Η έκρηξη στη δημοτικότητα των ενέσιμων φαρμάκων για το αδυνάτισμα και τον διαβήτη (όπως το Ozempic, το Wegovy και το Mounjaro) έχει αλλάξει εντελώς τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε το περιττό βάρος.

Μαζί με τον ενθουσιασμό, όμως, συχνά διαδίδονται αναρίθμητες φήμες και υπερβολές στα social media. Ειδικοί και επιστήμονες εξετάζουν 13 συνηθισμένες απόψεις και ξεκαθαρίζουν τι ισχύει και τι όχι.

1. Μας κόβουν τόσο πολύ την όρεξη που δεν πεινάμε ποτέ;

ΜΥΘΟΣ

Τα φάρμακα αυτά μιμούνται μια φυσική ορμόνη του εντέρου που μας υπαγορεύει πότε έχουμε «χορτάσει». Η διαφορά είναι ότι, ενώ η φυσική ορμόνη εξαφανίζεται μέσα σε λίγα λεπτά, το φάρμακο παραμένει ενεργό στο σώμα για μία ολόκληρη εβδομάδα. Μας κάνει να χορταίνουμε πολύ πιο γρήγορα και να μη σκεφτόμαστε συχνά το φαγητό, αλλά δεν εξαφανίζει για πάντα το φυσιολογικό αίσθημα της πείνας.

2. Φέρνουν ανακατωσούρα και στομαχικές διαταραχές;

ΑΛΗΘΕΙΑ

Η ναυτία, η δυσκοιλιότητα, η διάρροια, το φούσκωμα και ο εμετός είναι πολύ συχνές ενοχλήσεις, ειδικά στην αρχή ή όταν αυξάνεται η δόση. Συνήθως υποχωρούν με τον καιρό. Βοηθά πολύ να τρώτε μικρές μερίδες, να πίνετε νερό, να αποφεύγετε τα λιπαρά και να σταματάτε το φαγητό με την πρώτη ένδειξη κορεσμού, καθώς το στομάχι αδειάζει πολύ πιο αργά.

3. Μας κάνουν να ξεχνάμε να πιούμε νερό;

ΕΝ ΜΕΡΕΙ ΑΛΗΘΕΙΑ

Δεν μας «κόβουν» απευθείας τη δίψα, αλλά ίσως πίνουμε λιγότερο νερό χωρίς να το καταλάβουμε. Πρώτον, επειδή τρώμε πολύ λιγότερο, χάνουμε το νερό που λαμβάνουμε από τα φρούτα και τα λαχανικά. Δεύτερον, όταν έχουμε ναυτία ή καούρες, αποφεύγουμε να πίνουμε υγρά. Η δε αφυδάτωση κάνει τη ναυτία και τη δυσκοιλιότητα ακόμα χειρότερες.

4. Μπορεί να μας λείψουν βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά;

ΑΛΗΘΕΙΑ

Οταν τρώμε απότομα πολύ λιγότερο φαγητό, κινδυνεύουμε από υποσιτισμό αν δεν προσέχουμε την ποιότητα των γευμάτων μας. Οι εξετάσεις συχνά δείχνουν ελλείψεις σε βιταμίνη D, B12, σίδηρο, ασβέστιο και πρωτεΐνη. Η ένεση από μόνη της δεν αρκεί· χρειάζεται σωστή διατροφή.

5. Ξαναπαίρνουμε τα κιλά αν σταματήσουμε τη θεραπεία;

ΕΝ ΜΕΡΕΙ ΑΛΗΘΕΙΑ

Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια κατάσταση, όχι κάτι που θεραπεύεται μια για πάντα. Οταν διακοπεί το φάρμακο, η πείνα επιστρέφει στην παλιά της ένταση. Μελέτες δείχνουν ότι οι περισσότεροι ξαναπαίρνουν περίπου το 60% του βάρους που έχασαν, και μέσα σε δύο χρόνια μπορεί να επιστρέψουν στα αρχικά τους κιλά. Γι’ αυτό πολλοί γιατροί θεωρούν ότι για κάποιους ανθρώπους η θεραπεία ίσως χρειάζεται να κρατήσει εφ’ όρου ζωής, όπως το χάπι για την πίεση.

6. Χάνουμε μυς και χρειαζόμαστε παραπάνω πρωτεΐνη;

ΑΛΗΘΕΙΑ

Οταν χάνουμε βάρος γρήγορα, δεν χάνουμε μόνο λίπος, αλλά και μυϊκή μάζα — έως και το 40% της απώλειας μπορεί να είναι μυς. Για να μην αποδυναμωθεί το σώμα, οι γιατροί συστήνουν ασκήσεις ενδυνάμωσης (βάρη ή αντιστάσεις) τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα και αρκετή πρωτεΐνη (κοτόπουλο, ψάρι, αυγά, όσπρια) σε κάθε γεύμα.

