Γράφει η Αλεξία Καλαϊτζή
Κεντρική μορφή της δημόσιας ζωής της Βενεζουέλας, με πορεία που τέμνει τη δημοσιογραφία και την πολιτική, ο Βλάντιμιρ Βιγιέγκας ακροβάτησε ανάμεσα σε δύο κόσμους και βίωσε εκ των έσω τους μαιανδρισμούς της σύγχρονης ιστορίας της χώρας του.
Συμμαθητής του Νικολάς Μαδούρο, υπουργός στην κυβέρνηση του Ούγκο Τσάβες και για μια περίοδο διευθυντής της κρατικής τηλεόρασης, όταν ένιωσε ότι ο τσαβισμός αντιτίθεται στις αρχές του παραιτήθηκε ηχηρά και έγινε έντονος επικριτής του.
«Αυτή είναι η δυσκολότερη στιγμή για τη Βενεζουέλα», δήλωσε στη συνέντευξη που παραχώρησε στην «Κ» από το Καράκας όπου διαμένει και συνεχίζει να δημοσιογραφεί.
Πολίτες σε σοκ
Στην πρωτεύουσα, όπως περιέγραψε, οι δρόμοι είναι άδειοι, τα μαγαζιά και τα σούπερ μάρκετ παραμένουν κλειστά, ενώ υπάρχει έντονη παρουσία της Αστυνομίας και του Στρατού σε κάποια σημεία της πόλης. «Επικρατεί μια τεταμένη ηρεμία, οι άνθρωποι είναι ακόμα σε σοκ», ανέφερε, διευκρινίζοντας πως βασικό μέλημα των περισσότερων είναι να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα γιατί δεν ξέρουν τι θα φέρει η επόμενη ημέρα. «Σχηματίζονται μεγάλες ουρές στα καταστήματα που είναι ανοιχτά. Οι άνθρωποι αναζητούν τρόφιμα, προκειμένου να προστατευθούν από καταστάσεις που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε κάτι χειρότερο. Υπάρχει ανησυχία και για τα αποθέματα καυσίμων».
Το προηγούμενο διάστημα, ο 64χρονος δημοσιογράφος, σε τοποθετήσεις του σε διεθνή ΜΜΕ, επαναλάμβανε πως παρότι η ανάγκη πολιτικής αλλαγής στη χώρα είναι επιτακτική, μια στρατιωτική επέμβαση δεν αποτελεί επουδενί τη λύση. Τα τελευταία 24ωρα νιώθει πως δικαιώνεται, επιρρίπτοντας παράλληλα ευθύνες στο καθεστώς.
Η κυβέρνηση οφείλει να αναστοχαστεί τα λάθη που έκανε, και τα οποία επέτρεψαν να συμβεί αυτή η επέμβαση, όπως είναι η έλλειψη πολιτικών ελευθεριών, η καταστολή, η λογοκρισία, η απουσία πολιτικού διαλόγου και ο σεχταρισμός.
«Ως Βενεζουελανός αισθάνομαι πολύ άσχημα, πολύ λυπημένος, πολύ ντροπιασμένος που η χώρα μας δέχθηκε παρέμβαση από μια ξένη δύναμη. Είμαι σταθερά αντίθετος στη στρατιωτική επέμβαση ως μηχανισμό επίλυσης της πολιτικής σύγκρουσης στη Βενεζουέλα, διότι οι στρατιωτικές επεμβάσεις, σε οποιαδήποτε μορφή, δεν επιλύουν τις συγκρούσεις, μα τις περιπλέκουν», ανέφερε.
Παρακολουθώντας τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ και την αναφορά του στα αποθέματα πετρελαίου, συλλογίστηκε πως συντελείται μια πραγματικά δραματική οπισθοδρόμηση ως προς την ανεξαρτησία και την αυτοκυριαρχία της Βενεζουέλας. «Την ίδια ώρα σκέφτηκα πολύ και το ποιος προκάλεσε αυτή την εξέλιξη. Η κυβέρνηση οφείλει να αναστοχαστεί τα λάθη που έκανε, και τα οποία επέτρεψαν να συμβεί αυτή η επέμβαση, όπως είναι η έλλειψη πολιτικών ελευθεριών, η καταστολή, η λογοκρισία, η απουσία πολιτικού διαλόγου και ο σεχταρισμός. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να συνεχίσει να προσπαθεί να ελέγχει την αντιπολίτευση, γιατί στο τέλος αυτό καταλήγει να προκαλεί καταστάσεις όπως αυτή που βιώνουμε».
Υπογράφοντας το Σύνταγμα του 1999.
