ΕΝ ΜΕΣΩ της θετικής αναπτυξιακής πορείας της Κύπρου, η τεχνολογία και η καινοτομία αναδεικνύονται σε σημαντικούς παράγοντες οικονομικής εξέλιξης. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός αναδιαμορφώνει τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων, τις συναλλαγές και τον τρόπο με τον οποίο αναδύονται νέα εγχειρήματα, ακόμη και στους πιο παραδοσιακούς τομείς - των επαγγελματικών υπηρεσιών, του τουρισμού και της ανάπτυξης ακινήτων. Παράλληλα, η υιοθέτηση καινοτόμων εργαλείων με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να μεταμορφώσει τις επιχειρήσεις και να δημιουργήσει ευκαιρίες περαιτέρω προόδου, σε ένα περιβάλλον όπου πρέπει να διαφυλάσσονται τόσο η επάρκεια όσο και η ακεραιότητα των δεδομένων.
Μια νέα γενιά επιχειρήσεων που επικεντρώνονται στην τεχνολογία φαίνεται να αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς, αναγκάζοντας τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε πιο παραδοσιακούς τομείς και, ιδιαίτερα, τους παρόχους επαγγελματικών υπηρεσιών να επενδύουν στη βελτίωση των ψηφιακών υποδομών τους, στην αναθεώρηση των μεθόδων εργασίας τους και στην επανεκπαίδευση του προσωπικού τους.

Για τους δικηγόρους, η μεταβολή αυτή δεν αποτελεί απλώς μια τεχνολογική εξέλιξη· είναι ευκαιρία για στρατηγικό επαναπροσδιορισμό της ταυτότητάς τους, για πρόσβαση σε νέες αγορές και για ανάδειξη του ρόλου τους, εν μέσω της αυξανόμενης διάθεσης για την ανάπτυξη νεοφυών επιχειρήσεων. Η καινοτομία και η τεχνολογία πλέον επηρεάζουν την εταιρική διακυβέρνηση, τις επενδυτικές δραστηριότητες και τη διάρθρωση και οργάνωση των εμπορικών σχέσεων των οργανισμών, κατά τρόπο που προϋποθέτει ουσιαστική αποδοτικότητα κατά την παροχή νομικών υπηρεσιών, εξειδίκευση και προληπτική δράση.
Για τους νομικούς, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν η εις βάθος κατανόηση της λειτουργίας της επιχείρησης, η έγκαιρη συμμετοχή στον στρατηγικό σχεδιασμό και η οριζόντια συνεργασία με όλα τα τμήματα ενός οργανισμού, οδηγώντας σε επανατοποθέτηση του ρόλου του δικηγόρου. Οι δικηγόροι επιβάλλεται να είναι στρατηγικοί εταίροι στην καινοτομία και ο ρόλος τους καθίσταται ακόμη πιο σημαντικός, λαμβανομένου υπόψη του περίπλοκου κανονιστικού πλαισίου.

Το κανονιστικό περιβάλλον είναι δυναμικό και πολυεπίπεδο. Οι επιχειρήσεις στην Κύπρο οφείλουν να συμμορφώνονται με το νομικό πλαίσιο της ΕΕ, το οποίο διέπει τη διακυβέρνηση δεδομένων, την κυβερνοασφάλεια, τις ψηφιακές αγορές και τις αναδυόμενες τεχνολογίες, στο πλαίσιο της πολιτικής αναφορικά με τη στρατηγική αυτονομία και διακυβέρνηση. Οι κανόνες αυτοί καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες συλλέγουν δεδομένα, αναπτύσσουν αυτοματοποιημένα συστήματα, διαχειρίζονται ψηφιακές πλατφόρμες και αλληλεπιδρούν με τους προμηθευτές και τους πελάτες τους. Η συμμόρφωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, ειδικότερα όπου οι επιχειρήσεις υπόκεινται σε εποπτεία δυνάμει άλλων νομοθεσιών.

