέχοντες, συντείνει στη διοχέτευση πιστωτικών διευκολύνσεων στους δανειολήπτες με πραγματική ικανότητα αποπληρωμής, στη μείωση των επισφαλειών (μη εξυπηρετούμενων πιστωτικών διευκολύνσεων) και εντέλει στη μείωση του πιστωτικού κινδύνου σε μακρο-οικονομικό επίπεδο.
Πως θα βλέπει το σκορ
Ο δανειολήπτης θα βλέπει το σκορ του όποτε αιτείται πρόσβαση στα δεδομένα του στο Γραφείο Εξυπηρέτησης Κοινού της Artemis Credit Bureau. Ότι δηλαδή συμβαίνει σήμερα με το Credit Report του. Το σκορ είναι δυναμικό και αλλάζει κάθε φορά που αλλάζουν τα δεδομένα του δανειολήπτη. Υπόψη, ότι τα τραπεζικά δεδομένα στο Αρχείο της Artemis επικαιροποιούνται σε μηνιαία βάση.
Κατά κανόνα, το σκορ του δανειολήπτη θα το βλέπει η τράπεζα κατά τη διαδικασία αξιολόγησης μιας πιστωτικής διευκόλυνσης. Ότι δηλαδή συμβαίνει σήμερα με το Credit Report του.
