Από τις ακτές του Ατλαντικού μέχρι τα γαλάζια νερά της Μεσογείου, η εικόνα που προκύπτει από τη νέα ευρωπαϊκή αξιολόγηση για την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης το 2025 είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική. Aκόμη μία χρονιά, στη συντριπτική πλειονότητα, oι παραλίες και τα οργανωμένα σημεία κολύμβησης στην Ευρώπη κρίθηκαν ασφαλή για τους λουόμενους.

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA), το 85% των σημείων κολύμβησης στην Ευρωπαϊκή Ενωση έλαβε την ανώτατη διάκριση «εξαιρετικής ποιότητας», ενώ το 96% πληρούσε τουλάχιστον τα ελάχιστα πρότυπα που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Μόλις το 1,5% των υδάτων χαρακτηρίστηκε «κακής ποιότητας», ποσοστό που αν και παραμένει χαμηλό, ωστόσο, προειδοποιεί ουσιαστικά ότι σε ορισμένες περιοχές εξακολουθούν να υπάρχουν περιβαλλοντικές πιέσεις και προβλήματα διαχείρισης.

Η Ελλάδα ξανά στους «πρωταθλητές» της Ευρώπης  

Η Ελλάδα, μαζί με την Κύπρο, την Αυστρία και τη Βουλγαρία, καταγράφει ποσοστό άνω του 95% σε υδάτινα σημεία «εξαιρετικής ποιότητας».

Συγκεκριμένα, από τα 1.734 σημεία κολύμβησης, που εξετάστηκαν στη χώρα κατά την περίοδο του 2025, το 99,6% πληρούσε τουλάχιστον τα ελάχιστα ποιοτικά πρότυπα της Οδηγίας για τα Υδατα Κολύμβησης.

Παράλληλα, το πρόγραμμα παρακολούθησης εφαρμόστηκε σχεδόν καθολικά, καθώς στο 99,9% των ελληνικών σημείων τηρήθηκαν πλήρως οι απαιτήσεις δειγματοληψίας και ελέγχου.

Θάλασσες «εναντίον» λιμνών και ποταμών

Η έκθεση επιβεβαιώνει, επίσης, μια τάση που παρατηρείται σταθερά τα τελευταία χρόνια: οι παράκτιες περιοχές εμφανίζουν καλύτερες επιδόσεις από τα εσωτερικά ύδατα.

Το 88% των παράκτιων σημείων κολύμβησης στην Ε.Ε. αξιολογήθηκε ως «εξαιρετικό», έναντι 78% στις λίμνες και στα ποτάμια.

Οι ποταμοί εξακολουθούν να αποτελούν τη μεγαλύτερη πρόκληση, καθώς μόλις το 47% των περίπου 1.200 ευρωπαϊκών ποτάμιων σημείων κολύμβησης πέτυχε την υψηλότερη βαθμίδα ποιότητας.

Οι ειδικοί αποδίδουν τη διαφορά στο γεγονός ότι τα μικρά ποτάμια και οι λίμνες είναι πιο ευάλωτα σε βραχυπρόθεσμα επεισόδια ρύπανσης, ιδιαίτερα μετά από έντονες βροχοπτώσεις ή περιόδους ξηρασίας, φαινόμενα που γίνονται ολοένα και συχνότερα λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Ποιοι «υστερούν»

Παρά τη συνολικά θετική εικόνα, οι επιδόσεις δεν είναι ίδιες σε όλη την Ευρώπη. Κάτω από το όριο του 70% σε «εξαιρετικής ποιότητας» ύδατα βρέθηκαν το Βέλγιο, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Εσθονία και η Αλβανία.

Οσον αφορά τα ύδατα, που χαρακτηρίστηκαν «κακής ποιότητας», τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Εσθονία, στην Ολλανδία και τη Γαλλία.

Σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις, τα προβλήματα συνδέονται με περιστασιακές απορρίψεις λυμάτων κατά τη διάρκεια έντονων βροχοπτώσεων, όταν τα συστήματα αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων δεν επαρκούν.

Είκοσι χρόνια βελτίωσης

Η φετινή αξιολόγηση συμπίπτει με τη συμπλήρωση είκοσι ετών από την αναθεωρημένη Οδηγία για τα Υδατα Κολύμβησης.

Οταν υιοθετήθηκε το νέο πλαίσιο, το 2006, περίπου το 81% των σημείων κολύμβησης κατατασσόταν στην κατηγορία «εξαιρετική», ενώ το 2,4% θεωρούνταν «κακής ποιότητας». Σήμερα, τα «εξαιρετικά» νερά φτάνουν σχεδόν το 85%, ενώ τα «κακής ποιότητας» έχουν περιοριστεί στο 1,5%.

Η αξιολόγηση βασίζεται, κυρίως, στην παρακολούθηση δύο βακτηρίων -του E. coli και των εντερόκοκκων- που αποτελούν δείκτες κοπρανώδους ρύπανσης και πιθανής παρουσίας παθογόνων μικροοργανισμών. Η παρουσία τους μπορεί να συνδέεται με γαστρεντερικές διαταραχές, λοιμώξεις στα μάτια, στα αυτιά ή στο αναπνευστικό σύστημα και, σε σπανιότερες περιπτώσεις, με σοβαρότερες ασθένειες.

Αντίθετα, χημικοί ρύποι, όπως φυτοφάρμακα, φαρμακευτικές ουσίες ή μικροπλαστικά παρακολουθούνται μέσω άλλων ευρωπαϊκών νομοθετικών εργαλείων και δεν περιλαμβάνονται στην κατάταξη των υδάτων κολύμβησης.

Με αφορμή τη δημοσίευση της αξιολόγησης η Ευρωπαία επίτροπος Περιβάλλοντος, Ανθεκτικότητας των Υδάτων και Κυκλικής Οικονομίας Τζέσικα Ρόσγουολ υπογράμμισε ότι η φετινή εικόνα αποτελεί ακόμη μία απόδειξη της αξίας της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής.

Οπως ανέφερε, τα αποτελέσματα αποδεικνύουν τη σημασία της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και των δεκαετιών επενδύσεων στη διαχείριση των υδάτων και στην επεξεργασία λυμάτων, που επιτρέπουν σήμερα στους Ευρωπαίους να απολαμβάνουν μερικά από τα υψηλότερα πρότυπα ποιότητας νερών κολύμβησης παγκοσμίως. Τόνισε, ωστόσο, ότι η προστασία των υδάτων απαιτεί συνεχή δράση απέναντι σε προκλήσεις όπως η ρύπανση, η απώλεια βιοποικιλότητας και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες βρίσκονται στον πυρήνα της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ανθεκτικότητα των υδάτων.