Oταν ο Ντόναλντ Τραμπ ορκίστηκε για τη δεύτερη θητεία του στην προεδρία των ΗΠΑ το 2025, η Τζόρτζια Μελόνι ήταν η μοναδική Ευρωπαία ηγέτιδα που έλαβε πρόσκληση να παραστεί στην τελετή, γεγονός που τότε ερμηνεύτηκε ως προμήνυμα μιας νέας «χρυσής εποχής» στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Ρώμης.

Δεκαοκτώ μήνες αργότερα, όμως, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, οι προσωπικές σχέσεις των δύο ηγετών έχουν πλέον διαρραγεί, εξέλιξη που πλήττει τη διεθνή στρατηγική της Μελόνι και τον ρόλο που φιλοδοξούσε να διαδραματίσει μεταξύ Ουάσιγκτον και Ευρώπης.

Οι πρώτες σοβαρές τριβές μεταξύ των δύο πολιτικών εμφανίστηκαν με την έναρξη του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου κατά του Ιράν, μιας σύγκρουσης που επιβάρυνε την ευρωπαϊκή οικονομία και αναζωπύρωσε τα αντιπολεμικά αισθήματα στην Ιταλία.

Πλάνα από τη σύνοδο κορυφής του G7 στη Γαλλία δημιούργησαν την εντύπωση ότι οι δύο πλευρές είχαν αφήσει πίσω τις διαφωνίες τους. Ωστόσο, η εικόνα αυτή ανατράπηκε την Παρασκευή, όταν ο Τραμπ δήλωσε σε ιταλικό τηλεοπτικό δίκτυο ότι η Μελόνι τον «ικέτευσε» να βγάλουν μαζί μια φωτογραφία.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποδέχεται την πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, στον Λευκό Οίκο, στις 17 Απριλίου 2025. Ηταν η περίοδος κατά την οποία οι σχέσεις των δύο ηγετών βρίσκονταν στο απόγειό τους. Πηγή: AP.

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός απάντησε άμεσα, κατηγορώντας τον Αμερικανό πρόεδρο ότι επινόησε την ιστορία. Παράλληλα, τον επέκρινε ότι επιδεικνύει μεγαλύτερο σεβασμό προς τους αντιπάλους της Δύσης από ό,τι στους παραδοσιακούς συμμάχους της.

«Υπάρχει ένα πράγμα που πρέπει να θυμάται: ούτε εγώ ούτε η Ιταλία ικετεύουμε ποτέ», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η στρατηγική της προσέγγισης ήταν μπούμερανγκ

Η δυναμική απάντηση της Μελόνι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από το μεγαλύτερο μέρος του ιταλικού πολιτικού φάσματος, καθώς πολλοί θεώρησαν ότι οι δηλώσεις του Τραμπ συνιστούσαν προσβολή προς την Ιταλία.

Ωστόσο, πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η πρωθυπουργός θα βρεθεί πλέον αντιμέτωπη με αυξημένες πιέσεις να εγκαταλείψει την πολιτική προσέγγισης, που επιδίωκε μέχρι σήμερα, με έναν απρόβλεπτο πρόεδρο, ο οποίος έχει επανειλημμένα ανατρέψει τους παραδοσιακούς κανόνες της διπλωματίας.

«Η Μελόνι δεν μπορεί να αλλάζει διαρκώς στάση ανάλογα με τις δηλώσεις του Τραμπ. Πρέπει να αποφασίσει αν θα ακολουθήσει μια λιγότερο συμβιβαστική γραμμή ή αν, όπως άλλες χώρες, για παράδειγμα ο Καναδάς, θα υιοθετήσει μια πιο αποφασιστική προσέγγιση», δήλωσε ο Πιέρο Ινιάτσι, πολιτικός αναλυτής του Πανεπιστημίου της Μπολόνια.

Οι ηγέτες της ιταλικής αντιπολίτευσης έσπευσαν να αξιοποιήσουν τη ρήξη, υποστηρίζοντας ότι η πρωτοφανής σύγκρουση αποκαλύπτει τα όρια της στρατηγικής που είχε επιλέξει η Μελόνι, η οποία βασιζόταν στη φιλική προσέγγιση και στις καλές διαπροσωπικές σχέσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο.