Σε εθνικό επίπεδο, η Κύπρος εξακολουθεί να βελτιώνει το δικό της κανονιστικό οικοσύστημα, ώστε να στηρίζει την καινοτομία, διασφαλίζοντας παράλληλα τη σταθερότητα της αγοράς και την προστασία των χρηστών. Ο συντονισμός μεταξύ όλων των αρμόδιων αρχών και η συμβολή τους στην οργάνωση της εποπτείας είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της σταθερότητας, όπως αναγκαία είναι και η συνεργασία με τις επιχειρήσεις και τους συμβούλους σε θέματα τεχνολογίας για την υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών.

Το κανονιστικό περιβάλλον, εν μέσω της υφιστάμενης γεωπολιτικής κατάστασης, επηρεάζεται και από την αρχή της ψηφιακής κυριαρχίας, δηλαδή από την επιδίωξη της ΕΕ να προστατεύσει και να διαχειρίζεται την ψηφιακή της υποδομή και, ειδικότερα, τα δεδομένα και τις κρίσιμες τεχνολογίες, κατά τρόπο αυτόνομο και κυρίαρχο, ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από παρόχους τρίτων χωρών, ενώ παράλληλα να προβαίνει σε διεθνείς συνεργασίες.

Η προσέγγιση αυτή περιλαμβάνει πολιτικές στρατηγικής ανεξαρτησίας σε τομείς όπως οι υπηρεσίες cloud, οι ημιαγωγοί (semiconductors), η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλεια και η διακυβέρνηση δεδομένων, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ και των επιχειρήσεών της, της ανταγωνιστικότητας και των δημοκρατικών αξιών.

Οι δικηγόροι επιβάλλεται να είναι στρατηγικοί εταίροι στην καινοτομία και ο ρόλος τους καθίσταται ακόμη πιο σημαντικός, λαμβανομένου υπόψη του περίπλοκου κανονιστικού πλαισίου.

Η έντονη κανονιστική δραστηριότητα αποδεικνύει τη δυναμική του τομέα της τεχνολογίας, ο οποίος προωθείται πλέον ως μέρος ενός μακροπρόθεσμου σχεδιασμού για τη βιωσιμότητα όχι μόνο του εν λόγω κλάδου, αλλά και της οικονομίας γενικότερα, στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού. Επομένως, το κανονιστικό πλαίσιο δεν πρέπει να θεωρείται κατασταλτικό ή αποτρεπτικό της ανάπτυξης. Αντιθέτως, επιτρέπει τη δημιουργία νέων τεχνολογιών με υπεύθυνο τρόπο και προστατεύει την ακεραιότητα των δεδομένων, η αξία των οποίων, αλλά και των παραγώγων τους, είναι πλέον μετρήσιμη και έχει ουσιαστική οικονομική επίδραση.
Οι δικηγόροι καλούνται να ερμηνεύουν τα πλαίσια αυτά και να τα μετουσιώνουν σε πρακτική καθοδήγηση για τις εταιρείες που αναπτύσσουν ή υιοθετούν νέες τεχνολογίες και προϊόντα, κατά τρόπο υπεύθυνο και δεοντολογικό. Η πρόκληση δεν έγκειται μόνο στη συμμόρφωση, αλλά και στην πρόβλεψη του τρόπου με τον οποίο εξελίσσονται οι ρυθμίσεις, καθώς η καινοτομία κινείται με ταχύτερους ρυθμούς απ’ ό,τι ο σχεδιασμός και η υιοθέτηση νομικών πλαισίων.

Παναγιώτα Η. Γεωργίου
Διοικητική Σύμβουλος KPMG Law - Cyprus
KPMG Global Legal Services Sector
Leader - Telecommunications, Media and
Technology, pgeorgiou@kpmglaw.com.cy

KPMG LAW
https://kpmg.com/cy/en/services/legal.html