Σε συνέχεια της αστόχαστης απόφασης του ΝΑΤΟ να πραγματοποιήσει τη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας του 2026 στην Αγκυρα, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή της να φτάσει στην Τουρκία με «δώρα». Η κυβέρνηση παρέκαμψε τον έλεγχο του Κογκρέσου για να πουλήσει κινητήρες μαχητικών αεροσκαφών F-110 στην Τουρκία, ενώ –μέσα στο Οβάλ Γραφείο– ο πρόεδρος Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Βανς συζήτησαν ανοιχτά το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Σε μια εποχή που οι Αμερικανοί συζητούν πώς θα ανοικοδομήσουν την εγχώρια βιομηχανία, θα ενισχύσουν τις συμμαχίες τους και θα ανταγωνιστούν τις αυταρχικές δυνάμεις, ο πρόεδρος Τραμπ φαίνεται έτοιμος να μεταβιβάσει μία από τις πολυτιμότερες αεροδιαστημικές τεχνολογίες της χώρας σε μια κυβέρνηση που επί σχεδόν δύο δεκαετίες υπονομεύει τα αμερικανικά συμφέροντα.
Φυσικά, οι πολιτικοί διορισμένοι του Τραμπ στο εξωτερικό και οι απολογητές της Αγκυρας στην Ουάσιγκτον αναμασούν τα γνώριμα και ανειλικρινή επιχειρήματα: η Τουρκία είναι σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της Συμμαχίας. Η Τουρκία κατέχει στρατηγική θέση.

Ολες αυτές οι διαπιστώσεις είναι αληθείς, αλλά ελλιπείς. Εξίσου αληθές είναι ότι η Αγκυρα έχει επανειλημμένως χρησιμοποιήσει αυτή τη στρατηγική θέση ως μοχλό πίεσης ΕΝΑΝΤΙΟΝ των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους. Παρά τις επανειλημμένες και ρητές προειδοποιήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, η Τουρκία αποφάσισε να παραβιάσει την αμερικανική νομοθεσία (CAATSA) και να αγοράσει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400. Εχει χρησιμοποιήσει αμερικανικά μαχητικά για να αμφισβητήσει την κυριαρχία της Ελλάδας, συμμάχου-μέλους του ΝΑΤΟ. Συνεχίζει να κατέχει τμήμα της Κύπρου – και πάλι με αμερικανικά όπλα. Εχει ασκήσει στρατιωτικό εξαναγκασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και έχει χρησιμοποιήσει απειλές βέτο εντός του ΝΑΤΟ.
Η προτεινόμενη μεταβίβαση των κινητήρων F-110 επιταχύνει την ανάπτυξη της εγχώριας αεροδιαστημικής βιομηχανίας της Τουρκίας, σε μια στιγμή που η Αγκυρα επιδιώκει απροκάλυπτα στρατηγική αυτονομία από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αυτό δεν είναι εικασία. Οι τουρκικές αμυντικές εταιρείες δεν είναι πλέον απλώς καταναλωτές αμερικανικής τεχνολογίας. Ανταγωνίζονται ολοένα και περισσότερο τις αμερικανικές επιχειρήσεις στις παγκόσμιες αγορές. Τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αεροπλάνα, πύραυλοι και ναυτικά συστήματα προωθούνται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, την Αφρική, την Κεντρική Ασία και την Ευρώπη.

Το στρατηγικό κόστος είναι ακόμη χειρότερο. Επί σειράν ετών –και ιδίως κατά την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ– οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίχθηκαν στην τριμερή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ για την οικοδόμηση μιας πιο σταθερής τάξης πραγμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επωφεληθεί τα μέγιστα από αυτή την αναδυόμενη τάξη: ο αμερικανικός στρατός απέκτησε νέες δυνατότητες βάσεων, αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί εξασφάλισαν σημαντικά δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ διπλωματικές πρωτοβουλίες όπως το σχήμα «3+1», το Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου και οι Συμφωνίες του Αβραάμ έχουν προσδώσει στις ΗΠΑ μεγαλύτερη διπλωματική επιρροή σε μια ιστορικά ταραχώδη περιοχή.

Μαζί, αυτές οι χώρες έχουν δημιουργήσει ένα πλαίσιο που προωθεί τα αμερικανικά συμφέροντα, χωρίς να απαιτείται η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων για την αστυνόμευση κάθε κρίσης. Η Τουρκία επιδιώκει να υπονομεύσει αυτή τη συνεργασία και η προθυμία της κυβέρνησης Τραμπ να παραβλέψει τον τουρκικό αναθεωρητισμό με αντάλλαγμα βραχυπρόθεσμη διπλωματική ευκολία και κέρδος, το μόνο που θα κάνει είναι να ενθαρρύνει την αδιαλλαξία της Αγκυρας.

Διακόσια πενήντα χρόνια μετά τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας της, η Αμερική θα έπρεπε να επενδύει στη δική της ισχύ, όχι να επιδοτεί τις φιλοδοξίες άλλων. Η πώληση των κινητήρων F-110 στην Τουρκία δεν αποτελεί πολιτική «Πρώτα η Αμερική». Τουλάχιστον, η κυβέρνηση Τραμπ οφείλει να θέσει εξαιρετικά αυστηρούς όρους σε αυτή την πώληση και να απαιτήσει από την Τουρκία να σέβεται το αμερικανικό δίκαιο, τα αμερικανικά συμφέροντα και τους συμμάχους της Αμερικής.

Ο κ. Εντι Ζεμενίδης είναι εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC).