Τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους όταν δύο ισπανικά τρένα υψηλής ταχύτητας συγκρούστηκαν την Τετάρτη, στην Ισπανία, με τα σωστικά συνεργεία να ερευνούν τα συντρίμμια για τον εντοπισμό περισσότερων σορών.

Πρόκειται για το δεύτερο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία φέτος και το φονικότερο στην Ευρώπη από το 2013.

Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας δήλωσε ότι η σύγκρουση, νότια της Μαδρίτης, σημειώθηκε αφού δόθηκε άδεια σε τρένο της Renfe να συνεχίσει την πορεία του, παρά το γεγονός ότι παρέμενε ενεργός κόκκινος σηματοδότης, εξαιτίας άλλου συρμού που ήταν ακινητοποιημένος στις ίδιες γραμμές.

Ο Οσκαρ Πουέντε εξήγησε ότι το κόκκινο σήμα είχε ενεργοποιηθεί λόγω βλάβης στο ηλεκτρονικό σύστημα επικοινωνιών, η οποία προκάλεσε την αυτόματη διακοπή της κυκλοφορίας. Ωστόσο, ελήφθη η λανθασμένη απόφαση να επιτραπεί στο τρένο της Renfe να συνεχίσει την πορεία του, κατά παράβαση του προβλεπόμενου πρωτοκόλλου.

Ασθενοφόρα, νεκροφόρες και ελικόπτερα βρίσκονταν δίπλα σε ένα από τα τρένα, σε υπερυψωμένο τμήμα της σιδηροδρομικής γραμμής, ενώ παραμορφωμένα μεταλλικά τμήματα, σπασμένα πάνελ και συντρίμμια είχαν διασκορπιστεί σε πρανές, στο οποίο είχαν κατακρημνιστεί τουλάχιστον τρία βαγόνια.

Οι διασώστες αναζητούν θύματα

Επιβάτες που είχαν απομακρυνθεί από τα τρένα κατευθύνονταν προς έναν κοντινό δρόμο. Ορισμένοι είχαν τραύματα καλυμμένα με επιδέσμους, ενώ άλλοι μετέφεραν τις βαλίτσες τους και δέχονταν νερό από εθελοντές.

Ο Μιγκέλ, ο οποίος ταξίδευε μαζί με αρκετούς συναδέλφους του στο τελευταίο βαγόνι ενός εκ των τρένων, περιέγραψε τη στιγμή του δυστυχήματος και όσα ακολούθησαν αμέσως μετά.

«Ακούσαμε έναν τρομακτικό θόρυβο, έναν πραγματικά πολύ δυνατό κρότο που διήρκεσε δέκα δευτερόλεπτα, φοβηθήκαμε πως θα εκτροχιαστεί το τρένο. Από το δεξί παράθυρο μπορούσαμε να δούμε ένα διαλυμένο τρένο», δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό COPE.

Ο επικεφαλής της περιφερειακής κυβέρνησης της Καστίλης-Λα Μάντσα επιβεβαίωσε ότι ο αριθμός των νεκρών είχε αυξηθεί στους 68, ενώ οι διασώστες συνέχιζαν να ερευνούν ένα προς ένα τα βαγόνια, αναζητώντας περισσότερα θύματα της σύγκρουσης.

Δυστύχημα στην ίδια γραμμή, με τις ίδιες εταιρείες

Η σύγκρουση σημειώθηκε λίγους μήνες μετά το δυστύχημα του Ιανουαρίου, στο οποίο είχαν εμπλακεί τρένα υψηλής ταχύτητας των ίδιων εταιρειών, στην ίδια σιδηροδρομική γραμμή, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 46 άνθρωποι.

Στο δυστύχημα εκείνο, ένα τρένο εκτροχιάστηκε και προσέκρουσε σε συρμό που κινούνταν από την αντίθετη κατεύθυνση, κοντά στο Αδαμούθ, στην επαρχία της Κόρδοβας. Το περιστατικό προκάλεσε συζήτηση σχετικά με το ύψος των επενδύσεων στη συντήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου τα τελευταία χρόνια.

Πηγή που είχε ενημερωθεί για το δυστύχημα της Τετάρτης ανέφερε ότι τρένο της ιδιωτικής κοινοπραξίας Iryo σταμάτησε κοντά στο Τολέδο, κατόπιν εντολής του διαχειριστή σιδηροδρομικών υποδομών Adif, εξαιτίας βλάβης στη σηματοδότηση.

Στη συνέχεια, τρένο της Renfe προσέκρουσε με μεγάλη ταχύτητα στον ακινητοποιημένο συρμό, προκαλώντας τον εκτροχιασμό αρκετών βαγονιών και των δύο τρένων, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Η Renfe ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι, αφού δόθηκε άδεια στο τρένο της να συνεχίσει την πορεία του, αυτό συγκρούστηκε με τον συρμό της Iryo, ο οποίος παρέμενε ακινητοποιημένος «για λόγους που δεν γνωρίζουμε».

«Το τρένο της Renfe συνέχισε την πορεία του σύμφωνα με τις οδηγίες που είχε λάβει και σημειώθηκε σύγκρουση. Η ακριβής αλληλουχία των γεγονότων, οι συνθήκες κυκλοφορίας και οι περιστάσεις της πρόσκρουσης θα πρέπει να διαπιστωθούν από την έρευνα», ανέφερε η Renfe.

Δεν υπήρξε άμεση απάντηση από την Iryo ή την Adif σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό.