«Καταλάβατε, επιτέλους, ότι η συμμαχία με αυτούς τους ανθρώπους σημαίνει ότι στρέφεστε εναντίον της Ιταλίας; Αρκετά με τα καπέλα MAGA και αρκετά με τις γέφυρες προς τον Τραμπ», δήλωσε ο πρώην πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι, επικεφαλής κεντρώου κόμματος της αντιπολίτευσης.

Ο Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια συνάντησής του με την Τζόρτζια Μελόνι και άλλους Ευρωπαίους ηγέτες στον Λευκό Οίκο, στις 18 Αυγούστου 2025. Πηγή: AP

Ο πόλεμος με το Ιράν έφερε τη Μελόνι σε δύσκολη θέση

Η εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ το 2024 φαινόταν αρχικά να ανοίγει τον δρόμο για μια προνομιακή σχέση με την Τζόρτζια Μελόνι, μια πολιτικό με συγγενείς ιδεολογικές αντιλήψεις, η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και σε μια Ευρώπη που αντιμετώπιζε με επιφύλαξη την επιστροφή του Αμερικανού προέδρου.

Ο Τραμπ δεν έκρυβε τον θαυμασμό του για την Ιταλίδα πρωθυπουργό, χαρακτηρίζοντάς την κατά καιρούς το 2024 και το 2025 «φανταστική ηγέτιδα και άνθρωπο», «όμορφη νέα γυναίκα», «πολύ επιτυχημένη πολιτικό» και «πηγή έμπνευσης για όλους».

Ακόμη και όταν ο Αμερικανός πρόεδρος επέβαλε εκτεταμένους δασμούς στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η Μελόνι επέλεξε να διατηρήσει ήπιους τόνους, υποστηρίζοντας ότι η ενότητα του δυτικού στρατοπέδου απέναντι στους κοινούς αντιπάλους ήταν σημαντικότερη από τις όποιες διαφωνίες.

Παράλληλα, απέφυγε να τον επικρίνει δημόσια, την ώρα που άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφραζαν ανησυχίες για τη στάση του απέναντι στην Ουκρανία και για την απροθυμία του να ασκήσει πίεση στο Ισραήλ προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος στη Γάζα.

Το «προπατορικό αμάρτημα»

Ωστόσο, ο πόλεμος με το Ιράν έφερε τη Μελόνι σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση και η κατάσταση επιδεινώθηκε σημαντικά τον Απρίλιο, όταν ο Τραμπ επιτέθηκε στον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ για την κριτική που είχε ασκήσει στη σύγκρουση. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός έσπευσε να υπερασπιστεί τον Ποντίφικα, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος την κατηγόρησε ότι στερείται πολιτικού θάρρους.

Οι δύο ηγέτες κατά τη διάρκεια γεύματος εργασίας στη σύνοδο του G7 στο Εβιάν της Γαλλίας. Πηγή: AP.

Παράλληλα, η Ρώμη αρνήθηκε να επιτρέψει τη χρήση αεροπορικής βάσης στη Σικελία από αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη που μετέφεραν οπλισμό για τον πόλεμο στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι οι αμερικανικές αρχές δεν είχαν ακολουθήσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

«Αυτό ήταν το προπατορικό αμάρτημα στα μάτια του Τραμπ», σχολίασε ο Φραντσέσκο Γκαλιέτι της εταιρείας πολιτικού ρίσκου Policy Sonar.

Κατά τον ίδιο, η Μελόνι ενδέχεται βραχυπρόθεσμα να αποκομίσει πολιτικά οφέλη στο εσωτερικό της χώρας, καθώς ο Τραμπ παραμένει ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στην ιταλική κοινή γνώμη. Ωστόσο, κινδυνεύει να απολέσει ένα από τα βασικά στηρίγματα της πολιτικής της αφήγησης ενόψει των βουλευτικών εκλογών που αναμένονται το επόμενο έτος.

«Είναι σαν ένα βαρύ χαστούκι στο πρόσωπο», δήλωσε ο Γκαλιέτι. «Υπονομεύει πλήρως τη στρατηγική της, ότι, όταν έρθει η ώρα των εκλογών, οι Ιταλοί θα την επιλέξουν επειδή θεωρούν πως αποτελεί την πιο ασφαλή επιλογή για τη διακυβέρνηση της χώρας».