Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ είχε ζητήσει από τους ψηφοφόρους να συμπεριφερθούν σαν να ήταν ο ίδιος υποψήφιος στις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ είχε επιλέξει προσωπικά υποψηφίους των Ρεπουμπλικανών σε κάποιες από τις σημαντικότερες εκλογικές αναμετρήσεις για τη Γερουσία. Ωστόσο, το βράδυ της Τρίτης οι ψηφοφόροι απέρριψαν τις επιλογές του.

Οι υποψήφιοι των Ρεπουμπλικανών που είχαν την υποστήριξη του Τραμπ στη Νότια Καρολίνα, τη Βόρεια Καρολίνα, το Τέξας και το Μίσιγκαν ηττήθηκαν, με αποτέλεσμα οι Δημοκρατικοί να αναλάβουν τον έλεγχο της Γερουσίας και να αναδειχθούν τα όρια της πολιτικής επιρροής του Αμερικανού προέδρου.

Την τελευταία δεκαετία, ο Τραμπ έχει αναδιαμορφώσει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θέτοντας στο επίκεντρο το κίνημα MAGA, ασκώντας επιρροή στις εσωκομματικές εκλογικές αναμετρήσεις και παραμερίζοντας συντηρητικούς πολιτικούς τους οποίους δεν θεωρούσε επαρκώς πιστούς στην προεδρία του ή μη ευθυγραμμισμένους με το πολιτικό του όραμα.

Η «πίστη» στον πρόεδρο

Επανειλημμένα έχει δείξει την προτίμησή του για υποψηφίους που είχαν με τη σειρά τους επιδείξει «πίστη» στον πρόεδρο και που συμμερίζονταν τις ιδεολογικές του θέσεις, αντί για πιο εδραιωμένους Ρεπουμπλικανούς, οι οποίοι διέθεταν ισχυρότερα δίκτυα υποστήριξης σε πολιτειακό επίπεδο και μεγαλύτερη εκλογική δυναμική. Πόνταρε στο ότι η δική του υποστήριξη θα αρκούσε για να αντισταθμίσει τα πολιτικά μειονεκτήματα των επιλογών του.

Τα αποτελέσματα της Τρίτης έδειξαν ότι δεν κατάφερε να πείσει ευρέως το εκλογικό σώμα ώστε να στηρίξει τους υποψηφίους του.

Μία από τις πιο ηχηρές αποδοκιμασίες καταγράφηκε στη Νότια Καρολίνα, όπου οι Δημοκρατικοί δεν είχαν εκλέξει γερουσιαστή από το 1998 και όπου ο Τραμπ είχε επικρατήσει με διαφορά 18 ποσοστιαίων μονάδων το 2024.

Ο Τραμπ είχε υποστηρίξει την Ντάρλιν Γκράχαμ, αδελφή του εκλιπόντος Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ. Ωστόσο, η Δημοκρατική Ανι Αντριους κατέκτησε την έδρα, πετυχαίνοντας εντυπωσιακή εκλογική ανατροπή.

Στη Βόρεια Καρολίνα, ο Τραμπ είχε δώσει το χρίσμα στον Μάικλ Γουάτλι, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της προεκλογικής εκστρατείας των Ρεπουμπλικανών σε εθνικό επίπεδο. Ο Γουάτλι ηττήθηκε με μεγάλη διαφορά από τον πρώην Δημοκρατικό κυβερνήτη Ρόι Κούπερ.

Στο Τέξας, ο Τραμπ παρενέβη σε μια χαοτική εσωκομματική εκλογική διαδικασία, προκειμένου να προωθήσει τον γενικό εισαγγελέα της πολιτείας Κεν Πάξτον, ο οποίος βρισκόταν στο επίκεντρο σκανδάλων, έναντι του γερουσιαστή Τζον Κόρνιν. Ο τελευταίος ήταν σύμμαχος του Τραμπ, αλλά θεωρούνταν από στελέχη του κόμματος ασφαλέστερη επιλογή για τις γενικές εκλογές.

Ο Δημοκρατικός Τζέιμς Ταλαρίκο επικράτησε με άνεση το βράδυ της Τρίτης, εξασφαλίζοντας για το κόμμα του μια έδρα που δεν είχε κερδίσει από το 1988.

Ο πρώην βουλευτής των ΗΠΑ Μάικ Ρότζερς, η επιλογή του Τραμπ στο Μίσιγκαν, ηττήθηκε από τον Δημοκρατικό Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ, ο οποίος θα γίνει ο πρώτος μουσουλμάνος γερουσιαστής στην ιστορία των ΗΠΑ.

Οι ήττες σημειώθηκαν σε μια περίοδο κατά την οποία η δημοτικότητα του Τραμπ, ενόψει των εκλογών της Τρίτης, βρισκόταν σε χαμηλότερα επίπεδα ακόμη και από εκείνα που είχαν καταγραφεί μετά την επίθεση στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ, στις 6 Ιανουαρίου 2021, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις της Reuters/Ipsos.

Η εξέλιξη ενίσχυσε τις ανησυχίες στους κόλπους των Ρεπουμπλικανών ότι ο πρόεδρος είχε πλέον μετατραπεί σε εκλογικό βάρος για το κόμμα που ο ίδιος αναδιαμόρφωσε γύρω από την προσωπικότητά του.

