Μια νέα εποχή ξημερώνει για τη Σερβία, καθώς το φοιτητικό κίνημα που στηρίχθηκε από διαδηλωτές ανέτρεψε τον επί χρόνια ηγέτη της χώρας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, σε μια εκλογική νίκη με συντριπτική διαφορά. Ωστόσο, ελάχιστοι γνωρίζουν πώς θα κυβερνήσει το νέο πολιτικό σχήμα, όπως παρατηρεί σε ανάλυσή του το πρακτορείο Reuters.

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι κατέκλυσαν τους δρόμους του Βελιγραδίου και άλλων πόλεων και κωμοπόλεων της Σερβίας, μετά την παραδοχή της ήττας από τον Βούτσιτς αργά το βράδυ της Κυριακής. Το εκλογικό αποτέλεσμα ταυτόχρονα έβαλε τέλος σε δύο χρόνια ειρηνικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, με αίτημα την αποχώρηση του Βούτσιτς από την εξουσία.

Με σχεδόν το 99% των ψήφων καταμετρημένο, οι υποψήφιοι που υποστηρίχθηκαν από τους φοιτητές εξασφάλισαν σαφές προβάδισμα με ποσοστό 52,7%, σύμφωνα με την Κρατική Εκλογική Επιτροπή, έναντι 39,2% για τον συνασπισμό υπό το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) του Βούτσιτς.

Το αποτέλεσμα δίνει 139 έδρες στο κίνημα της «Φοιτητικής Λίστας» στο κοινοβούλιο των 250 εδρών, ενώ ο συνασπισμός του SNS εξασφαλίζει 97 έδρες, ενώ τις υπόλοιπες καταλαμβάνουν κόμματα με μικρότερα ποσοστά. Το Σύνταγμα προβλέπει περιθώριο έως και 90 ημερών για τον σχηματισμό κυβέρνησης, αφότου συγκληθεί το κοινοβούλιο μετά την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων από την Κρατική Εκλογική Επιτροπή.

Ο Βούτσιτς κυριάρχησε στην πολιτική ζωή της Σερβίας ως πρωθυπουργός ή πρόεδρος από το 2014. Ωστόσο, έχασε την εξουσία από ένα κράμα υποψηφίων που στηρίχθηκαν από τους φοιτητές και αναδείχθηκαν μέσα από τις διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς, μετά τον θάνατο 16 ανθρώπων από την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης Νόβι Σαντ.

Πολιτική αλλαγή

Η νίκη των φοιτητών σηματοδοτεί μια βαθιά πολιτική αλλαγή στη χώρα των περίπου 6 εκατομμυρίων κατοίκων, και ενδέχεται να εμπνεύσει και άλλα φοιτητικά κινήματα που έχουν αναδυθεί τις τελευταίες εβδομάδες σε ολόκληρη την Ευρώπη, διεκδικώντας καλύτερη εκπαίδευση και περισσότερες προοπτικές.

Ανάμεσα στους υποψηφίους που στηρίζονται από τους φοιτητές βρίσκονται πανεπιστημιακοί καθηγητές, ηθοποιοί και αγρότες. Ωστόσο, το κίνημα δεν έχει συγκεκριμένο ηγέτη, μια στρατηγική που υιοθετήθηκε κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, προκειμένου να αποφευχθούν προσπάθειες δυσφήμησης από την κυβέρνηση.

Παραμένει λοιπόν ασαφές ποιος θα αναλάβει την πρωθυπουργία και άλλες καίριες θέσεις, ώστε να υλοποιήσει το εσωτερικό πρόγραμμα του κινήματος, το οποίο στοχεύει στην πάταξη της διαφθοράς και στη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά και να διαχειριστεί τη θέση της χώρας στη διεθνή σκηνή.

Μεταξύ των πιο προβεβλημένων προσώπων του κινήματος είναι ο επικεφαλής του ψηφοδελτίου των φοιτητών, καρδιολόγος Ιλια Σρντάνοβιτς, ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας Ντέγιαν Σόσκιτς και ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Ράντομιρ Σάιτσιτς, ο οποίος μίλησε εκ μέρους των φοιτητών μετά τη νίκη τους.

Ο Βούτσιτς και το SNS αρνούνταν επανειλημμένα τις κατηγορίες για καταστολή και διαφθορά.