Harvard Health Publishing

Οι αντίχειρές μας είναι ένα θαύμα, καθώς μας επιτρέπουν να πιάνουμε και να κρατάμε αντικείμενα. Περίπου το 40% της λειτουργίας του χεριού, στην πράξη, βασίζεται στον αντίχειρα. «Όταν συμβεί οτιδήποτε στους αντίχειρές μας, μπορεί πραγματικά να επιδεινώσει τη λειτουργική μας ικανότητα», αναφέρει η Christine Caiati, πιστοποιημένη φυσικοθεραπεύτρια χεριού και εργοθεραπεύτρια στο συνεργαζόμενο με το Χάρβαρντ Spaulding Rehabilitation.

Εάν απλές εργασίες όπως το άνοιγμα ενός βάζου, το κράτημα ενός πιάτου ή το να φορέσουμε ένα παντελόνι καθίστανται δύσκολες και επώδυνες, πιθανώς το πρόβλημα να είναι η αρθρίτιδα του αντίχειρα. Μετά την ηλικία των 70 ετών, οι γυναίκες έχουν διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν την αρθρίτιδα αυτού του είδους συγκριτικά με τους άνδρες.

Τι είναι η αρθρίτιδα του αντίχειρα;

Η άρθρωση του αντίχειρα που είναι πιθανότερο να εμφανίσει οστεοαρθρίτιδα ονομάζεται καρπομετακάρπια άρθρωση (ΚΜΚ). Βρίσκεται στη βάση του αντίχειρα, ανάμεσα στο μακρό οστό στο «μαξιλαράκι» του αντίχειρα και σε ένα μικρό οστό του καρπού που ονομάζεται τραπέζιο ή μείζον πολύγωνο.

Η ΚΜΚ άρθρωση προσφέρει ένα μεγάλο εύρος κίνησης στον αντίχειρα, συμπεριλαμβάνοντας την ικανότητα αντιτακτικής κίνησής του. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να κινηθεί προκειμένου να αγγίξει τις άκρες των άλλων δακτύλων, επιτρέποντας στο χέρι να κρατά και να χειρίζεται αντικείμενα. Οι σύνδεσμοι (εύκαμπτες ταινίες ιστού που συνδέουν οστά με άλλα οστά), οι τένοντες και οι μύες παρέχουν σταθερότητα στην άρθρωση.

Η αρθρίτιδα σε αυτή την άρθρωση, που καλείται αρθρίτιδα βασικής άρθρωσης του αντίχειρα, αποτελεί πρόβλημα εκφύλισης καθώς και αστάθειας. Όπως συμβαίνει με την οστεοαρθρίτιδα κάθε άρθρωσης, ο χόνδρος –η επένδυση που καλύπτει τα άκρα των οστών– φθείρεται (εκφυλίζεται). Οι υποστηρικτικοί σύνδεσμοι χαλαρώνουν, οδηγώντας σε αστάθεια.

«Όταν συμβαίνει αυτό, τα οστά μπορεί να μη συνδέονται σωστά ώστε να λειτουργούν με τρόπο που να είναι αποτελεσματικός και όχι επώδυνος», λέει η Caiati.

Κοινά συμπτώματα της αρθρίτιδας του αντίχειρα

Τα συμπτώματα της αρθρίτιδας του αντίχειρα περιλαμβάνουν την εμφάνιση νέου ή επιδεινούμενου πόνου στον αντίχειρα, καθώς και πόνο που επεκτείνεται προς το χέρι ή τον καρπό στην πλευρά του αντίχειρα. Μπορεί να εκδηλώνεται πόνος όταν πιάνετε με δύο δάκτυλα, στρίβετε ή κρατάτε σφιχτά ένα αντικείμενο. Η πλάγια κίνηση του αντίχειρα προς την πλευρά του δείκτη μπορεί να είναι ιδιαίτερα επώδυνη. Ο πόνος μπορεί επίσης να υπάρχει όταν δεν κινείτε τον αντίχειρα.

Σε ορισμένα άτομα, συχνά πέφτουν πράγματα λόγω του πόνου, της μυϊκής αδυναμίας ή της μη ευθυγραμμισμένης άρθρωσης, η οποία δεν δίνει την κατάλληλη πληροφορία στον εγκέφαλο για το ποιοι μύες συμμετέχουν στο να κρατούν το χέρι γύρω από ένα αντικείμενο.

Με την πάροδο του χρόνου, το χέρι και ο αντίχειρας μπορεί να εμφανίσουν ορατές μεταβολές, που ενδέχεται να επηρεάσουν το εύρος κίνησης.

Η βάση του αντίχειρα μπορεί να προεξέχει προς τα έξω, δημιουργώντας εξόγκωμα.

Το διάστημα μεταξύ του αντίχειρα και του δείκτη μπορεί να συρρικνωθεί, με αποτέλεσμα το προηγουμένως ανοιχτό σχήμα V να αλλάξει σε κλειστή γωνία.

Σε σοβαρές περιπτώσεις, ο αντίχειρας μπορεί να λάβει ένα σχήμα ζιγκ ζαγκ, γνωστό ως παραμόρφωση Ζ.

