Κάποτε οι ιδέες μοιάζουν με το εκκρεμές, που μόλις φτάσει στην ακραία θέση του, ακαριαία μηδενίζεται η ταχύτητά του. Τα πρόσφατα δοκίμια του Πασκάλ Μπρυκνέρ διαβάζονται ως μαρτυρία τέτοιας τροχιάς, την οποία διέγραψαν ο δικαιωματισμός, ο νεοφεμινισμός και η μεταμοντέρνα πολιτισμική κριτική των τελευταίων δεκαετιών· τροχιά εξάντλησης, καθώς –αν έχει δίκιο– τα ρεύματα αυτά εκφυλίζονται σε λογικά αδιέξοδα, υπερβολές και συντεχνιακές σπέκουλες. Εξίσου, όμως, μπορείς να τα διαβάσεις απ’ την ανάποδη, ως αντίδραση ενός γηραλέου κόσμου σε διεκδικήσεις ανυποχώρητες και αλλαγές μη αναστρέψιμες· οπότε, είναι οι ιδέες του Μπρυκνέρ που γίνονται η ράβδος του εκκρεμούς. Πώς να πεις τι από τα δύο συμβαίνει; Ο χρόνος θα δείξει.
