Η ελβετική ομοσπονδιακή υπηρεσία πληροφοριών δημοσιοποίησε την Πέμπτη έναν φάκελο 200 σελίδων για τον «διαβόητο» ναζί εγκληματία πολέμου Γιόζεφ Μένγκελε, τον Γερμανό γιατρό που έμεινε γνωστός ως «Αγγελος του Θανάτου» για τα ιατρικά πειράματα που πραγματοποιούσε σε κρατουμένους στο Αουσβιτς.

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Μένγκελε υπηρετούσε στο στρατόπεδο του Αουσβιτς, στην κατεχόμενη από τους ναζί Πολωνία, όπου δολοφονήθηκε περίπου 1,1 εκατομμύριο άνθρωποι, εκ των οποίων περίπου 1 εκατομμύριο ήταν Εβραίοι. Το όνομά του συνδέθηκε με τα απάνθρωπα ιατρικά πειράματα που πραγματοποιούσε σε κρατουμένους, μεταξύ των οποίων και παιδιά.

Μετά τον πόλεμο, ο Μένγκελε απέκτησε ταξιδιωτικό έγγραφο του Ερυθρού Σταυρού με πλαστή ταυτότητα, γεγονός που του επέτρεψε να εγκαταλείψει την Ευρώπη. Οπως πολλοί πρώην αξιωματούχοι των ναζί, έζησε χρόνια κρυμμένος στη Λατινική Αμερική, ενώ καταζητούνταν διεθνώς για τα εγκλήματά του. Το 1979 πνίγηκε ενώ κολυμπούσε στις ακτές της Βραζιλίας.

Τι αποκαλύπτουν τα έγγραφα

Τα έγγραφα που έδωσαν στη δημοσιότητα οι ελβετικές αρχές περιλαμβάνουν υλικό που είχε παρασχεθεί στην αστυνομία και υποδηλώνει ότι ο Μένγκελε ενδέχεται να επέστρεψε στην Ελβετία μετά την αρχική διαφυγή του από τη Γερμανία ή ότι μπορεί να σχεδίαζε να εισέλθει στη χώρα χρησιμοποιώντας πλαστό όνομα, σύμφωνα με το γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa.

Ιστορικοί που προσπαθούν να διαπιστώσουν εάν ο Μένγκελε είχε βρεθεί στην Ελβετία ενώ καταζητούνταν ως εγκληματίας πολέμου, χωρίς να εντοπιστεί από τις ελβετικές αρχές, ζητούσαν εδώ και χρόνια πρόσβαση στους συγκεκριμένους φακέλους.

Οι ελβετικές αρχές υποστήριζαν ότι τα έγγραφα θα έπρεπε να παραμείνουν απόρρητα έως το 2071, επικαλούμενες λόγους ασφαλείας και την ανάγκη προστασίας των προσώπων που κατονομάζονται σε αυτά.

Ο ιστορικός Ζεράρ Βέτσταϊν προσέφυγε κατά των περιορισμών και δικαιώθηκε από το Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο, γεγονός που οδήγησε στη δημοσιοποίηση του φακέλου στο Διαδίκτυο. Σύμφωνα με τις Αρχές, ορισμένα τμήματα έχουν διαγραφεί ή αποκρυφτεί για την προστασία των πηγών και των προσωπικών δεδομένων τρίτων.

Ο φάκελος καταρτίστηκε από την αστυνομική υπηρεσία της ομοσπονδιακής εισαγγελίας, πρόδρομο των σημερινών ομοσπονδιακών υπηρεσιών πληροφοριών της Ελβετίας, και μεταφέρθηκε στα Ομοσπονδιακά Αρχεία το 2001.