Θεραπευτικές επιλογές διαχείρισης της αρθρίτιδας του αντίχειρα

Εάν η αρθρίτιδα δεν είναι πολύ σοβαρή και χρησιμοποιείτε τεχνικές για την προστασία των αρθρώσεων, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μη χρειαστείτε ποτέ χειρουργείο. «Εκπαιδεύουμε τους ασθενείς πώς να χρησιμοποιούν τον αντίχειρα με τρόπους που ευνοούν θέσεις του χεριού οι οποίες παρέχουν σταθερότητα και αποτρέπουν εκείνες που μπορεί να προκαλέσουν αστάθεια», λέει η Caiati. Η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει τα παρακάτω στοιχεία:

Εκπαίδευση στη βελτίωση της μηχανικής. Παραδείγματος χάριν, θα μάθετε να αποφεύγετε να πιάνετε με τον αντίχειρα και την πλαϊνή πλευρά του δείκτη, κίνηση που ασκεί πίεση στην άρθρωση. Εάν φέρετε το χέρι σας σε ένα στρογγυλεμένο σχήμα, όπως το γράμμα C, όταν κρατάτε σφιχτά και αφήνετε τα αντικείμενα, η κίνηση είναι πιο απαλή και πιο σταθερή.

Θεραπεία χειρός. Οι εργοθεραπευτές διδάσκουν ασκήσεις για την ενδυνάμωση των μικρών μυών που στηρίζουν την άρθρωση. Αυτές οι κινήσεις στοχεύουν στη σταθεροποίηση (και όχι πίεση) του αντίχειρα. Μια απλή άσκηση είναι η ακόλουθη: Κάντε πως κρατάτε ένα μπαλάκι του τένις στο χέρι σας. Σφίξτε απαλά και διατηρήστε τη θέση. Επαναλάβετε 10 με 20 φορές. Αυτό μπορεί να εκπαιδεύσει το χέρι να κρατά τον αντίχειρα σε μια σταθερή θέση.

Νάρθηκες και περίδεση. Υπάρχουν μαλακοί και άκαμπτοι νάρθηκες, καθώς και ειδικές τεχνικές περίδεσης (με ταινίες κινησιοθεραπείας). Τα μέσα αυτά συμβάλλουν στη σταθεροποίηση του αντίχειρα και εκπαιδεύουν το χέρι να χρησιμοποιεί τις πιο σταθερές θέσεις. Μπορείτε να φτιάξετε έναν νάρθηκα κατά παραγγελία ή να αγοράσετε έναν έτοιμο χωρίς συνταγή. Ζητήστε συστάσεις από τον εργοθεραπευτή σας για να εξασφαλίσετε ότι θα προμηθευτείτε το κατάλληλο είδος. Ένας νάρθηκας χειρός για σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα θα τοποθετήσει τον αντίχειρα σε λάθος θέση για κάποιον με αρθρίτιδα αντίχειρα.

Ανακούφιση από τον πόνο. Η θερμότητα και η αυτομάλαξη μπορεί να βοηθήσουν στην ανακούφιση από τον πόνο. Η ζέστη τείνει να ανακουφίζει τις επώδυνες αρθρώσεις πιο αποτελεσματικά από ό,τι ο πάγος. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας σχετικά με το καταλληλότερο αναλγητικό φάρμακο. Πολλοί γιατροί προτείνουν μια ένεση κορτικοστεροειδούς για ανακούφιση από τον πόνο.

Εάν ο πόνος συνεχίζει να διαταράσσει την καθημερινότητά σας παρά τη λήψη αυτών των μέτρων, ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει χειρουργική επέμβαση.

Τι περιλαμβάνει η διάγνωση της πάθησης

Για τη διάγνωση της αρθρίτιδας του αντίχειρα, το καλύτερο είναι να απευθυνθείτε σε έναν ορθοπαιδικό χειρουργό χειρός. Ένας γιατρός πρωτοβάθμιας περίθαλψης ή ένας ρευματολόγος μπορούν επίσης να κάνουν τη διάγνωση.

∆εν υπάρχει μία και μοναδική εξέταση για την αρθρίτιδα του αντίχειρα. Αντιθέτως, η διάγνωση μπορεί να τεθεί με φυσική εξέταση και ακτινογραφίες. Ο ακτινολόγος θα τοποθετήσει το χέρι σας σε διαφορετικές θέσεις για τις ακτινογραφίες, ώστε να προσδιορίσει τον βαθμό εκφύλισης και παραμόρφωσης.

Ο γιατρός μπορεί να σας παραπέμψει σε έναν εργοθεραπευτή που εξειδικεύεται στη θεραπεία του χεριού ή, σε πιο σοβαρά περιστατικά, ενδέχεται να σας συστήσει χειρουργείο

Σημείωση: Στόχος του περιοδικού Harvard Health Letter είναι να διερμηνεύει ιατρικές πληροφορίες για τον γενικό αναγνώστη με έγκαιρο και ακριβή τρόπο. Το περιεχόμενό του δεν προορίζεται να παρέχει προσωπική ιατρική συμβουλή, η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται απευθείας από γιατρό.