Ο Μαδούρο που γνώρισα
Ο ίδιος παρότι γνώρισε τον Νικολάς Μαδούρο δεν τον υποστήριξε ποτέ πολιτικά, ούτε όταν ήταν υποψήφιος ούτε όταν ήταν ηγέτης.
Παιδί πολιτικά ενεργών κομμουνιστών, ο Βλάντιμιρ Βιγιέγκας μεγάλωσε σε μια οικογένεια που ο πατέρας του ανήκε στην ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος -ήταν πρόεδρος του Σωματείου Εργατών- ενώ η μητέρα του ήταν επίσης ενεργή υποστηρίκτρια. Ο ίδιος ήταν μέλος της Κουμμουνιστικής Νεολαίας και συμμετείχε στις δράσεις της, έως ότου άρχισε να βλέπει πως το Κομμουνιστικό Κόμμα της χώρας δεν ακολουθούσε την τάση του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ που ο ίδιος πρέσβευε. Ετσι αναζήτησε πολιτικό καταφύγιο σε άλλα αριστερά κόμματα και έπειτα στο κίνημα Τσάβες.
Με τον Νικολάς Μαδούρο ήταν συμμαθητές στο λύκειο. «Ημασταν μαζί στο Μαθητικό Συμβούλιο. Εκείνος ήταν πρόεδρος του Μαθητικού Συμβουλίου και εγώ ήμουν μέλος της εκτελεστικής επιτροπής του. Εχω πολλές προσωπικές αναμνήσεις από εκείνη την περίοδο, υπάρχουν αμέτρητες ιστορίες. Θα τον περιέγραφα ως έναν φιλικό άνθρωπο, έναν χαρισματικό τύπο». Από τα πολλά που έχει ζήσει μαζί του, ανακάλεσε μια συγκεκριμένη ιστορία: «Οταν ήμουν βουλευτής (σ.σ.: με μικρότερο αριστερό κόμμα), το 1996 πήγα να επισκεφθώ κάποιους πολιτικούς κρατουμένους. Τότε άκουσα μια φωνή να με φωνάζει “Βλάντιμιρ”! Και αυτή η φωνή ανήκε στον Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος κρατούνταν σε κελί πλήρους απομόνωσης. Ηταν τότε μέλος της Μπολιβαριανής Επανάστασης μαζί με τον Τσάβες και τον είχαν φυλακίσει. Πλησίασα, του μίλησα και στη συνέχεια κατήγγειλα την κράτησή του. Λίγο αργότερα τον άφησαν ελεύθερο. Είχε διηγηθεί και ο ίδιος πολλές φορές την ιστορία αυτή».
Παρά τη βοήθεια, «υπήρξα πάντα επικριτικός απέναντί του», είπε. Υποστήριξε ωστόσο τον ιδρυτή της Μπολιβαριανής Επανάστασης, Ούγκο Τσάβες. Οπως είπε, ασπάστηκε τα ιδεώδη του κινήματος ειδικά στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Υπηρέτησε ως πρέσβης στο Μεξικό και στη Βραζιλία, ενω διετέλεσε υφυπουργός Εξωτερικών. Αρχισε να απομακρύνεται από την κυβέρνηση το 2007, όταν ο τότε πρόεδρος επιχείρησε να αλλάξει το Σύνταγμα του 1999. «Οταν ήρθε η συνταγματική αναθεώρηση, δεν στήριξα ούτε τη διαδικασία ούτε το περιεχόμενό της. Αντιτάχθηκα δημόσια, διότι υπονόμευε πολλές από τις κατακτήσεις που είχαν επιτευχθεί, ιδίως σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη Δικαιοσύνη». Τότε παραιτήθηκε.
Συνέντευξη με τον πρώην πρόεδρο της Βενεζουέλας, Κάρλος Αντρές Πέρες.
Στη δημοσιογραφική του πορεία, συνεργάστηκε με ισπανόφωνες εφημερίδες και παρουσίασε πολιτικές εκπομπές στην τηλεόραση. Εχει πάρει συνεντεύξεις από όλους τους προέδρους της σύγχρονης ιστορίας της Βενεζουέλας, όπως ο Κάρλος Αντρές Πέρες, ο Ραφαέλ Καλδέρα και ο Χάιμε Λουζίνκι, καθώς και αρχηγούς άλλων χωρών της Λατινικής Αμερικής, μεταξύ των οποίων ο Φιντέλ Κάστρο και ο Ερνέστο Σάμπερ της Κολομβίας. Τα τελευταία πέντε χρόνια διατηρεί τη δική του πολιτική εκπομπή στο YouTube, καθώς η εκπομπή του στην τηλεόραση κόπηκε εξαιτίας, όπως κατήγγειλε, λογοκρισίας που υπέστη από τον Νικολάς Μαδούρο.