Μαρτυρία επιβάτιδας

Οι Αρχές δεν ανακοίνωσαν άμεσα αριθμό τραυματιών, ωστόσο η υπουργός Υγείας Μόνικα Γκαρθία κάλεσε τους πολίτες, με ανάρτησή της στην πλατφόρμα Χ, να προσφέρουν αίμα.

Η εκπρόσωπος της περιφέρειας Καστίλης-Λα Μάντσα, Εσθερ Παδίγια, δήλωσε ότι στο τρένο της Iryo επέβαιναν 147 άνθρωποι και σε εκείνο της Renfe 397.

Πρόκειται για το πιο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ευρώπη από το 2013, όταν εκτροχιασμός τρένου στο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα της Ισπανίας είχε στοιχίσει τη ζωή σε 80 ανθρώπους.

Η Εδουάρδα, επιβάτιδα του τρένου της Iryo, περιέγραψε στον ραδιοφωνικό σταθμό Cadena SER ότι ένιωσε μια ισχυρή πρόσκρουση που την εκτίναξε προς τα εμπρός, κάνοντάς την αρχικά να πιστέψει ότι το τρένο είχε πραγματοποιήσει έκτακτη πέδηση.

Συνειδητοποίησε τη σοβαρότητα του δυστυχήματος μόνο όταν είδε τραυματισμένους ανθρώπους και της ζητήθηκε να απομακρυνθεί από τον συρμό.

Αφού κατέβηκε από το πρανές για να φτάσει σε ασφαλές σημείο, αντίκρισε μια σκηνή που χαρακτήρισε «καταστροφική», με τμήμα του τρένου να κρέμεται στην πλαγιά και φωτιά να έχει ξεσπάσει σε ένα βαγόνι.

Σύμφωνα με την ίδια, οι δυνάμεις έκτακτης ανάγκης, μεταξύ των οποίων ένα ελικόπτερο, αστυνομικοί και ασθενοφόρα, έφτασαν περίπου 20 λεπτά αργότερα.

«Είδα νεκρούς ανθρώπους», δήλωσε.

Ερευνες για τα ακριβή αίτια

Τα τρένα της Renfe και της Iryo συγκρούστηκαν λίγο μετά τις 9 το πρωί, προκαλώντας τον εκτροχιασμό δύο βαγονιών της Iryo, σύμφωνα με εκπρόσωπο της περιφέρειας Καστίλης-Λα Μάντσα.

Η Renfe ανακοίνωσε ότι ενεργοποίησε ειδική τηλεφωνική γραμμή για τις οικογένειες των θυμάτων και εξέφρασε τα συλλυπητήριά της. Η Iryo ανέφερε ότι έθεσε σε εφαρμογή τα πρωτόκολλα έκτακτης ανάγκης.

Τα αίτια του δυστυχήματος του Ιανουαρίου, κοντά στην Κόρδοβα, εξακολουθούν να διερευνώνται.

Προκαταρκτική έκθεση της ισπανικής Πολιτοφυλακής (Guardia Civil), τον Φεβρουάριο, υπέδειξε ως βασικό ενδεχόμενο για την πρόκληση του δυστυχήματος ελαττώματα στη σιδηροδρομική γραμμή, στη σιδηροτροχιά ή στη συγκόλληση μεταξύ δύο τμημάτων της γραμμής, χωρίς ωστόσο να αποκλείει επτά άλλες εκδοχές.

Εκλογές τον επόμενο μήνα

Το νέο δυστύχημα σημειώνεται ενώ η Ισπανία προετοιμάζεται για τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου.

«Συγκλονισμένος από το σοβαρό σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Τολέδο. Η σκέψη μου, η αλληλεγγύη και η συμπαράστασή μου βρίσκονται κοντά σε όλα τα θύματα και τις οικογένειές τους», ανέφερε ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ σε ανάρτησή του στο Χ.

Αυξάνονται τα περιστατικά

Τα σιδηροδρομικά ατυχήματα και δυστυχήματα, συμπεριλαμβανομένων των εκτροχιασμών και των συγκρούσεων, αυξήθηκαν από 45 το 2016 σε 57 το 2024 και σε 69 πέρυσι, σύμφωνα με την ισπανική Αρχή Ασφάλειας Σιδηροδρόμων.

Περίπου 25 εκατομμύρια επιβάτες χρησιμοποίησαν τρένα υψηλής ταχύτητας στην Ισπανία κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, αριθμός μειωμένος κατά περίπου 14% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, σύμφωνα με ανάλυση του Reuters σε στοιχεία της ισπανικής Επιτροπής Ανταγωνισμού.

Στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν ότι οι επενδύσεις της Ισπανίας στη συντήρηση του δικτύου υψηλής ταχύτητας, συνολικού μήκους περίπου 4.000 χιλιομέτρων, υπολείπονται εκείνων άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών, παρά την πρωτοφανή προσπάθεια επέκτασης του δικτύου.

Η Ισπανία δαπάνησε κατά μέσο όρο περίπου 1,5 δισ. ευρώ ετησίως από το 2018 έως το 2022 για το σιδηροδρομικό της δίκτυο υψηλής ταχύτητας, περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα.

Ωστόσο, η συντριπτική πλειονότητα των κονδυλίων κατευθύνθηκε στην κατασκευή νέων υποδομών, ενώ μόλις το 16% περίπου προοριζόταν για τη συντήρηση, την ανανέωση και την αναβάθμιση του υφιστάμενου δικτύου.