Δεν υπάρχει ενσυνείδητος γονιός που να μην πασχίζει να κάνει το καλύτερο που μπορεί για τα παιδιά του. Να προσφέρει υλικά αγαθά και πνευματικά εφόδια που τα παιδιά έχουν ανάγκη. Στην πορεία της ζωής, συνειδητοποιεί ότι τα πιο ουσιώδη είναι ίσως αυτά που προσφέρει πριν τα παιδιά τα χρειαστούν ή τα ζητήσουν. Είναι εφόδια που θωρακίζουν τον χαρακτήρα για να ξεπεράσει τις δύσκολες στιγμές, που συγκρατούν ένα παιδί από μια κατρακύλα. Για τους πλείστους γονείς, αυτή η προσφορά αποτελεί ένα υπερβατικό έργο, πάνω από τις τυπικές υποχρεώσεις του ρόλου, και συνεπάγεται στερήσεις.
Γίνεται το ίδιο στη σχέση της ιεραρχίας της Εκκλησίας και του ποιμνίου της στις μέρες μας; Η τέλεση των ιερών ακολουθιών και των μυστηρίων, ιδιαίτερα της εξομολόγησης, ανήκουν στον πυρήνα των καθηκόντων της Εκκλησίας. Για να πραγματοποιήσει την υπέρβαση η Εκκλησία, μέσω των ιεραρχών της, οφείλει να κάνει περισσότερα. Να προσεγγίσει τα προβλήματα που ταλανίζουν το σύγχρονο ποίμνιο, αναζητώντας απαντήσεις και προτείνοντας λύσεις. Η θέση της Εκκλησίας εδώ βρίσκεται, μαζί με τον κόσμο που την έχει ανάγκη. Δεν αρκεί η στάση αναμονής, περιμένοντας να έλθει κοντά ο πιστός που βασανίζεται. Περίκλειστα ας μείνουν τα μοναστήρια, είναι διαφορετική η δική τους αποστολή.
Η υπόλοιπη Εκκλησία επέλεξε να δράσει ανάμεσα στον κόσμο, και για να επιτελέσει την αποστολή της πρέπει να βγει από τα μέγαρα, να πλησιάσει, ν’ ανοίξει διάλογο. Χωρίς φόβο για ολίσθημα. Μα, υπάρχει το κήρυγμα, σκέφτεσαι. Ναι, πόσο πιο βολικός και ασφαλής ο μονόλογος. Κι έπειτα, το κήρυγμα φτάνει σε λίγους, αυτούς που εκκλησιάζονται. Για τους άλλους ποιος θα νοιαστεί;
Γι’ αυτούς που βαφτίζονται και διδάσκονται στο σχολείο Ορθοδοξία, αλλά στην πορεία κλυδωνίζονται. Που εκτίθενται σε επιρροές που τους μπερδεύουν, που συλλογίζονται ερωτήματα όπως γιατί νηστεία, γιατί δεν καταλαβαίνω τα ελληνικά που ακούω στον ναό κ.λπ.
Κι ενώ ο κόσμος προσμένει εξωστρέφεια από τους εκκλησιαστικούς άρχοντες, βλέπουμε εσωστρέφεια. Πώς αλλιώς να αποκαλέσουμε τον αποκλεισμό των λαϊκών της Πάφου από την εκλογή νέου μητροπολίτη. Πρόκειται για μια ιστορία όπου το ένα λάθος διαδέχεται το άλλο. Ξεκίνησε όταν διέφυγε εντελώς της αξιολόγησης του προϊσταμένου μητροπολίτη η ακαταλληλότητα του πρωτοσύγκελου του για να τον διαδεχθεί, και όταν εκείνος κατάφερε και εξελέγη μητροπολίτης και εκτέθηκε τον απέπεμψε, προκαλώντας σκανδαλισμό στο ποίμνιο. Σκανδαλισμός που έστω εκ των υστέρων μπορούσε να είχε αποφευχθεί, αν ο Αρχιεπίσκοπος δήλωνε έγκαιρα mea culpa (το είπε 12 μήνες αφότου έπαψε τον Τυχικό). Με το οποίο, εν τέλει, θα ένιωθε και ο ίδιος ανακούφιση, μια και το αλάθητο δεν ανήκει στην Ορθοδοξία.
