Καμπανάκι για την κατανάλωση ενεργειακών ποτών από παιδιά και εφήβους χτυπούν οι παιδίατροι, προειδοποιώντας ότι η «γρήγορη ενέργεια» που υπόσχονται αυτά τα προϊόντα μπορεί να συνοδεύεται από πραγματικούς κινδύνους για την υγεία.

Η Ενωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής επισημαίνει ότι τα ενεργειακά ποτά δεν είναι ούτε απλά αναψυκτικά ούτε αθλητικά ποτά. Περιέχουν διεγερτικές ουσίες, κυρίως καφεΐνη, ενώ συχνά έχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, ταυρίνη και γκουαρανά, η οποία αποτελεί επίσης πηγή καφεΐνης.

Οι παιδίατροι τονίζουν ότι η κατανάλωσή τους από ανηλίκους απαιτεί σαφή ενημέρωση και πρόληψη.

Πώς επηρεάζει η καφεΐνη παιδιά και εφήβους

«Η καφεΐνη είναι διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος. Στα παιδιά και στους εφήβους μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, την εγρήγορση και τη συμπεριφορά», αναφέρει η Ενωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής.

Συστηματική ανασκόπηση 57 μελετών, με συνολικά περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια νέους, εντόπισε συσχετίσεις ανάμεσα στην κατανάλωση ενεργειακών ποτών και σε μικρότερη διάρκεια ή χειρότερη ποιότητα ύπνου, άγχος, ψυχολογική δυσφορία, χαμηλότερη σχολική επίδοση, κάπνισμα, επεισοδιακή υπερκατανάλωση αλκοόλ και χρήση άλλων ουσιών.

Οι παιδίατροι διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι μεγάλο μέρος των δεδομένων είναι παρατηρητικό και επομένως πρόκειται για συσχετίσεις και όχι για απόδειξη άμεσης αιτιώδους σχέσης.

Αρρυθμίες και αυξήσεις της πίεσης

Ανησυχία προκαλούν και οι πιθανές επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα. Εχουν καταγραφεί οξείες αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης, καθώς και μεταβολές στον καρδιακό ρυθμό και στην ηλεκτροφυσιολογία της καρδιάς.

Δύο πρόσφατες ανασκοπήσεις του 2026 επισημαίνουν ότι υψηλές δόσεις καφεΐνης από ενεργειακά ποτά μπορούν να προκαλέσουν αρρυθμίες ή ηλεκτροκαρδιογραφικές διαταραχές.

Ιδιαίτερη προσοχή, σύμφωνα με τους παιδιάτρους, απαιτείται σε παιδιά που ενδέχεται να έχουν γνωστή ή ακόμη και αδιάγνωστη καρδιακή ευπάθεια, αλλά και όταν η κατανάλωση συνδυάζεται με έντονη άσκηση, υψηλές θερμοκρασίες, αφυδάτωση ή έλλειψη ύπνου.

Ο επικίνδυνος συνδυασμός με αλκοόλ

Ιδιαίτερη προειδοποίηση απευθύνουν οι παιδίατροι για την ταυτόχρονη κατανάλωση ενεργειακών ποτών και αλκοόλ. «Η καφεΐνη δεν “ξεμεθά” και δεν μειώνει τη συγκέντρωση αλκοόλ στο αίμα. Μπορεί να κάνει τον έφηβο να αισθάνεται πιο ξύπνιος, χωρίς να αποκαθιστά την κρίση, τον χρόνο αντίδρασης ή τον κινητικό συντονισμό», αναφέρει η Ενωση.

Οπως τονίζεται, ο συνδυασμός μπορεί να είναι ιδιαίτερα ανησυχητικός, ιδίως όταν συνδέεται με μεγαλύτερη κατανάλωση αλκοόλ ή άλλες συμπεριφορές κινδύνου.

«Να αποφεύγονται από παιδιά και εφήβους»

Οι νεότερες συστάσεις για παιδιά και εφήβους ηλικίας 5 έως 18 ετών, οι οποίες εκδόθηκαν το 2025 με τη συμμετοχή της American Academy of Pediatrics και άλλων μεγάλων επιστημονικών οργανισμών, κατατάσσουν τα ροφήματα που περιέχουν καφεΐνη ή άλλα διεγερτικά στα προϊόντα που πρέπει να αποφεύγονται.

Παράλληλα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ότι ποτά με περιεκτικότητα σε καφεΐνη άνω των 150 mg/L πρέπει να φέρουν την ένδειξη: «Υψηλή περιεκτικότητα σε καφεΐνη. Δεν συνιστάται για παιδιά…».

Η Ενωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής ζητεί συστηματική ενημέρωση παιδιών, γονέων, σχολείων και αθλητικών φορέων για τη διαφορά μεταξύ ενεργειακών ποτών (energy drinks) και αθλητικών ποτών (sports drinks), σαφή σύσταση αποφυγής των ενεργειακών ποτών από παιδιά και εφήβους και ιδιαίτερη ενημέρωση για τους κινδύνους του συνδυασμού με αλκοόλ.

Παράλληλα, προτείνει μεγαλύτερη προστασία των ανηλίκων από την προώθηση και τη διαφήμιση προϊόντων με διεγερτικές ουσίες, αλλά και συστηματική ερώτηση για την κατανάλωση ενεργειακών ποτών κατά την προληπτική παιδιατρική εξέταση, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν συμπτώματα όπως αϋπνία, άγχος ή αίσθημα παλμών.

Το μήνυμα των παιδιάτρων είναι σαφές: «Η “ενέργεια” που υπόσχεται ένα κουτάκι δεν αντικαθιστά τον ύπνο, τη σωστή διατροφή και την ξεκούραση. Τα ενεργειακά ποτά δεν είναι απαραίτητα για κανένα παιδί ή έφηβο».