Γράφει ο Κώστας Μπαλαχούτης
Στις ημέρες μας, από το δεύτερο δεκαήμερο του Μαΐου τα πανηγύρια δίνουν και παίρνουν. Μέχρι και τον Οκτώβριο για να βρεις «ελεύθερο» κλαρίνο ή ερμηνευτή του είδους, πρέπει να έχεις βύσμα από… Τραμπ και πάνω.
Τα γιατί και πώς χωρούν κάμποση κουβέντα και είναι καταστάλαγμα ενός διαφορετικού άρθρου.
Γυρνάμε πίσω στα χρόνια, στο καλοκαίρι του 1956, όταν ο Στέλιος Καζαντζίδης, με την Πόλυ Πάνου στο πλευρό του και μια ορχήστρα δεξιοτεχνών μουσικών, εμφανιζόταν στο πανηγύρι του Μαραθώνα, στο κέντρο στου Στέλιου Πλακίτση «Ο Στελλάκης».
Ο λόγος στον βάρδο:
«Τα πανηγύρια ήταν η μοναδική ατραξιόν και διασκέδαση για το χωριό και τις διάφορες περιοχές γύρω από αυτό. Ο κόσμος ερχόταν διψασμένος για τραγούδι και χορό και αποθέωνε τους καλλιτέχνες. Μέσα από τα πανηγύρια ανδρώθηκαν, ξεχώρισαν και διδάχτηκαν πολλά όλοι οι άνθρωποι του τραγουδιού. Σχολείο κανονικό. Να τραγουδάς ατέλειωτες ώρες και διάφορα στυλ: λαϊκά, συρτά, δημοτικά μέχρι και ευρωπαϊκά. Και είχαν και το καλύτερο μεροκάματο. Εχω πάει σε πολλά από αυτά, όπως και οι περισσότεροι λαϊκοί ερμηνευτές και μουσικοί της εποχής μου». ¹
Ο ίδιος συνεχίζει εξιστορώντας την περιπέτειά του:
«Θυμάμαι ένα πανηγύρι, πάλι στον Μαραθώνα, όπου έπεσα σε μια λακκούβα με νερό, ξέρεις μες στους χωμάτινους δρόμους, και έγινα μες στις λάσπες κυριολεκτικά. Οι κάτοικοι, οι οποίοι μάς είχαν ετοιμάσει μια μοναδική υποδοχή, πραγματική λαοθάλασσα, έτρεξαν κι έδωσαν λύση στο πρόβλημά μου. Γιατί πώς ν’ ανέβω στο πάλκο με λασπωμένα ρούχα. Σ’ ένα σπίτι, μ’ έγδυσαν στην κυριολεξία, καθάρισαν τα ρούχα, τα στέγνωσαν, τα σιδέρωσαν και έτσι όλα κύλισαν μέλι-γάλα». ²
Από τις θύμησες του Καζαντζίδη φανερώνεται η μεγάλη συμμετοχή που είχε ο ίδιος, όπως και οι περισσότεροι λαϊκοί καλλιτέχνες, στα πανηγύρια. Οι εορτασμοί των αγίων που τιμούνταν σε κάθε περιοχή, αλλά και τα γλέντια, σε γάμους, βαφτίσια και χαρές, αποτελούσαν μέγα γεγονός για τις τοπικές κοινωνίες, που έβρισκαν διέξοδο σε αυτά για τραγούδι, χορό και διασκέδαση, μέσα από τον κάματο της σκληρής καθημερινής εργασίας. Ηταν μια ευκαιρία να ξεχάσουν όσα γκρίζα τούς απασχολούσαν, να στήσουν παντρειές, στις οποίες οι ερωτευμένοι θα δημιουργούσαν ταυτόχρονα τις παρακάμψεις τους, ενίοτε να προμηθευτούν ζωντανά και προϊόντα, πουλώντας την ίδια ώρα τη δική τους πραμάτεια, να ξεδώσουν, να φλερτάρουν… Από την άλλη, οι καλλιτέχνες συνέρρεαν σε αυτά και για να έρθουν σ’ επαφή μ’ ένα κοινό που τους λαχταρούσε, αλλά δεν μπορούσε να τους παρακολουθεί σε τακτική βάση στα κέντρα, ενώ σαφώς και κεντρίζονταν από το δέλεαρ της χρημάτων που εισέπρατταν.
Εχουν αλλάξει πάρα πολλά από τότε, κάποιες όμως κοινές συνιστώσες παραμένουν.
¹, ² Κώστας Μπαλαχούτης: «Στέλιος Καζαντζίδης – Δεν με σβήνει κανένας» (εκδόσεις Ινφογνώμων, 2025)