7. Πιάνουν σε όλους το ίδιο;

ΜΥΘΟΣ

Δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο σε κάθε άνθρωπο. Ενα ποσοστό 5% έως 20% των ασθενών δεν βλέπει σχεδόν κανένα αποτέλεσμα (χάνει λιγότερο από το 5% του βάρους του). Αυτό συμβαίνει επειδή ο κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά στη δραστική ουσία.

8. Μπορεί να τα πάρει οποιοσδήποτε απλώς για να αδυνατίσει;

ΜΥΘΟΣ

Τα φάρμακα αυτά σχεδιάστηκαν για τον διαβήτη τύπου 2 και την παχυσαρκία. Το να τα παίρνει κανείς για λίγο καιρό απλώς για να χωρέσει σε ένα ρούχο ή για τις διακοπές είναι επικίνδυνο. Οταν τα σταματήσει, το βάρος θα επανέλθει σχεδόν αποκλειστικά ως λίπος, αφήνοντάς τον με λιγότερους μυς και χειρότερο μεταβολισμό από πριν.

9. Μπορούν να βελτιώσουν την ψυχολογία;

ΕΝ ΜΕΡΕΙ ΑΛΗΘΕΙΑ

Για το άγχος και την κατάθλιψη, οι έρευνες ακόμα συνεχίζονται και δεν έχουμε ξεκάθαρη εικόνα. Ωστόσο, υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον εύρημα: τα φάρμακα αυτά φαίνεται να μειώνουν την επιθυμία για αλκοόλ και να βοηθούν ανθρώπους με εξαρτήσεις, καθώς κατευνάζουν το «κέντρο ανταμοιβής» του εγκεφάλου.

10. Προκαλούν κακοσμία του στόματος και ρεψίματα;

ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΕΡΕΥΝΑ

Πολλοί χρήστες αναφέρουν δυσάρεστη αναπνοή που θυμίζει κλούβιο αυγό (θείο). Αυτό εξηγείται: η αφυδάτωση και οι εμετοί στεγνώνουν το στόμα, ευνοώντας τα μικρόβια, ενώ επειδή η τροφή μένει περισσότερη ώρα στο στομάχι, αρχίζει να «ζυμώνεται» και να παράγει δύσοσμα αέρια. Παρ’ όλα αυτά, δεν έχουν γίνει ακόμη μεγάλες επίσημες μελέτες για το θέμα.

11. Προκαλούν τριχόπτωση;

ΑΛΗΘΕΙΑ

Η απότομη απώλεια βάρους και η αλλαγή στη διατροφή στρεσάρουν τον οργανισμό, με αποτέλεσμα να πέφτουν περισσότερες τρίχες. Το φαινόμενο αυτό είναι προσωρινό και πλήρως αναστρέψιμο μόλις το σώμα συνηθίσει στη νέα κατάσταση. Αυτό που μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα είναι το να διατηρείται η σωστή δόση φαρμάκου και να καταναλώνονται τροφές με σίδηρο, ψευδάργυρο και βιταμίνες.

12. Μπορεί να αλλάξει απότομα η όψη του προσώπου; 

ΑΛΗΘΕΙΑ

Οταν χάνεται γρήγορα πολύ βάρος, το πρόσωπο χάνει το φυσικό του «μαξιλάρι» από λίπος. Το δέρμα δεν προλαβαίνει να προσαρμοστεί, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ρυτίδες, χαλάρωση και μια κουρασμένη όψη (το λεγόμενο Ozempic face). Οι ειδικοί συμβουλεύουν να περιμένει κανείς να σταθεροποιηθεί το βάρος του προτού σκεφτεί ενέσιμα γεμίσματα ή άλλες αισθητικές επεμβάσεις.

13. Το μόνο όφελος για την υγεία είναι ότι χάνεις κιλά;

ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΕΡΕΥΝΑ

Τα φάρμακα αυτά δείχνουν να μειώνουν τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού, καθώς και την πιθανότητα εμφάνισης κάποιων μορφών καρκίνου. Οι επιστήμονες όμως προσπαθούν ακόμα να καταλάβουν αν αυτό οφείλεται σε κάποια άγνωστη ιδιότητα της δραστικής ουσίας ή απλώς στο σημαντικό όφελος που προκύπτει για τον οργανισμό από την απώλεια του περιττού βάρους.

Πηγή: Guardian