Εδώ και χρόνια η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι θεωρείτο μια δεξιά ηγέτις, ικανή να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ Ευρώπης και προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Αυτή την εβδομάδα, όμως, φαίνεται πως η Μελόνι αποφάσισε ότι ο Τραμπ υπερέβη τα όρια. Εχοντας υποστεί βαριές πολιτικές ήττες εξαιτίας της εγγύτητάς της με τον διόλου λαοφιλή στην Ιταλία Αμερικανό πρόεδρο, θεωρούμενο υπεύθυνο για την αύξηση των τιμών των καυσίμων, η Μελόνι άδραξε την ευκαιρία για να απεμπλακεί από μια επιβλαβή σχέση. Μετά τις επιθέσεις του Τραμπ κατά του Πάπα Λέοντος ΙΔ΄ τη Δευτέρα, η πρωθυπουργός έσπευσε να υπερασπισθεί τον Αμερικανό ποντίφικα λέγοντας: «Θεωρώ απαράδεκτες τις δηλώσεις του προέδρου Τραμπ για τον Αγιο Πατέρα». Ο εμφανώς ενοχλημένος Τραμπ στράφηκε κατά της Μελόνι, λέγοντας σε συνέντευξή του σε ιταλική εφημερίδα τη Δευτέρα ότι δεν της έχει μιλήσει εδώ και πολύ καιρό, είχε θυμώσει με την έλλειψη συμμετοχής της στον πόλεμο με το Ιράν και είχε σοκαριστεί μαζί της. «Πίστευα ότι είχε θάρρος, αλλά έκανα λάθος. Αυτή είναι η απαράδεκτη», πρόσθεσε ο πρόεδρος.

Η στιγμή αποτελεί σταθμό στη σταδιοδρομία της Μελόνι, η οποία εξελίχθηκε από ακτιβίστρια νεοφασιστικής οργάνωσης σε ηγέτιδα ακροδεξιού κόμματος και, τέλος, στην πρώτη γυναίκα πρωθυπουργό της Ιταλίας, διακρινόμενη για τον ρεαλισμό της. Οταν ο Τραμπ επέστρεψε για δεύτερη θητεία στον Λευκό Οίκο, πολλοί στην Ευρώπη φοβήθηκαν ότι ο πρόεδρος θα παρέσυρε την πρωθυπουργό σε ακροδεξιά ατραπό. Αντιθέτως, αναλυτές εκτιμούν ότι η Μελόνι ενσωματώθηκε στο συμβατικό ευρωπαϊκό συντηρητικό ρεύμα.

«Στη σχέση της με τον Τραμπ, η Μελόνι πίστεψε αρχικά ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει σαν μεσολαβήτρια μεταξύ της υπόλοιπης Ευρώπης και του Λευκού Οίκου. Σταδιακά αποδείχθηκε, όμως, ότι η εγγύτητα αυτή ήταν επιζήμια για την ίδια. Εκτιμώ ότι εκμεταλλεύθηκε τις δηλώσεις Τραμπ για τον Πάπα για να απομακρυνθεί. Δεν θα μπορούσε να κάνει αλλιώς», λέει ο Ρομπέρτο ντ’ Αλιμόντε, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Λουίς Γκουίντο Κάρλι της Ρώμης.

Ολα άρχισαν το 2018

Η σχέση Τραμπ – Μελόνι έμοιαζε στην αρχή σαν μια καλή φιλία. Το 2018, όταν η Μελόνι ήταν ακόμη περιθωριακή φιγούρα στην ιταλική πολιτική σκηνή, προσκάλεσε τον σύμβουλο του Τραμπ, Στιβ Μπάνον, ως κεντρικό προσκεκλημένο του συνεδρίου της. Το επόμενο έτος αποκάλεσε με υπερηφάνεια τον εαυτό της «τον μόνο Ιταλό υπήκοο» που προσκλήθηκε να μιλήσει στο συνέδριο της αμερικανικής συντηρητικής οργάνωσης CPAC στην Ουάσιγκτον. Η Μελόνι μίλησε εκεί την ίδια ημέρα με τον Τραμπ, δημοσιεύοντας διθυραμβικά σχόλια για τον Αμερικανό πρόεδρο στα σόσιαλ μίντια.

Το 2022 δήλωσε σε συνέντευξή της: «Ο Τραμπ έκανε κάποια πολύ καλά πράγματα ενόσω ήταν πρόεδρος. Στην εξωτερική πολιτική, για παράδειγμα: δεν είχαμε πολέμους». Χρόνια αργότερα, η φιλία τους έμοιασε να ενισχύεται. «Δεν σε ενοχλεί να σε λέω όμορφη; Γιατί είσαι», είπε ο Τραμπ στη Μελόνι κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής στην Αίγυπτο τον περασμένο Οκτώβριο.

