Οι ηγέτες κρατών έφτασαν την Τετάρτη 1//1 στη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή, στην Τουρκία, προκειμένου να ξεκινήσουν οι επίσημες συζητήσεις με στόχο τη συμφωνία σε συγκεκριμένα μέτρα για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Η φετινή σύνοδος πραγματοποιείται έπειτα από μια χρονιά που σημαδεύτηκε από φονικές πλημμύρες, καύσωνες και άλλες καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική κρίση.

Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα τι μπορεί πραγματικά να επιτευχθεί στην 31η Διάσκεψη των Συμβαλλόμενων Μερών (COP31) και κατά πόσο οι δεσμεύσεις θα μεταφραστούν σε ουσιαστικές δράσεις. Οι προηγούμενες σύνοδοι έχουν δεχθεί επικρίσεις για υποσχέσεις που τελικά έμειναν στα χαρτιά.

Στη διάσκεψη του 2023 στο Ντουμπάι, οι αντιπροσωπείες συμφώνησαν στην ανάγκη μετάβασης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, που αποτελούν τον βασικό παράγοντα της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο, οι επόμενες σύνοδοι στο Αζερμπαϊτζάν και τη Βραζιλία ολοκληρώθηκαν χωρίς ουσιαστική συμφωνία για τη μείωση της χρήσης τους. Η περσινή διάσκεψη στη Βραζιλία κατέληξε σε συμβιβασμό, με δέσμευση για πρόσθετη χρηματοδότηση προς τις ευάλωτες χώρες, προκειμένου να προσαρμοστούν στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Η φετινή σύνοδος ξεκίνησε επίσημα τη Δευτέρα 9/11, με την Τουρκία να αναλαμβάνει τη φιλοξενία και την Αυστραλία να ηγείται των διαπραγματεύσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι ανησυχίες ότι η διεθνής κοινότητα δεν προχωρά με την απαιτούμενη ταχύτητα.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι πιθανό να ξεπεράσει το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα των αρχών του 19ου αιώνα. Ο περιορισμός της αύξησης της θερμοκρασίας σε αυτό το επίπεδο αποτέλεσε έναν από τους βασικούς στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού το 2015 και έκτοτε βρίσκεται στο επίκεντρο των διεθνών διαπραγματεύσεων.

Οι συνομιλίες διεξάγονται, παράλληλα, σε ένα ιδιαίτερα επιβαρυμένο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον. Ο πόλεμος στο Ιράν έχει οδηγήσει σε αύξηση των διεθνών τιμών της βενζίνης, του πετρελαίου και προϊόντων που παράγονται από αυτά, όπως τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα. Οι εξελίξεις αυτές ωθούν τις κυβερνήσεις να επανεξετάσουν τις ενεργειακές πολιτικές τους και τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η αιολική και η ηλιακή.

«Δεν χρειαζόμαστε άλλες υποσχέσεις, χρειαζόμαστε σχέδια», δήλωσε ο Τζον Κέρι, πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ και πρώην ειδικός απεσταλμένος της χώρας για το κλίμα. Οι ΗΠΑ, ωστόσο, η δεύτερη μεγαλύτερη χώρα σε εκπομπές ρύπων παγκοσμίως μετά την Κίνα, απουσιάζουν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά από τη διάσκεψη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει την κλιματική αλλαγή «απάτη», έχει βάλει στο στόχαστρο έργα υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, ενώ έχει καταργήσει κανονισμούς που περιόριζαν τις εκπομπές ρύπων από σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.