Γράφει η Ελένη Σαμπάνη

Τον Ιούνιο του 2025, μια τετραμελής μπάντα με το όνομα Velvet Sundown εμφανίστηκε ξαφνικά στο Spotify με δύο ολοκληρωμένα άλμπουμ, τα «Floating On Echoes» και «Dust And Silence». Οπως είχαν σχολιάσει αρκετοί μουσικοκριτικοί στα διεθνή Μέσα, ο ήχος τους θύμιζε έντονα θρυλικά συγκροτήματα της country-folk μουσικής όπως οι Crosby, Stills, Nash and Young, ενώ οι φωτογραφίες που κυκλοφορούσαν στο Διαδίκτυο παρουσίαζαν ένα συγκρότημα απολύτως «κανονικό» – τουλάχιστον έτσι φαινόταν τότε, πριν αρχίσουμε όλοι να αναγνωρίζουμε πιο εύκολα τα σημάδια της τεχνητής νοημοσύνης.

Μέσα σε λίγες εβδομάδες, τα κομμάτια τους ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο αναπαραγωγές, κάνοντας το συγκρότημα viral. Ωστόσο, λίγο αργότερα αποκαλύφθηκε ότι οι τέσσερις άνδρες δεν ήταν πραγματικοί μουσικοί, αλλά ένα πλήρως συνθετικό ΑΙ πρότζεκτ. Το ίδιο μοτίβο επαναλήφθηκε με δεκάδες αντίστοιχες «μπάντες» και «καλλιτέχνες», όπως η Σιένα Ρόουζ, που τον Ιανουάριο μπήκε στα viral top 50 του Spotify χωρίς κανείς να τη γνωρίζει προηγουμένως, έχοντας έτοιμο «ηχογραφημένο» υλικό, άρτιες μελωδίες και μια καλογυαλισμένη επαγγελματική εικόνα.

Αν και η αντίδραση του Spotify άργησε σχεδόν ένα χρόνο, την Τρίτη η εταιρεία ανακοίνωσε επισήμως ότι προχωράει σε νέα πολιτική για την αντιμετώπιση των καλλιτεχνών που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη. Οπως δήλωσε: «Η αληθινή σχέση ανάμεσα στον καλλιτέχνη και στον θαυμαστή μπορεί να χτιστεί μόνο πάνω σε θεμέλια εμπιστοσύνης και αυθεντικότητας. Στη μουσική, αυτό σημαίνει ότι οι ακροατές πρέπει να μπορούν να εμπιστεύονται πως ο καλλιτέχνης πίσω από ένα κομμάτι είναι πράγματι αυτός που δηλώνει ότι είναι – κάτι πιο απαραίτητο από ποτέ στην εποχή της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης».

Ο στόχος

Στο πλαίσιο αυτό, η πλατφόρμα δημιουργεί μια νέα σήμανση για τη μουσική που ανεβαίνει σε αυτήν και έχει παραχθεί από AI, τις λεγόμενες «AI personas», η οποία θα εμφανίζεται τόσο στο προφίλ του καλλιτέχνη όσο και δίπλα στις playlists. Από τον Σεπτέμβριο, μουσικοί όπως οι Velvet Sundown θα φέρουν υποχρεωτικά αυτή την ένδειξη και θα αποκλείονται από τις εξατομικευμένες προτάσεις του αλγορίθμου. Στόχος είναι να διαχωριστούν οι deepfake καλλιτέχνες από τους πραγματικούς δημιουργούς, οι οποίοι τον τελευταίο χρόνο απειλούνται από τεχνητούς «ανταγωνιστές».

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian, η απόφαση έρχεται ύστερα από μια περίοδο όπου η πλατφόρμα είχε κατακλυστεί από «ψεύτικη» μουσική. Πέρυσι, το Spotify αποκάλυψε ότι αφαίρεσε 75 εκατομμύρια spam tracks μέσα σε 12 μήνες, αποτέλεσμα της μαζικής παραγωγής μουσικής από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, τη στιγμή που ο νόμιμος κατάλογός του περιλαμβάνει περίπου 100 εκατομμύρια τραγούδια. Οπως διαβάζουμε στο ίδιο ρεπορτάζ, παρότι η εταιρεία θα επιτρέπει στους δημιουργούς να δηλώνουν αν είναι ΑΙ ή όχι, η απόφαση για το αν θα φέρουν τη σήμανση δεν θα βασίζεται αποκλειστικά σε αυτή την «αυτοαποκάλυψη». Αντιθέτως, θα ενεργοποιείται ένας πιο σύνθετος μηχανισμός ελέγχου, ο οποίος θα στηρίζεται τόσο στην ανθρώπινη αξιολόγηση, όσο και σε εξειδικευμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που θα αναλύουν τον τρόπο παραγωγής των κομματιών.