Παρά τις δημόσιες εκδηλώσεις αγάπης, όμως, ο Τραμπ πίεσε συστηματικά τη Μελόνι στη δεύτερη θητεία του προκειμένου η Ιταλία να ενισχύσει τις αμυντικές δαπάνες της και να αποδεχθεί επαχθείς εμπορικούς όρους. Η πρωθυπουργός έδειξε σημάδια αντίστασης. Τον περασμένο Απρίλιο, καθώς ο Τραμπ συζητούσε την προσάρτηση της Γροιλανδίας, η Μελόνι δήλωσε με τακτ τη διαφωνία της.

Οταν ο Τραμπ αποφάσισε να επιτεθεί στο Ιράν, δεν ενημέρωσε εγκαίρως τη Μελόνι, ενώ ο υπουργός Αμυνας της Ιταλίας παραθέριζε στο Ντουμπάι και χρειάστηκε να εγκαταλείψει τον Κόλπο με στρατιωτική πτήση. Ο πόλεμος προκάλεσε εκτίναξη των τιμών φυσικού αερίου και ηλεκτρικού στην Ιταλία, με τη Μελόνι να συνειδητοποιεί τον οξύ πολιτικό κίνδυνο ενόψει δημοψηφίσματος για μεταρρύθμιση της δικαστικής εξουσίας.

Καθώς όλες οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι ο πόλεμος και ο Τραμπ δεν απολάμβαναν τη στήριξη των Ιταλών, η Μελόνι άρχισε να εκφράζεται.

«Είμαι ανήσυχη γιατί θα ήταν ανόητο να υποστηρίξουμε ότι όσα γίνονται στο Ιράν δεν μας αφορούν. ΗΠΑ και Ισραήλ αποφάσισαν να επιτεθούν χωρίς τη συμμετοχή των Ευρωπαίων εταίρων τους», είπε η πρωθυπουργός στις 2 Μαρτίου. Λίγες ημέρες αργότερα, η Μελόνι ξεκαθάριζε ότι «δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο και δεν θέλουμε να βρεθούμε σε πόλεμο». Ζήτησε μάλιστα από τον υπουργό Αμυνας Γκουίντο Κροζέτο, που είχε αποκλειστεί στο Ντουμπάι, να είναι πιο αυστηρός, για να χαρακτηρίσει την επίθεση στο Ιράν «εκτός των ορίων του διεθνούς δικαίου». Η Μελόνι πρόσθεσε από το βήμα της Βουλής ότι, δεδομένων των επικοινωνιακών προβλημάτων της αμερικανικής κυβέρνησης, δεν θα συμφωνούσε με την εκτίμηση της Ουάσιγκτον ότι η ιρανική αδιαλλαξία ήταν αυτή που δεν επέτρεψε την επίτευξη συμφωνίας.

Αποστάσεις από το Ισραήλ

Η Μελόνι επιδιώκει τις τελευταίες εβδομάδες να αποστασιοποιηθεί και από το Ισραήλ, παρά τη στενή συμμαχία που συνέδεε τις δύο χώρες. Αυτή την εβδομάδα η πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι η Ρώμη δεν θα ανανεώσει αυτόματα την αμυντική συμφωνία της με το Ισραήλ, «δεδομένης της παρούσας συγκυρίας». Παρά τις προσπάθειές της, η Μελόνι υπέστη βαριά ήττα στο δημοψήφισμα για τη δικαστική μεταρρύθμιση, ζητώντας την παραίτηση του αρμόδιου υπουργού.

Η αντιπαράθεση του Τραμπ με τον Πάπα πρόσφερε στη Μελόνι ιδανική ευκαιρία. Αναλυτές εκτιμούν τώρα ότι η πρωθυπουργός καλείται να αποφασίσει αν θα πορευθεί μόνη ή θα προσεγγίσει τα συμβατικά ευρωπαϊκά συντηρητικά κόμματα, τα οποία επέκρινε σε όλη την πολιτική σταδιοδρομία της. Μετά την ήττα του σημαντικού συμμάχου της Ούγγρου πρωθυπουργού Ορμπαν την Κυριακή, η Μελόνι χρειάζεται επειγόντως νέους φίλους ενόψει των βουλευτικών εκλογών του 2027 στην Ιταλία. «Θα πρέπει να πλησιάσει την Ευρώπη. Για την ώρα, είναι απομονωμένη», λέει ο Ντ’ Αλιμόντε.