Η κυπριακή οικονομία τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης, μείωση της ανεργίας και εξαιρετικά θετικούς δημοσιονομικούς δείκτες. Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση είναι κατά πόσο αυτή η θετική μακροοικονομική εικόνα μεταφράζεται σε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου για τη μέση κυπριακή οικογένεια, ιδιαίτερα μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένου γεωπολιτικού κινδύνου στην Ανατολική Μεσόγειο και γενικότερης διεθνούς αβεβαιότητας.
Η κυπριακή οικονομία, παρά τα διαδοχικά σοκ της τελευταίας δεκαετίας –την κρίση του 2013, την πανδημία, τον υψηλό πληθωρισμό και τις αναταράξεις στις αγορές ενέργειας– επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Ο τουρισμός ανακάμπτει δυναμικά, οι υπηρεσίες (ιδίως οι επαγγελματικές και οι υπηρεσίες τεχνολογίας) ενισχύουν τον ρόλο τους, ενώ οι δημόσιες επενδύσεις και τα ευρωπαϊκά κονδύλια στηρίζουν την ανάπτυξη. Η εικόνα αυτή, ενισχυμένη από την αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ και τη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, δικαιολογεί σε μεγάλο βαθμό την εκτίμηση ότι η κυβέρνηση κινείται στη σωστή κατεύθυνση σε επίπεδο μακροοικονομικής πολιτικής.
Ωστόσο, η πρόκληση για ενδυνάμωση της ευημερίας των νοικοκυριών παραμένει. Ο διάμεσος μισθός αποτελεί κρίσιμο δείκτη. Αποτελεί εξαιρετικό νέο ότι ο διάμεσος μισθός αυξήθηκε 3,8% το 2025 σε σύγκριση με το 2024, με βάση τις πρόσφατες ανακοινώσεις της Στατιστικής Υπηρεσίας.
Τα τελευταία χρόνια, ο πληθωρισμός, αν και έχει αποκλιμακωθεί σε σχέση με τα υψηλά του 2022, άφησε έντονο αποτύπωμα στο καλάθι της νοικοκυράς. Η ενέργεια, τα καύσιμα, τα ενοίκια και οι τιμές των βασικών αγαθών άσκησαν ισχυρή πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα. Για μια οικογένεια με εισοδήματα κοντά στον διάμεσο μισθό, η αύξηση του κόστους ζωής είναι αισθητή: μεγαλύτερο μέρος του μισθού κατευθύνεται σε ανελαστικές δαπάνες (στέγη, ρεύμα, τρόφιμα), αφήνοντας περιορισμένα περιθώρια για αποταμίευση ή κατανάλωση πέραν των απολύτως αναγκαίων. Έτσι, ενώ το ΑΕΠ αυξάνεται, το υποκειμενικό αίσθημα ευημερίας συχνά δεν συμβαδίζει. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο η πρόσφατη Φορολογική Μεταρρύθμιση είναι εξαιρετικά σημαντική και δίδει σημαντική στήριξη στο διαθέσιμο εισόδημα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις αποτελούν ταυτόχρονα κίνδυνο και ευκαιρία. Η Κύπρος, τοποθετημένη σε μια ευαίσθητη περιοχή, επηρεάζεται άμεσα από εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις σχέσεις με την Τουρκία, αλλά και τις ευρύτερες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή. Οι κίνδυνοι αφορούν κυρίως τον τουρισμό, την ασφάλεια εφοδιασμού σε ενέργεια και τη γενικότερη επενδυτική εμπιστοσύνη. Από την άλλη πλευρά, ο ρόλος της Κύπρου ως ενεργειακού κόμβου, η αξιοποίηση των υδρογονανθράκων και η ανάδειξη της χώρας ως περιφερειακού κέντρου υπηρεσιών και σταθερότητας, μπορούν να ενισχύσουν μακροπρόθεσμα την οικονομία και να δημιουργήσουν καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Συνολικά, η κυβέρνηση κινείται στη σωστή κατεύθυνση όταν συνδυάζει τη δημοσιονομική υπευθυνότητα με στοχευμένες πολιτικές στήριξης του διαθέσιμου εισοδήματος των πιο ευάλωτων και της μεσαίας τάξης. Κρίσιμα βήματα προς τα εμπρός είναι η ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας και η αντιμετώπιση του υψηλού κόστους στέγασης, η διατήρηση μέτρων για τον μετριασμό του ενεργειακού κόστους, η επένδυση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, καθώς και η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας.
Ο ρυθμός ανάπτυξης του 4,8% το 2025 και το δημοσιονομικό πλεόνασμα στο 3,6% του ΑΕΠ είναι δύο δείκτες για τους οποίους θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι, εν μέσω γεωπολιτικών αναταράξεων και πολέμων. Με συνεπή οικονομική πολιτική, εστίαση στις ανισότητες και έξυπνη αξιοποίηση της γεωστρατηγικής θέσης της χώρας, η Κύπρος μπορεί να μετατρέψει τη σημερινή οικονομική ανθεκτικότητα σε διαχρονική κοινωνική ευημερία.