Η δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων

«Πρόκειται για έναν σεισμό Τραμπ», δήλωσε ο Νταγκ Χέι, έμπειρος Ρεπουμπλικανός πολιτικός στρατηγικός αναλυτής, αναφερόμενος στη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων για τις υψηλές τιμές, που επιδεινώθηκαν από τους δασμούς και τον πόλεμο στο Ιράν.

«Ο Τραμπ πέρασε ολόκληρη τη χρονιά λέγοντας στους ψηφοφόρους τι ήταν σημαντικό για τον ίδιο και όχι τι ήταν σημαντικό για εκείνους», πρόσθεσε.

Ο Τραμπ υιοθέτησε προκλητικό τόνο καθώς άρχισαν να ανακοινώνονται τα εκλογικά αποτελέσματα.

«Δεν ήμουν υποψήφιος στις εκλογές και, αν ήμουν, θα είχαμε κερδίσει με ΣΑΡΩΤΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ!», έγραψε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το βράδυ της Τρίτης.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι ο Τραμπ «έκανε καλύτερη δουλειά στην προώθηση πολλών υποψηφίων που συμμετείχαν στις εκλογές από ό,τι οι ίδιοι οι υποψήφιοι».

Ετερος ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε επίσης ανώνυμα στο Reuters ότι η κυβέρνηση διέθετε δημοσκοπικά στοιχεία ήδη από έξι εβδομάδες νωρίτερα, τα οποία έδειχναν ότι οι Ρεπουμπλικανοί θα έχαναν τόσο τη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και τη Γερουσία. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Τραμπ ξεκίνησε μηνιαία προεκλογική εκστρατεία σε ολόκληρη τη χώρα, επιχειρώντας να διασώσει τις εκλογικές προοπτικές του κόμματός του.

Ηττες με «σφραγίδα» Τραμπ

Ανεξάρτητοι αναλυτές υποστήριξαν ότι οι ήττες στη Γερουσία έφεραν σαφώς τη σφραγίδα των επιλογών του Τραμπ.

Ο Τόμας Καν, καθηγητής στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο, εκτίμησε ότι η παρέμβαση του προέδρου στις εσωκομματικές εκλογές των Ρεπουμπλικανών στο Τέξας κόστισε στο κόμμα μια σίγουρη έδρα. Οπως υποστήριξε, εάν το χρίσμα είχε δοθεί στον γερουσιαστή Τζον Κόρνιν, «οι Ρεπουμπλικανοί θα είχαν εξασφαλίσει τη νίκη με χαρακτηριστική ευκολία».

Η Βόρεια Καρολίνα αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, μια ακόμη χαρακτηριστική περίπτωση.

Ο εν ενεργεία Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της πολιτείας, Τομ Τίλις, είχε ανακοινώσει πέρυσι ότι δεν θα διεκδικούσε την επανεκλογή του, έπειτα από τη δημόσια ρήξη του με τον Τραμπ. Ο πρόεδρος είχε απειλήσει να υποστηρίξει αντίπαλό του στις εσωκομματικές εκλογές, αφού ο Τίλις είχε εκφράσει αντιρρήσεις για τις περικοπές στο Medicaid που περιλαμβάνονταν στο φορολογικό και δημοσιονομικό νομοσχέδιο του Τραμπ.

«Ουσιαστικά χάρισε αυτή την έδρα στους Δημοκρατικούς», δήλωσε ο Καν. «Ο Ρόι Κούπερ δεν θα είχε θέσει υποψηφιότητα εάν ο Τομ Τίλις διεκδικούσε την επανεκλογή του».

Ο πρώην κυβερνήτης της Βόρειας Καρολίνας, Πατ ΜακΚρόρι, επίσης Ρεπουμπλικανός, δήλωσε ότι οι παρεμβάσεις του Τραμπ στις εσωκομματικές διαδικασίες είχαν διχάσει τους Ρεπουμπλικανούς σε αρκετές πολιτείες.

Διχασμένο το κόμμα

Στη Νότια Καρολίνα, όπως ανέφερε, ο πρόεδρος ήρθε σε αντιπαράθεση με δύο τοπικούς βουλευτές, σύγκρουση που «προκάλεσε πραγματικό διχασμό στο κόμμα». Κατά την εκτίμησή του, επρόκειτο για χαρακτηριστικό παράδειγμα προέδρου που σπαταλά το πολιτικό του κεφάλαιο στρεφόμενος εναντίον της ίδιας του της παράταξης.

Η πιο έντονη κριτική του ΜακΚρόρι αφορούσε τη σχέση του Τραμπ με τους ψηφοφόρους που είχαν συμβάλει στη συγκρότηση της εκλογικής του βάσης.

«Πιστεύω ότι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του προέδρου Τραμπ ήταν η ικανότητά του να επικοινωνεί άμεσα με τους ανθρώπους της εργατικής τάξης», δήλωσε.

«Εχασε αυτή την ικανότητα. Θα πρέπει να την ανακτήσει, για το καλό της χώρας», κατέληξε.

Με πληροφορίες από Reuters