Διαβεβαιώσεις προς τις Βρυξέλλες ότι το αμφιλεγόμενο επενδυτικό σχέδιο ύψους 1,4 δισ. ευρώ, που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, θα συμμορφωθεί πλήρως με τους ευρωπαϊκούς περιβαλλοντικούς κανόνες παρείχε η αλβανική κυβέρνηση, επιχειρώντας να κατευνάσει τις ανησυχίες, που έχουν εκφραστεί από την Κομισιόν για το έργο, που προγραμματίζεται στις ακτές της Αδριατικής.

Τις διαβεβαιώσεις αποκάλυψε χθες η επίτροπος Διεύρυνσης της Ε.Ε. Μάρτα Κος, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου για το άνοιγμα των διαπραγματευτικών κεφαλαίων της Ουκρανίας και της Μολδαβίας.

«Λάβαμε διαβεβαιώσεις από την κυβέρνηση της Αλβανίας ότι μια πλήρης εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων θα διενεργηθεί και ότι θα τηρηθούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα περιβάλλοντος» τόνισε η επίτροπος.

Η Μάρτα Κος υπενθύμισε ότι η ενταξιακή διαδικασία της Αλβανίας αποτελεί έναν μηχανισμό συνεχούς παρακολούθησης και αξιολόγησης, ο οποίος προσφέρει τις ισχυρότερες δυνατές εγγυήσεις για την προστασία της φύσης και του περιβάλλοντος σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Το έργο αφορά την ανάπτυξη πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων σε παράκτια περιοχή οικολογικής σημασίας κοντά στην Αυλώνα, προκαλώντας αντιδράσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων και κατοίκων.

Η παρέμβαση της επιτρόπου ήρθε, πάντως, σε μια περίοδο έντονης κοινωνικής και πολιτικής αντιπαράθεσης στην Αλβανία, όπου εδώ και εβδομάδες πραγματοποιούνται διαδηλώσεις κατά του σχεδίου τουριστικής αξιοποίησης, που προωθεί η Affinity Partners, η εταιρεία δηλαδή, που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ.

Υπενθυμίζεται ότι το έργο αφορά την ανάπτυξη πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων σε παράκτια περιοχή οικολογικής σημασίας κοντά στην Αυλώνα, προκαλώντας αντιδράσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων και κατοίκων.

Οι ανησυχίες της Κομισιόν επικεντρώνονται, κυρίως, στη συμβατότητα του σχεδίου με το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό κεκτημένο, το οποίο η Αλβανία υποχρεούται να ενσωματώσει ως υποψήφια προς ένταξη στην Ε.Ε χώρα.

Η Κομισιόν έχει επισημάνει εδώ και καιρό ότι η ολοκλήρωση της ενταξιακής πορείας της χώρας προϋποθέτει την πλήρη εναρμόνιση της αλβανικής νομοθεσίας με το ευρωπαϊκό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για την προστασία του περιβάλλοντος και των προστατευόμενων περιοχών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στις Βρυξέλλες τροποποίηση της αλβανικής νομοθεσίας, που υιοθετήθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 και προβλέπει ειδικές εξαιρέσεις για επενδύσεις άνω των 50 εκατ. ευρώ.

Η διάταξη αυτή καλύπτει και το επενδυτικό σχέδιο της Affinity Partners, στο οποίο οι αλβανικές αρχές έχουν παραχωρήσει ειδική μεταχείριση. Η Επιτροπή έχει αφήσει να εννοηθεί ότι τέτοιες εξαιρέσεις ενδέχεται να δημιουργούν ζητήματα συμβατότητας με το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας του περιβάλλοντος και του ανταγωνισμού.

Την περασμένη εβδομάδα, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν για θέματα Διεύρυνσης, Γκιγιόμ Μερσιέ, είχε προειδοποιήσει εκ νέου τις αλβανικές αρχές να ενεργήσουν χωρίς καθυστέρηση, ώστε να αποφευχθούν εξελίξεις, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την ενταξιακή πορεία της χώρας.

Η Κομισιόν ουσιαστικά χτυπά το «καμπανάκι» στα Τίρανα υπογραμμίζοντας ότι τυχόν παραβιάσεις των περιβαλλοντικών κανόνων θα μπορούσαν να δυσχεράνουν το κλείσιμο του Κεφαλαίου 27, που αφορά το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, ένα από τα πιο απαιτητικά κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Πάντως, η Μάρτα Κος φάνηκε να υιοθετεί έναν πιο συμφιλιωτικό τόνο από εκείνον, που είχε προηγουμένως εκφράσει η Κομισιόν. Είπε επίσης ότι η προέλευση μιας επένδυσης δεν αποτελεί το βασικό κριτήριο αξιολόγησης για τις Βρυξέλλες. «Οι ξένες επενδύσεις είναι σημαντικές για κάθε υποψήφια χώρα αλλά και για τα κράτη-μέλη. Αυτό που έχει σημασία για εμάς δεν είναι από πού προέρχονται, αλλά αν υλοποιούνται σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης».

Ωστόσο, έστειλε σαφές μήνυμα στην αλβανική κυβέρνηση τονίζοντας ότι το δικαίωμα στη διαμαρτυρία αποτελεί θεμελιώδη ελευθερία τόσο για τα κράτη-μέλη, όσο και για τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες.

Καθώς η Αλβανία μαζί με το Μαυροβούνιο – που χθες έκλεισε δύο νέα κεφάλαια στις διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε – συγκαταλέγεται στις πλέον προχωρημένες υποψήφιες χώρες, οι Βρυξέλλες παρακολουθούν στενά την εξέλιξη της υπόθεσης, επιμένοντας ότι η οικονομική ανάπτυξη και η προσέλκυση επενδύσεων δεν μπορούν να γίνουν εις βάρος της προστασίας του περιβάλλοντος και της συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.