Στη διαβεβαίωση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν πλήρως προσηλωμένες στο ΝΑΤΟ και στις δεσμεύσεις του Αρθρου 5, παρά την προσαρμογή των αμερικανικών συνεισφορών στο νατοϊκό μοντέλο δυνάμεων, προχώρησε σήμερα ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε.

Επιχειρώντας να κατευνάσει τις σχετικές ανησυχίες, που έχουν δημιουργηθεί από την αμφίθυμη στάση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έναντι των νατοϊκών συμμάχων, υπογράμμισε ότι η αμερικανική πυρηνική αποτροπή παραμένει «σταθερή και κρίσιμη», ενώ σε περίπτωση ενεργοποίησης του Αρθρου 5 οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν βασικό «πυλώνα» της συλλογικής άμυνας.

Οπως εξήγησε, οι αλλαγές αφορούν κυρίως την κατανομή συμβατικών στρατιωτικών δυνατοτήτων, με τους Ευρωπαίους συμμάχους και τον Καναδά να αναλαμβάνουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης, χωρίς αυτό να συνιστά αμερικανική αποχώρηση από την Ευρώπη.

Στενά του Ορμούζ

Σε ό,τι αφορά πιθανή συνδρομή των νατοϊκών συμμάχων στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ μετά την επί της αρχής συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν, ο Μαρκ Ρούτε εξήγησε εκ νέου ότι Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο ηγούνται διεθνούς πρωτοβουλίας στην οποία συμμετέχουν περισσότερες από 40 χώρες, με βασικό αντικείμενο την αποναρκοθέτηση και την ασφάλεια των θαλασσίων οδών. 

Ξεκαθάρισε ότι το ΝΑΤΟ δεν ηγείται της προσπάθειας, ωστόσο είναι έτοιμο να συνδράμει εφόσον του ζητηθεί. «Αν είναι χρήσιμο, φυσικά θα διαδραματίσουμε ρόλο. Αν όμως οι χώρες μπορούν να το πετύχουν χωρίς το ΝΑΤΟ, αυτό επίσης είναι απολύτως αποδεκτό», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Κατά τη συνέντευξη Τύπου –ενόψει της αυριανής συνάντησης των υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ, της τελευταίας πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Αγκυρας στις 7-8 Ιουλίου– ο επικεφαλής της Συμμαχίας υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης των αμυντικών δαπανών και της αμυντικής βιομηχανίας.

Οπως ανέφερε, οι ευρωπαϊκές χώρες και ο Καναδάς αύξησαν τις βασικές αμυντικές δαπάνες τους κατά περισσότερο από 90 δισ. δολάρια το 2025, καταγράφοντας σχεδόν 20% αύξηση μέσα σε ένα έτος.

Επανέλαβε ότι οι σύμμαχοι έχουν δεσμευτεί να επενδύσουν το 5% του ΑΕΠ τους στην άμυνα έως το 2035 και εξέφρασε την προσδοκία να παρουσιαστούν συγκεκριμένα και αξιόπιστα εθνικά σχέδια για την επίτευξη του στόχου.

Παράλληλα, τόνισε ότι η αύξηση των κονδυλίων πρέπει να συνοδευτεί από σημαντική ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας της αμυντικής βιομηχανίας και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες της Συμμαχίας σε εξοπλισμούς, πυρομαχικά και νέες τεχνολογίες.

Αναφερόμενος στην Ουκρανία, ο Μαρκ Ρούτε υπογράμμισε ότι η στήριξη προς το Κίεβο παραμένει κορυφαία προτεραιότητα του ΝΑΤΟ. Επισήμανε ότι η Ουκρανία έχει καταφέρει να σταθεροποιήσει το μέτωπο και να ανακόψει τις ρωσικές προελάσεις, ενώ εξακολουθεί να λαμβάνει κρίσιμη στρατιωτική βοήθεια από τους συμμάχους. Οι ΗΠΑ, όπως είπε, συνεχίζουν να παρέχουν συστήματα που μόνο αυτές μπορούν να προσφέρουν, όπως οι αναχαιτιστές για τα συστήματα Patriot, ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες και ο Καναδάς αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης. 

Για τη Σύνοδο Κορυφής της Αγκυρας, προανήγγειλε ότι ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα συμμετάσχει σε σειρά επαφών αντίστοιχων με εκείνες της περυσινής Συνόδου στη Χάγη.

Ερωτηθείς για το τι θα συνιστούσε επιτυχία για τη Σύνοδο της Αγκυρας, ο γενικός γραμματέας απάντησε ότι το βασικό ζητούμενο είναι η επίδειξη ενότητας και η διατήρηση της συλλογικής δέσμευσης των συμμάχων υπέρ της Ουκρανίας. 

Οπως ανέφερε, στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι το Κίεβο θα συνεχίσει να αμύνεται αποτελεσματικά και, όταν έρθει η στιγμή των διαπραγματεύσεων, θα προσέλθει από θέση ισχύος. Παράλληλα, η Σύνοδος αναμένεται να αναδείξει την πρόοδο στην κατανομή των βαρών εντός της Συμμαχίας, την αύξηση των αμυντικών δαπανών και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνεισφοράς στην κοινή άμυνα, στοιχεία που, σύμφωνα με τον Ρούτε, συνθέτουν το νέο μοντέλο ενός «ισχυρότερου ευρωπαϊκού πυλώνα σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ».