Η έκθεση του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ) με τίτλο «Μεσαιωνική Λευκωσία: Γενέθλια Πόλη» σε επιμέλεια του Λάκη Γενεθλή, παρουσιάζει τις ιστορίες τριών γυναικών της Λευκωσίας κατά τον Μεσαίωνα, οι οποίες αναδύονται μέσα από τα ποιήματα της ερευνήτριας και ποιήτριας Νάσας Παταπίου. Οι ιστορίες τους παραπέμπουν σε όσα προκαλεί ο πόλεμος και συνδέονται με όσα τραύματα και πληγές έζησαν οι Κύπριες κατά την τουρκική εισβολή το 1974.

Πρόσθετα, προβάλλεται μια ταινία σε παραγωγή του ΓΤΠ και σκηνοθεσία του Πέτρου Χαραλάμπους με τις ιστορίες των τριών αυτών γυναικών. Η επιλογή τους δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για Κύπριες της άρχουσας τάξης της εποχής εκείνης και αναφέρονται σε όσα αυτές έζησαν και βίωσαν κατά την Οθωμανική εισβολή του 1570-1571. Πρόκειται για τις Έλενα Δενόρες Συγκλητικού, Λουκρητία Λασσέ και Κατερίνα Φλαγγή.

Η πόλη των Καλλινικησσέων, κατά τον Γρηγόριο τον Κύπριο, δηλαδή η Λευκωσία, την περίοδο του Μεσαίωνα παρουσιάζει έντονη δραστηριότητα με τη γυναίκα να έχει ουσιαστικό ρόλο. Το θεσμικό και νομικό σύστημα στην Κύπρο των Λουζινιανών ενσωμάτωσε στοιχεία από τα έθιμα και τις παραδόσεις όλων των εθνοτικών ομάδων του νησιού, διασφαλίζοντας τον σεβασμό των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των πολιτών, ανεξαρτήτως καταγωγής, θρησκείας, τάξης ή φύλου. Ενώ ο χαρακτήρας του σταυροφορικού Βασιλείου της Κύπρου καθιστούσε την κοινωνία ανδροκρατούμενη, τα προβλήματα δημογραφικής ανανέωσης επέτρεψαν στις Κύπριες αριστοκράτισσες να ασκούν πολιτικό ρόλο, ακόμα και να προεδρεύουν χωροδεσποτικών δικαστηρίων. Και οι υπόλοιπες γυναίκες, όμως, είχαν τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή και την οικονομία, ενώ η νομοθεσία δεν αμφισβήτησε ποτέ τα νομικά δικαιώματα των γυναικών όλων των κοινωνικών στρωμάτων. Η νομική κατοχύρωση των γυναικών προσέδιδε στην Κύπρο των Λουζινιανών επαγγελματική χειραφέτηση, επιτρέποντας την άσκηση οικονομικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας.

     Περιληπτικά, οι ιστορίες των τριών γυναικών που έζησαν στη Λευκωσία κατά τον Μεσαίωνα:

• Η Έλενα Δενόρες Συγκλητικού, με ρίζες από την Αγγλία, αιχμαλωτίστηκε κατά το 1570 και αφού απελευθερώθηκε, κατέφυγε ως πρόσφυγας στη Βενετία. Πρόκειται για τη μόνη γυναίκα από την Κύπρο, η ομορφιά της οποίας υμνήθηκε σε μαδριγάλιο από τον Ιταλό μουσικοσυνθέτη Giandomenigo Martoretta.
• Η Λουκρητία Λασσέ, με πατέρα φραγκικής καταγωγής και μητέρα Ελληνίδα της Κύπρου, έχασε τους δικούς της κατά το 1570 στη Λευκωσία και έζησε ως σκλάβα για είκοσι χρόνια. Όταν απελευθερώθηκε με λύτρα, κατέφυγε στη Βενετία και εκπληρώνοντας το τάμα της αφιέρωσε ένα έργο του σπουδαίου ζωγράφου Ιωάννη Κύπριου με την Ανάσταση του Χριστού. Η εικόνα αυτή σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο της Σέρβικης Ορθόδοξης Εκκλησίας, στο Βελιγράδι.
• Η Κατερίνα Φλαγγή, Ελληνίδα της Κύπρου, στην πολιορκία της Λευκωσίας το 1570 ως έφηβη που ήταν, έκοψε τα μακριά μαλλιά της, ντύθηκε με ανδρικά ρούχα και πολεμώντας έπεσε ηρωικά υπέρ πατρίδος.

Η έκθεση και η ταινία «Μεσαιωνική Λευκωσία: Γενέθλια Πόλη» του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, παρουσιάζονται στο Παλαιό Δημαρχείο της Λευκωσίας στον Προμαχώνα D’ Avila έως τις 24 Ιουνίου 2026. Η είσοδος για το κοινό είναι ελεύθερη: Τετάρτη & Παρασκευή 16:00-19:00, Σάββατο & Κυριακή 10:00-13:00.