Η μεγαλύτερη κλοπή κρυπτονομισμάτων στην ιστορία, με λεία 6,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την Binance, φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος πληρώνει τον λογαριασμό όταν χάκερ καταφέρνουν να αδειάσουν τα ψηφιακά πορτοφόλια ενός ανταλλακτηρίου;

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο θα περίμενε κανείς. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μορφές ασφάλισης, η προστασία των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων εξαρτάται από μια σειρά παραμέτρων: τον τρόπο αποθήκευσής τους, τη μέθοδο που χρησιμοποίησαν οι χάκερ για να αποκτήσουν πρόσβαση, αλλά και τους ειδικούς όρους του ασφαλιστηρίου συμβολαίου.

Οπως εξηγεί το Reuters, παρά τη ραγδαία ανάπτυξη της αγοράς κρυπτονομισμάτων και την αύξηση των κυβερνοεπιθέσεων, η ασφαλιστική κάλυψη στον συγκεκριμένο κλάδο παραμένει περιορισμένη και εξαιρετικά εξειδικευμένη.

Η ελλιπής ρύθμιση της αγοράς και οι έντονες διακυμάνσεις στις τιμές των κρυπτονομισμάτων έχουν καταστήσει τις ασφαλιστικές εταιρείες ιδιαίτερα επιφυλακτικές. Ετσι, η κάλυψη τέτοιων κινδύνων παραμένει μια εξειδικευμένη δραστηριότητα, την οποία προσφέρουν κυρίως ασφαλιστές της αγοράς Lloyd’s και εταιρείες με έδρα τις Βερμούδες.

Τι είναι η ασφάλιση ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων;

Η ασφάλιση ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων περιλαμβάνει μια σειρά ασφαλιστηρίων συμβολαίων που έχουν σχεδιαστεί για την προστασία ανταλλακτηρίων κρυπτονομισμάτων, εταιρειών θεματοφυλακής και άλλων επιχειρήσεων του κλάδου.

Οι καλύψεις αφορούν οικονομικές απώλειες από κλοπές ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, κυβερνοεπιθέσεις, τεχνολογικές αστοχίες και άλλους επιχειρηματικούς κινδύνους.

Σε αντίθεση με τα συμβατικά ασφαλιστήρια, τα συγκεκριμένα προϊόντα λαμβάνουν υπόψη τους ιδιαίτερους κινδύνους της τεχνολογίας blockchain, όπως η υποκλοπή ή απώλεια ιδιωτικών «κλειδιών», οι παραβιάσεις ψηφιακών πορτοφολιών, τα κενά ασφαλείας στα έξυπνα συμβόλαια και οι αστοχίες στη φύλαξη κρυπτονομισμάτων.

Σύμφωνα με την Data Bridge Market Research, η παγκόσμια αγορά ασφάλισης κρυπτονομισμάτων αποτιμήθηκε σε 9,37 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025 και προβλέπεται να φτάσει τα 184,98 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2033.

Η αυξανόμενη χρήση κρυπτονομισμάτων από θεσμικούς επενδυτές, αλλά και η συχνότητα των κυβερνοεπιθέσεων, συγκαταλέγονται στους βασικούς παράγοντες που ενισχύουν τη ζήτηση.

Ποιες ζημιές μπορούν να καλύψουν οι ασφαλιστικές εταιρείες;

Η ασφαλιστική προστασία μπορεί να περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες κινδύνων, ανάλογα με το συμβόλαιο.

Η ασφάλιση εγκληματικών ενεργειών αφορά κλοπές, απάτες και επιθέσεις κοινωνικής μηχανικής, ενώ η ασφάλιση κυβερνοευθύνης μπορεί να καλύπτει παραβιάσεις συστημάτων, κυβερνοεπιθέσεις και δαπάνες που σχετίζονται με την ανταπόκριση στις απαιτήσεις των ρυθμιστικών αρχών.

Υπάρχουν επίσης ασφαλιστήρια για σφάλματα και παραλείψεις, τα οποία αφορούν προβλήματα λογισμικού και αστοχίες έξυπνων συμβολαίων, καθώς και συμβόλαια αστικής ευθύνης διευθυντών και στελεχών για δικαστικές αγωγές εναντίον τους.

Ξεχωριστή κατηγορία αποτελεί η ασφάλιση τεχνολογικής ευθύνης, που αφορά παρόχους υποδομών.

Ωστόσο, η ύπαρξη ασφαλιστηρίου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι καλύπτεται ολόκληρη η αξία των κρυπτονομισμάτων που έχουν κλαπεί.

Ποιος πληρώνει ύστερα από ένα χακάρισμα όπως της Binance;

Οταν ένα ανταλλακτήριο πέφτει θύμα κυβερνοεπίθεσης, οι οικονομικές απώλειες μπορούν να καλυφθούν από έναν συνδυασμό ασφαλιστικών αποζημιώσεων, ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας και ειδικών αποθεματικών έκτακτης ανάγκης.