Να είναι άραγε αυστηρή η πιο πάνω κριτική; Δεν αμφισβητούμε καθόλου το σημαντικό έργο που επιτελείται. Από την ιεραρχία, και από πλήθος φιλότιμων ιερέων στις ενορίες. Μάλιστα συνεχίζει να εμπλουτίζεται, με πρόσφατο παράδειγμα την ανακοίνωση προσφοράς γενναίων επιδοτήσεων από την Αρχιεπισκοπή, για 3 και περισσότερα παιδιά, για καταπολέμηση της υπογεννητικότητας.
Δεν είναι καθόλου εύκολη δουλειά να φροντίζεις ένα ποίμνιο. Τα πρόβατα θέλουν καθημερινά τη σίτισή τους. Και όχι μόνο. Κάποια μέρα ξεσπά επιδημία αφθώδους πυρετού ή ευλογιάς. Η Πολιτεία επεμβαίνει, αλλά σκοντάφτει. Ασθενή και υγιή ζώα οδηγούνται στη θανάτωση. Για την πνευματική επιδημία στην κοινωνία, τα συνήθη μέτρα δεν φτάνουν. Ο κόσμος ζητά την υπέρβαση.
Ούτε είναι εύκολη δουλειά να μανατζάρεις μια Σύνοδο, αλλά φαντάζει ίσως ευκολότερη στους συνοδικούς από το να οδηγείς το ποίμνιο στους σημερινούς καιρούς. Εδώ που χρειάζεται φαντασία, έτσι που να μην παραστρατήσεις από τον ορθό λόγο, ενώ αποτολμάς μια σειρά από ενέργειες προσέγγισης ενός πλατύτερου ακροατηρίου. Για τη διατύπωση των ενεργειών και λεπτομερειών υλοποίησης πρέπει να δημιουργηθεί μια ομάδα εργασίας στην οποία να συμμετέχουν και ικανά πρόσωπα που δεν συνηθίζουν να μπαινοβγαίνουν στα μέγαρα, έτσι που να διευρύνεται η συλλογική ικανότητα. Τέτοιες δοκιμασμένες προσωπικότητες υπάρχουν, και είμαστε διατεθειμένοι να συνεισφέρουμε αμισθί. Μόνο με yesmen δεν επανακτάται η εμπιστοσύνη του ποιμνίου.
Μια τέτοια σύναξη ανοικτών μυαλών θα ξεκινήσει με συλλογή ιδεών. Που αξίζουν να δοκιμαστούν έστω ως τεστ περιορισμένης διάρκειας, για μέτρηση της ανταπόκρισης του κόσμου, πριν παρθούν αποφάσεις εξάπλωσής τους. Σκέφτομαι τεστ νέων επικοινωνιακών εργαλείων, νέων μηνυμάτων, νέων ωραρίων των ακολουθιών, αναγνωσμάτων μεταφρασμένων σε απλά ελληνικά. Ακόμη και τεστ προσέγγισης διαζευγμένων. Το εκκλησιαστικό δικαστήριο εκδίδει ένα διαζύγιο και μετά σιωπά. Τι θα συγκέντρωνε αν στους 6 μήνες επιδίωκε μια συνάντηση (με τον καθένα χωριστά), για να μάθει πώς ξαναπιάνουν το νήμα της ζωής;
Ο υπογράφων έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα υπερασπιζόμενος τόσο την πίστη, όσο και εκκλησιαστικούς ηγέτες που δέχθηκαν επιθέσεις. Παρόλα αυτά, είναι με συστολή που καταπιάστηκα με το παρόν. Είμαστε μήπως λιγοστοί αυτοί που αγωνιούμε για τη στήριξη που δεν παίρνει το χειμαζόμενο ποίμνιο; Φαίνεται είμαστε πολλοί. Χαρακτηριστική η ατάκα ενός σοβαρού, μορφωμένου πιστού στο άκουσμα ότι ετοιμάζω το ανά χείρας άρθρο: «μπορώ να προσθέσω μια παράγραφο όποια στιγμή θες»!
Ο Ξενοφών Χασάπης είναι σύμβουλος και εκπαιδευτής Στελεχών Επιχειρήσεων και Νέων.