Οπως περιέγραψε, το να ασκείς το επάγγελμα του δημοσιογράφου στη Βενεζουέλα είναι επικίνδυνο. «Υπάρχει λογοκρισία, η δημοσιογραφία έχει ποινικοποιηθεί και έχει δημιουργηθεί ένα σύστημα νόμων που τιμωρεί την άσκηση της ελευθερίας της έκφρασης και της σκέψης. Σήμερα είναι στη φυλακή περισσότεροι από 20 δημοσιογράφοι απλώς επειδή έκαναν τη δουλειά τους», δήλωσε αναφέροντας χαρακτηριστικά πως επικρατεί φόβος ακόμα και για να πάρεις συνέντευξη από συγκεκριμένα άτομα.
«Η πλειοψηφία θέλει αλλαγή»
Η απώλεια της ελευθερίας του Τύπου είναι σύμφωνα με τον ίδιο ένα μόνο κομμάτι της εικόνας ενός διεφθαρμένου καθεστώτος που ελέγχει πλήρως τους θεσμούς: «Στην ηγεσία των βασικών θεσμών, από τα δικαστήρια και την Εισαγγελία μέχρι τον Συνήγορο του Πολίτη, βρίσκονται στελέχη του κυβερνώντος κόμματος, άνθρωποι απολύτως πιστοί στην κυβέρνηση».
Αυτά άλλωστε τα στοιχεία, παράλληλα με τη φτωχοποίηση και τη διαφθορά, ώθησαν κατά τον Βιγιέγκας πολλούς Βενεζουελανούς να αντιταχθούν στην κυβέρνηση Μαδούρο.
«Σύμφωνα με μετρήσεις που έχω δει τους τελευταίους μήνες, θα έλεγα ότι κάτω από το 30% του πληθυσμού στηρίζει τον Μαδούρο. Πιστεύω ότι η πλειοψηφία των Βενεζουελανών θέλει αλλαγή. Ο τσαβισμός σήμερα είναι μειοψηφία, αλλά παραμένει μια οργανωμένη μειοψηφία». Το αγκάθι, όπως επισήμανε, είναι πως η αντιπολίτευση είναι ακόμα αδύναμη και κατακερματισμένη.
Συνέντευξη με τον Φιντέλ Κάστρο.
Ο ρόλος της μεταβατικής προέδρου
Καταλυτική σημασία για την επόμενη ημέρα έχει κατά τον ίδιο ο ρόλος που θα παίξει η Ντέλσι Ροντρίγκες, πρώη αντιπρόεδρος στην κυβέρνηση του Μαδούρο, η οποία τελεί πλέον μεταβατική πρόεδρος της χώρας.
«Εάν η Ντέλσι Ροντρίγκες κάνει τα σωστά βήματα, θα μπορούσαμε να βρισκόμαστε σε μια διαδικασία μετάβασης προς μια νέα πολιτική φάση, την οποία χρειάζονται όλοι οι Βενεζουελανοί», επισήμανε. Κατά τον ίδιο, η νυν πρόεδρος έχει στα χέρια της την ευκαιρία να προχωρήσει σε μια μεγάλη τομή και να αποσυμφορήσει τις κοινωνικές πιέσεις, όπως για παράδειγμα απελευθερώνοντας πολιτικούς κρατουμένους, επιτρέποντας στα κόμματα να λειτουργούν ελεύθερα, επιτρέποντας στα μέσα ενημέρωσης να κάνουν τη δουλειά τους.
Ο φόβος για εμφύλιο και η ελπίδα για αλλαγή
«Ο μεγαλύτερος φόβος μου είναι ότι αυτές οι καταστάσεις θα μας οδηγήσουν σε εμφύλιο πόλεμο, ότι θα οδηγήσουν στη διάλυση της δημοκρατίας, ότι θα υποθηκεύσουν το μέλλον μας ως χώρας, ότι θα χάσουμε την κυριαρχία μας», σχολίασε στο τέλος της συζήτησης.
Στον αντίποδα, διατηρεί ακόμα την ελπίδα πως αυτή την κρίσιμη στιγμή μπορεί να δημιουργηθεί η κατάλληλη συνθήκη για την οικοδόμηση μιας νέας εποχής για τη χώρα, «μια εποχή στην οποία οι Βενεζουελανοί θα μπορέσουν να κατανοήσουν ο ένας τον άλλον και να αντικαταστήσουν το μίσος με την αναγνώριση, την καταστολή με την κατανόηση, τον σεχταρισμό με μια πιο ανοιχτή στάση και τη βία με τον λόγο».