Το ύψος της αποζημίωσης εξαρτάται από τα όρια κάλυψης, τις απαλλαγές και τις εξαιρέσεις που προβλέπει κάθε ασφαλιστήριο. Εάν η ζημιά υπερβαίνει το ασφαλισμένο ποσό, η εταιρεία πρέπει να χρησιμοποιήσει δικούς της οικονομικούς πόρους ή άλλους μηχανισμούς ανάκτησης κεφαλαίων για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της.

Στην περίπτωση της Binance, υπάρχει ήδη ένας τέτοιος μηχανισμός. Πρόκειται για το Secure Asset Fund for Users, γνωστό ως SAFU, το οποίο δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2018 ως αποθεματικό έκτακτης ανάγκης για την προστασία των χρηστών σε περιπτώσεις παραβίασης ασφαλείας ή άλλων σοβαρών περιστατικών στην πλατφόρμα.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Binance, το SAFU διαθέτει το 2026 κρυπτονομίσματα αξίας περίπου ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων, αποκλειστικά σε Bitcoin.

Ωστόσο, η Binance δεν απάντησε άμεσα στο αίτημα του Reuters για διευκρινίσεις σχετικά με την ασφαλιστική της κάλυψη. Επομένως, παραμένει ασαφές σε ποιον βαθμό οι απώλειες από τη συγκεκριμένη επίθεση θα μπορούσαν να καλυφθούν από ασφαλιστικές αποζημιώσεις.

Πότε μια ασφαλιστική εταιρεία μπορεί να αρνηθεί να πληρώσει;

Αυτό είναι ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της ασφάλισης κρυπτονομισμάτων. 

Τα ασφαλιστήρια περιλαμβάνουν συχνά εξαιρέσεις που επιτρέπουν στις εταιρείες να απορρίπτουν συγκεκριμένες απαιτήσεις αποζημίωσης. Μεταξύ των συνηθέστερων εξαιρέσεων συγκαταλέγονται οι διακυμάνσεις στην αξία των κρυπτονομισμάτων, οι δόλιες ενέργειες του ίδιου του ασφαλισμένου και η ανεπαρκής ή αμελής διαχείριση των ιδιωτικών κλειδιών.

Οι περιορισμοί αυτοί μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πραγματική προστασία μιας εταιρείας, ακόμη και όταν διαθέτει ασφαλιστήριο συμβόλαιο.

Γιατί τα συμβατικά ασφαλιστήρια δεν αρκούν;

Τα περισσότερα παραδοσιακά ασφαλιστήρια έναντι εγκληματικών ενεργειών δεν καλύπτουν απώλειες κρυπτονομισμάτων, καθώς σχεδιάστηκαν αρχικά για την προστασία περιουσιακών στοιχείων όπως μετρητά, τίτλοι και πολύτιμα μέταλλα.

Αντίστοιχα, τα συμβατικά ασφαλιστήρια κυβερνοευθύνης δεν καλύπτουν πάντοτε την αξία των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων που κλέβονται. Μπορεί να προβλέπουν αποζημιώσεις για το κόστος εγκληματολογικών ερευνών, την ενημέρωση πελατών ή τις νομικές δαπάνες, αλλά συνήθως εξαιρούν την ίδια την απώλεια ή μεταφορά χρημάτων.

Γι’ αυτό, χωρίς ειδική πρόσθετη κάλυψη ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, ένα συνηθισμένο ασφαλιστήριο κυβερνοκινδύνων δεν επαρκεί για την αποζημίωση ολόκληρης της αξίας των κλεμμένων κρυπτονομισμάτων.

Τι εξετάζουν οι ασφαλιστές πριν εγκρίνουν μια αποζημίωση;

Η διαδικασία αξιολόγησης ξεκινά από τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η παραβίαση.

Οι ασφαλιστές εξετάζουν ποια συστήματα παραβιάστηκαν, πώς αποκτήθηκε η πρόσβαση και εάν η ζημιά εμπίπτει στους όρους του ασφαλιστηρίου. Ελέγχουν επίσης εάν το ανταλλακτήριο είχε τηρήσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων στα ιδιωτικά κλειδιά, στην πρόσβαση στα ψηφιακά πορτοφόλια και στην έγκριση συναλλαγών.

Μια καθοριστική διάκριση είναι εάν ένας εξωτερικός χάκερ έκλεψε διαπιστευτήρια πρόσβασης ή εάν εργαζόμενος της εταιρείας μετέφερε σκόπιμα περιουσιακά στοιχεία. Ανάλογα με το τι συνέβη, μπορεί να ενεργοποιούνται διαφορετικές ασφαλιστικές καλύψεις ή να μην προβλέπεται αποζημίωση.